کاهش رزمایشهای آمریکا؛ آیا این تصمیم هدیهای به رهبر کره شمالی بود؟
به گزارش نرخ روز، تصمیم اخیر برای کاهش رزمایشهای نظامی، یک امتیاز بزرگ برای کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، محسوب میشود. این اقدام دقیقاً در آستانه آغاز رزمایشهای ۱۰ روزه «سپر آزادی اولچی» با حضور دهها هزار نیروی نظامی صورت گرفت. رئیسجمهور آمریکا اعلام کرد که دستور کاهش این رزمایشها را صادر کرده است، زیرا کره شمالی در قبال دولت او «تهدیدکننده نبوده و محترمانه رفتار کرده است».
رئیسجمهور آمریکا در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت که این رزمایشها نهتنها پرهزینه هستند و بخش عمده این هزینهها نیز طبق معمول بر عهده ایالات متحده آمریکاست، بلکه پیامی کاملاً نامناسب و خصمانه را ارسال میکنند.
این اظهارات رئیسجمهور آمریکا بهسختی با اقدامات کیم قابل تطبیق است. رهبر کره شمالی طی چند سال گذشته نیروهای مسلح کشورش و برنامه تسلیحات هستهای آن را بهطور قابلتوجهی گسترش داده است. او حتی سربازانش را برای کسب تجربه واقعی رزمی به میدانهای نبرد اوکراین اعزام کرده و موشکهایی در اختیار مسکو قرار داده است که در کشتار غیرنظامیان اوکراینی مورد استفاده قرار گرفتهاند.
حمایت از روسیه اکنون با یک پیمان دفاعی متقابل که دو سال پیش با رئیسجمهور ولادیمیر پوتین امضا شد، همراه است. کیم همچنین تقریباً یک سال پیش در پکن، مشارکت سهجانبه خود با روسیه و چین را تحکیم کرد. در آن زمان، این سه رهبر در مراسمی برای گرامیداشت هشتادمین سالگرد پیروزی در جنگ جهانی دوم، حضور یافتند و در برابر دیدگان عموم، نمایش بزرگی از قدرت برگزار کردند و شاهد عبور برخی از مدرنترین تجهیزات نظامی چین از خیابانهای پکن بودند.
در تمام این مدت، کره شمالی به ارتقای زرادخانه خود ادامه داده است و رسانههای دولتی این کشور نیز کیم را اغلب در حالی به تصویر میکشند که دختر نوجوانش ــ که احتمالاً جانشین او خواهد بود ــ در کنارش ایستاده و او بر دستاوردهای نظامی، از جمله فعالسازی یک ناوشکن جدید مجهز به موشکهای هدایتشونده در اوایل سال جاری، نظارت میکند.
در همین حال، در جهانی که دولت آمریکا بارها از متحدان خود، بهویژه متحدان اروپایی، به دلیل آنکه سهم کافی در هزینههای دفاعی خود نمیپردازند، انتقاد کرده است، این دولت تا اواخر ماه می همچنان کره جنوبی را بهعنوان نمونهای ایدهآل از یک متحد مطرح میکرد.
وزیر جنگ آمریکا در سخنرانی خود در کنفرانس دفاعی «گفتوگوی شانگری-لا» در سنگاپور گفت: اگر میخواهید ببینید تقسیم بار مسئولیت چگونه است، به جمهوری کره نگاه کنید. کره جنوبی بهطور مستمر در دفاع از خود سرمایهگذاری کرده است، … زیرا این کشور از این تجمل برخوردار نیست که با جنگ مانند یک تمرین دانشگاهی برخورد کند. آنها در خط مقدم زندگی میکنند و به همین دلیل، توان رزمی واقعی ایجاد میکنند.
این اظهارات درست است. کره جنوبی از روی ضرورت عمل میکند و جنگ ایران یادآوری کرده است که آمریکا همواره تجهیزات و نیروها را به مناطقی منتقل خواهد کرد که بیش از همه به آنها نیاز دارد. پنتاگون در حالی که در جریان درگیریای که تقریباً شش ماه است ادامه یافته، نیروهای خود را در منطقه خلیج فارس تقویت کرده، ناچار شده است از نیروها و تجهیزات مستقر در سراسر آسیا نیز استفاده کند.
