سردرگمی در دل آوار جنگ, چه کسی مسئول بازسازی پایتخت پس از جنگ است؟
🏚️ وعدههای ناهماهنگ و بیبرنامه در بازسازی پس از جنگ؛ بلاتکلیفی مردم ادامه دارد
با گذشت بیش از سه هفته از اعلام آتشبس بین ایران و اسرائیل در ساعت چهار بامداد سوم تیر ۱۴۰۴، هنوز روند بازسازی واحدهای مسکونی و تجاری آسیبدیده در نقاط مختلف کشور و بهویژه تهران، شفاف، هماهنگ یا منسجم نیست. شواهد میدانی نشان میدهد که نهادهای مسئول نهتنها وظایف مشخصی ندارند، بلکه از یکدیگر نیز بیخبرند.
📣 وعدههای پراکنده؛ بنیاد مسکن، بنیاد مستضعفان، دولت، یا شهرداری؟
در دوم تیر، یک روز پیش از آتشبس، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، اعلام کرده بود که بازسازیهای اولیه برعهده بنیاد مسکن است و فوراً آغاز میشود. اما در نشست خبری ۲۴ تیر، سید فرید موسوی، عضو کمیسیون اقتصادی، گفت که وظایف بازسازی به شهرداری تهران منتقل شده است. او خبر از تشکیل جلسهای با حضور وزیر صمت، بنیاد مستضعفان و ستاد اجرایی فرمان امام داد؛ درحالیکه بنیاد مستضعفان اعلام کرد هنوز هیچ اطلاع یا ابلاغی در این خصوص دریافت نکرده است.
🏗️ شهرداری: داوطلبانه وارد شدیم، اما قانوناً مسئول نیستیم
عبدالمطهر محمدخانی، سخنگوی شهرداری تهران، گفته است: «ما داوطلبانه مسئولیت را پذیرفتهایم و الزام قانونی نداریم.» بر اساس اعلام او، ۸۲۰۰ واحد مسکونی آسیب دیدهاند که شامل چهار دسته میشوند:
۱. تعمیرات جزئی: ۴۷۰۰ واحد | شروعشده پیش از آتشبس
۲. تعمیرات متوسط: ۲۶۰۰ واحد | پایان تا دو ماه آینده
۳. مقاومسازی: ۵۰۰ واحد | با اسکان موقت
۴. تخریب و نوسازی کامل: ۴۰۰ واحد
به گفته شهرداری، در ابتدا قرار بود مبالغی برای ساخت به شهروندان پرداخت شود (بین متری ۸ تا ۲۰ میلیون تومان)، اما با تغییر نقش شهرداری، قرار شده عملیات بازسازی با مشارکت پیمانکاران انجام شود و بودجه نقدی پرداخت نخواهد شد.
🏨 اسکان اضطراری: آمارها ناهماهنگاند
در بحث اسکان موقت نیز آمارها متناقض است. علی نصیری، رئیس سازمان مدیریت بحران تهران، از اسکان ۳۸۶ خانوار در ۱۱ هتل خبر داده است. اما ناصر امانی، عضو شورای شهر، اعلام کرده که تنها ۷ هتل مورد استفاده قرار گرفته و حدود ۳۰۰ خانوار، معادل ۱۰۰۰ نفر، اسکان داده شدهاند. هیچیک از مقامات، فهرست دقیق هتلها را ارائه ندادهاند.
🏬 وضعیت واحدهای تجاری: بیصاحبترین بخش ماجرا
وضعیت واحدهای تجاری آسیبدیده از همه مبهمتر است. بررسیهای میدانی در مناطقی مانند تجریش و نارمک نشان میدهد بسیاری از مغازهها آسیب جدی دیدهاند، اما نه متولی روشنی دارند، نه آمار دقیقی از میزان تخریبشان وجود دارد. سازمان نوسازی تهران نیز اعلام کرده وظیفهای در قبال املاک تجاری ندارد و صرفاً بر مقاومسازی واحدهای مسکونی تمرکز دارد.
🧱 تازهترین وعدهها: تراکم مازاد بهجای بودجه مستقیم
شهردار تهران در تاریخ ۲۵ تیر اعلام کرد که تاکنون ۴۷۰۰ ساختمان آسیبدیده شناسایی شدهاند و ارزیابیها تا پایان ماه جاری تکمیل خواهد شد. به گفته سخنگوی شهرداری، برای تأمین منابع مالی، حدود ۴۰ درصد تراکم مازاد به ساختمانها اختصاص مییابد تا پیمانکاران با فروش آنها، هزینه بازسازی را جبران کنند. همچنین عوارض پروانه ساخت نیز بهطور رایگان صادر خواهد شد.
📦 نگرانی درباره اشیای مدفونشده
در پاسخ به نگرانی برخی خانوادهها درباره اشیای ارزشمند باقیمانده در زیر آوار، شهرداری وعده داد که آوارهای هر ساختمان به محل مجزایی منتقل میشود تا افراد بتوانند با فرصت بیشتر آنها را جستوجو کنند.
📉 جمعبندی نرخ روز: ناهماهنگی، بیاعتمادی و چشمانتظاری
با وجود وعدهها و اعلام مشارکت چندین نهاد، هنوز نه نقشه راه مشخصی منتشر شده، نه مسئولیتها روشن است. بسیاری از خانوادهها همچنان بدون سرپناه هستند و کسبوکارها بلاتکلیف ماندهاند. شهردار از برنامه اسکان دائم و بازسازی سریع سخن گفته، اما شورای شهر میگوید هیچ مصوبهای برای آن وجود ندارد. نتیجه این وضعیت، بیاعتمادی عمومی و انتظار طولانی برای حداقل یک تصمیم قطعی است.
