افزایش سهم زنان در اشتغال بخش عمومی با بالا رفتن سن

به گزارش نرخ روز، بررسی ترکیب اشتغال در بخش خصوصی و عمومی حاکی از آن است که اگرچه بخش خصوصی همچنان عمده‌ترین محل فعالیت شاغلان ایرانی است، اما الگوی حضور زنان و مردان در این دو بخش تفاوت چشمگیری دارد. سهم زنان شاغل در بخش عمومی بیش از دو برابر مردان است و این اختلاف با افزایش سن، به‌ویژه برای زنان، بیشتر می‌شود. از کل شاغلان ۱۵ ساله و بیشتر، ۸۶.۱ درصد در بخش خصوصی و ۱۳.۹ درصد در بخش عمومی مشغول به کار هستند. با این حال، تنها ۱۱.۹ درصد از مردان شاغل در بخش عمومی فعالیت می‌کنند، در حالی که سهم زنان شاغل در این بخش به ۲۵.۲ درصد می‌رسد. به عبارت دیگر، تقریباً از هر چهار زن شاغل، یک نفر در بخش عمومی مشغول به کار است؛ نسبتی که برای مردان تقریباً یک نفر از هر هشت نفر است. این تفاوت تنها به جنسیت محدود نمی‌شود و سن نیز در شکل‌گیری الگوی اشتغال نقش مهمی ایفا می‌کند. داده‌ها نشان می‌دهد که با افزایش سن، تمایل زنان به حضور در بخش عمومی افزایش می‌یابد، در حالی که بخش خصوصی در تمام گروه‌های سنی، محل اصلی اشتغال مردان باقی می‌ماند. بخش خصوصی در همه گروه‌های سنی سهم اصلی اشتغال را به خود اختصاص داده است. در میان شاغلان ۱۵ تا ۲۴ ساله، ۸۸.۲ درصد در بخش خصوصی و ۱۱.۸ درصد در بخش عمومی فعالیت می‌کنند. این نسبت در گروه سنی ۲۵ تا ۲۹ سال به ترتیب ۸۶.۴ و ۱۳.۶ درصد و در گروه ۳۰ ساله و بیشتر به ۸۵.۸ و ۱۴.۲ درصد می‌رسد. الگوی اشتغال مردان نیز در طول سنین کاری تغییر چندانی نمی‌کند. در گروه سنی ۱۵ تا ۲۴ سال، ۸۷.۹ درصد مردان در بخش خصوصی کار می‌کنند. این سهم در گروه ۲۵ تا ۲۹ سال به ۸۹.۴ درصد و در گروه ۳۰ ساله و بیشتر به ۸۸ درصد می‌رسد. این ارقام نشان می‌دهد که بخش خصوصی در همه گروه‌های سنی مقصد اصلی اشتغال مردان است. این موضوع می‌تواند با ساختار بازار کار و همچنین فشار بیشتر برای کسب درآمد و تأمین معیشت خانوار مرتبط باشد؛ شرایطی که ممکن است مردان را به سمت فرصت‌های شغلی متنوع‌تر بخش خصوصی سوق دهد. در گروه سنی ۱۵ تا ۲۴ سال، ۹۰ درصد زنان شاغل در بخش خصوصی و تنها ۱۰ درصد در بخش عمومی فعالیت دارند. در واقع، سهم زنان جوان از اشتغال بخش عمومی حتی از مردان هم کمتر است، چرا که ۱۲.۱ درصد مردان این گروه سنی در بخش عمومی شاغل هستند. اما این الگو با افزایش سن تغییر می‌کند. در گروه سنی ۲۵ تا ۲۹ سال، سهم زنان شاغل در بخش عمومی به ۲۴.۷ درصد می‌رسد؛ یعنی تقریباً از هر چهار زن شاغل در این سنین، یک نفر در بخش عمومی کار می‌کند. این نسبت برای مردان تنها ۱۰.۶ درصد است. اوج تفاوت میان زنان و مردان در گروه سنی ۳۰ ساله و بیشتر مشاهده می‌شود. در این گروه، ۲۶.۹ درصد زنان شاغل در بخش عمومی فعالیت دارند. به عبارت دیگر، بیش از یک زن از هر چهار زن شاغل بالای ۳۰ سال در بخش عمومی مشغول به کار است. در مقابل، سهم بخش عمومی از اشتغال مردان همین گروه سنی تنها ۱۲ درصد است. این تفاوت می‌تواند با اهمیت نسبی امنیت شغلی، پوشش بیمه‌ای، مزایای بازنشستگی، مرخصی و ساعات کاری منظم‌تر برای زنان مرتبط باشد. عواملی که ممکن است در سنین بالاتر و همزمان با افزایش مسئولیت‌های خانوادگی اهمیت بیشتری پیدا کنند. البته محدودیت فرصت‌های شغلی و تبعیض در بازار کار نیز می‌توانند در شکل‌گیری این الگو مؤثر باشند. جمع‌بندی نرخ روز بر اساس داده‌های موجود، بخش خصوصی محل اصلی اشتغال در کشور است، اما الگوی حضور زنان و مردان در بخش‌های عمومی و خصوصی تفاوت قابل توجهی دارد. سهم زنان در بخش عمومی بیش از دو برابر مردان است و این نسبت با افزایش سن، به‌ویژه برای زنان، بیشتر می‌شود. این الگو می‌تواند ناشی از عواملی مانند اهمیت امنیت شغلی و مزایای اجتماعی برای زنان در سنین بالاتر و همچنین محدودیت فرصت‌های شغلی در بخش خصوصی باشد.