اوایل جنگ، واشنگتن شماری از موشکهای رهگیر خود را از شبهجزیره کره به خاورمیانه منتقل کرد. و همین هفته گذشته، اعلام شد تنها ناو هواپیمابر مستقر آمریکا در اقیانوس آرام غربی، یواساس جورج واشنگتن، عازم آبهای نزدیک ایران شده است تا جایگزین یواساس آبراهام لینکلن شود؛ ناو همردهای که پس از بیش از ۲۰۰ روز بدون پهلوگیری در بندر، با گزارشهایی درباره پایین بودن روحیه خدمه مواجه شده است.
جنیفر کاوانا، مدیر تحلیل نظامی در مؤسسه «اولویتهای دفاعی»، یک اندیشکده مستقر در واشنگتن دیسی که خواهان محدود کردن هزینههای سیاست خارجی است، گفت: رزمایشهای دوجانبه با کره جنوبی در شرایطی که ایالات متحده از نظر منابع و آمادگی نظامی با کمبود هر دو مواجه است، بهطور غیرضروری منابع و آمادگی آمریکا را مصرف میکنند.
اما برخی دیگر با این پیشفرض او که این رزمایشها غیرضروری هستند، مخالفاند و استدلال میکنند که کاهش این رزمایشها، نیروهای آمریکایی ــ که نزدیک به ۳۰ هزار نفر از آنها در کره جنوبی و بیش از ۵۰ هزار نفر دیگر در ژاپن مستقر هستند ــ را در موقعیت خطرناکتری قرار میدهد.
مارک مونتگومری، دریاسالار بازنشسته نیروی دریایی آمریکا که اکنون عضو ارشد بنیاد دفاع از دموکراسیها، یک اندیشکده امنیت ملی مستقر در واشنگتن دیسی، است، گفت اقدام رئیسجمهور آمریکا «آمادگی ائتلافی را کاهش میدهد و نیروهای آمریکایی را بدون هیچ منفعت ملموس واقعی برای ایالات متحده در معرض خطر قرار میدهد».
کارل شوستر، مدیر پیشین مرکز اطلاعات مشترک فرماندهی اقیانوس آرام آمریکا، نیز گفت بخش عمده هزینههای رزمایش سپر آزادی اولچی پیشاپیش پرداخت شده است و هر مقدار از آموزشهایی که محدود یا لغو شود، باید در جای دیگری جبران شود؛ در غیر این صورت، آمادگی نظامی آمریکا آسیب خواهد دید.
کاهش این رزمایشها و انتقاد از کره جنوبی به دلیل اینکه هزینه بیشتری پرداخت نمیکند ــ موضوعی که رئیسجمهور آمریکا در دوره نخست ریاستجمهوری خود نیز مطرح کرده بود ــ ادامهدهنده الگویی از سوی اوست: سرزنش متحدان دیرینه آمریکا که در دوران جنگ سرد و در مناطقی مانند افغانستان و خلیج فارس از ایالات متحده حمایت کردهاند و حتی تهدید به تصرف سرزمین آنها؛ همانگونه که درباره گرینلند، بخشی از قلمرو دانمارک، یکی از اعضای ناتو، چنین تهدیدی مطرح شد.
در همین حال، رئیسجمهور آمریکا از انتقاد از کیم خودداری میکند؛ کسی که به طولانیتر شدن جنگ روسیه کمک میکند—جنگی که صدها هزار نفر در اوکراین قربانی آن شدهاند—و در عین حال از این جنگ برای ارتقای زرادخانه کره شمالی استفاده میکند؛ اقدامی که نیروهای آمریکایی مستقر در نزدیکی کره شمالی را در معرض خطر قرار میدهد.
سِدریک لیتون، تحلیلگر نظامی و سرهنگ بازنشسته نیروی هوایی آمریکا، گفت: آنچه شاهد آن هستید این است که کره شمالی در حال به دست آوردن یک برتری است؛ واقعاً این یک اشتباه از سوی خود ماست که هیچ اجباری هم در آن نیست.
اینکه کیم اکنون تا چه اندازه میتواند از این مزیت استفاده کند، هنوز مشخص نیست. رئیسجمهور آمریکا اغلب در یک لحظه مسیر خود را تغییر میدهد و از آنجا که همه عناصر لازم برای برگزاری رزمایشهای اولچی آزادی از پیش فراهم شدهاند، کاهش آنها ممکن است در عمل تأثیر چندانی نداشته باشد.
اما کره شمالی مدتهاست که پایان رزمایشهای نظامی آمریکا و کره جنوبی را دنبال میکند. روز دوشنبه، این کشور از خواب بیدار شد و دید که فرمانده کل نیروهای مسلح آمریکا اعلام کرده است دستور کاهش این رزمایشها را صادر نموده است.
رئیسجمهور آمریکا که گفته میشود مدتهاست خواهان ملاقات مجدد با کیم بوده، ممکن است این اقدام را حرکتی برای هموار کردن مسیر رسیدن به چنین دیداری ببیند. اما این تغییر ناگهانی موضع او برای آمریکا و متحدانش پیامدهایی دارد.
بهسختی میتوان استدلال کرد که ارتش آمریکا در سال ۲۰۲۶ میتواند همان قدرتی را در برابر کره شمالی به کار گیرد که در دوره نخست ریاستجمهوری رئیسجمهور آمریکا در اختیار داشت. هنگامی که کیم در سال ۲۰۱۷ آزمایشهای موشکهای بالستیک انجام داد، رئیسجمهور آمریکا سه ناو هواپیمابر آمریکایی را برای گشتزنی در آبهای اطراف شبهجزیره کره اعزام کرد و پیونگیانگ را به «آتش و خشمی که جهان هرگز مانند آن را ندیده است»، تهدید کرد.
این تهدیدها در نهایت باعث شدند کیم در سه دیدار حضوری با رئیسجمهور آمریکا شرکت کند. اما این دیدارها در نهایت نتوانستند به برنامه تسلیحات هستهای کره شمالی پایان دهند؛ برنامهای که کیم از آن زمان تاکنون تنها آن را گسترش داده است. اکنون برآورد میشود که او دهها کلاهک هستهای در اختیار دارد و متعهد شده است تعداد بیشتری نیز بسازد.
کارزار هوایی واشنگتن علیه ایران باعث نشده است تهران عقبنشینی کند. و تنها چیزی که واقعاً به نظر میرسد در حال کاهش است، آمادگی نظامی آمریکاست، زیرا ذخایر مهم تسلیحاتی با سرعت زیادی در حال تحلیل رفتن هستند.
تحلیلگران هشدار میدهند که کاهش رزمایشهای کنونی نیز ممکن است خسارتهایی ماندگار به دنبال داشته باشد. متحدان آمریکا که یک ماه مورد تمجید قرار میگیرند و ماه بعد مورد انتقاد، ممکن است تصمیم بگیرند واشنگتن را از برنامهریزیهای نظامی بلندمدت خود کنار بگذارند. در کره جنوبی نیز پیشاپیش فشارهایی برای برخورداری سئول از تسلیحات هستهای مستقل و عدم اتکا به واشنگتن برای ایجاد بازدارندگی شکل گرفته است.
در همین حال، ژاپن با سرعتی که در دوران مدرن سابقه نداشته، در حال گسترش و مدرنسازی نیروهای نظامی خود است؛ آن هم در شرایطی که ثبات دوران پس از جنگ سرد که ارتش آمریکا تضمینکننده آن بود، در حال فرسایش است. همچنین چندین کشور اروپایی که از زمان جنگ جهانی دوم شانهبهشانه آمریکا ایستادهاند، اکنون پرسشهای جدی درباره این موضوع مطرح میکنند که آیا ائتلاف ناتو در نهایت در برابر رویکرد «اول آمریکا»ی رئیسجمهور آمریکا به امنیت جهانی دوام خواهد بخشید یا خیر.
این وضعیت جهان را به مکانی خطرناکتر تبدیل میکند؛ جایی که یک اشتباه از سوی تنها یک بازیگر میتواند آتش یک بحران منطقهای گسترده را شعلهور کند، در حالی که ارتش ایالات متحده که بر اثر جنگ با ایران تضعیف شده، دیگر قادر نباشد امنیت آمریکا را تضمین کند.
لیتون گفت: کارهایی که ما در این رزمایشها انجام میدهیم، نهتنها برای دفاع مشترک از کره جنوبی و ژاپن ضروری هستند، بلکه برای دفاع از خود ایالات متحده نیز حیاتیاند.
جمعبندی نرخ روز
تصمیم رئیسجمهور آمریکا برای کاهش رزمایشهای نظامی «سپر آزادی اولچی» در شبهجزیره کره، در حالی که رهبر کره شمالی به توسعه زرادخانه هستهای و نظامی خود ادامه میدهد، یک امتیاز بزرگ برای پیونگیانگ تلقی میشود. این اقدام در شرایطی صورت میگیرد که برخی تحلیلگران نسبت به کاهش آمادگی نظامی آمریکا و تضعیف ائتلاف با متحدان دیرینه هشدار میدهند. پیامدهای این تصمیم میتواند ثبات منطقهای را به خطر انداخته و پرسشهایی جدی درباره توانایی واشنگتن در تضمین امنیت خود و متحدانش ایجاد کند.
