تشدید سختگیری بانک مرکزی در بازار باز؛ نتیجه تازهترین عملیات سیاست پولی
به گزارش نرخ روز، آمارهای منتشرشده از سوی بانک مرکزی درباره عملیات بازار باز، از افزایش سختگیری ساختمان خیابان میرداماد بر بانکها حکایت دارد. بانکها برای تأمین نقدینگی و منابع مالی مورد نیاز خود به بانک مرکزی مراجعه میکنند و توافقات میان دو طرف در چارچوب بازار باز شکل میگیرد. نرخ بازده تا سررسید حراجهای بازار باز ۲۳ درصد تعیین شده است. در صورتی که بانکها نتوانند مبلغ مورد نیاز خود را از این طریق تأمین کنند، به بازار قاعدهمند یا شبانه روی میآورند که نرخ بازده تا سررسید آن ۲۴ درصد است. به نظر میرسد سکاندار پولی کشور با هدف کنترل نقدینگی، از اهرم بازار باز استفاده میکند که این رویکرد در مرحله اول به آمارهای تورم افسارگسیخته در اقتصاد ایران مرتبط است. همچنین، یکی دیگر از نتایج این رفتار سختگیرانه بانک مرکزی در بازار باز، در روند افزایشی نرخ بهره بینبانکی در هفتههای اخیر قابل مشاهده است. در بیستمین عملیات بازار باز که در تاریخ ۲۶ مرداد برگزار شد، بانکها سفارشی به مبلغ ۴۸۳ هزار و ۱۲۰ میلیارد تومان ثبت کردند، اما بانک مرکزی تنها با ۶۰ همت از این درخواستها موافقت کرد. در واقع، سکاندار پولی تنها ۱۲.۴ درصد از سفارشات ارسالی بانکها را پذیرفته است. این نسبت در مقایسه با عملیات بازار باز هفته گذشته کاهش یافته است؛ زیرا میزان درخواست منابع مالی بانکها از بانک مرکزی افزایش یافته، اما رقم پذیرش بانک مرکزی همان ۶۰ همت هفته قبل باقیمانده است. ارزش توافقاتی که در حراج بیستم سررسید شدهاند، ۶۰ هزار و ۲۶۰ میلیارد تومان اعلام شده و ارزش توافقات باز نیز ۶۰ همت بوده است. از آنجایی که بانکها به نتیجه قابل قبولی برای تأمین نیاز مالی خود دست نیافتهاند، به بازار شبانه یا قاعدهمند مراجعه کردهاند که نرخ بازده تا سررسید آن ۲۴ درصد تعیین شده است. در بازار شبانه یا قاعدهمند، ارقامی که توسط بانکها دریافت شده، بین ۹۸ همت تا ۱۱۷ همت گزارش شده که رقم قابلتوجهی محسوب میشود. روند عملیات بازار در سال جاری نیز نشان میدهد که به تدریج و با فاصله گرفتن از ابتدای سال و همچنین توقف موقت جنگ ۴۰روزه، بانک مرکزی احتمالاً با هدف کنترل رشد نقدینگی و تورم، به سمت کاهش پذیرش درخواست بانکها در بازار حرکت کرده است. این در حالی است که در اولین عملیات بازار باز که در ۱۷ فروردین ماه برگزار شد، بانک مرکزی با تمام درخواست بانکها موافقت کرده بود که علت این موضوع به شرایط جنگی در آن زمان و نگرانی از وقوع کمبود منابع مالی و نقدینگی در اقتصاد بازمیگردد. جمعبندی نرخ روز: بانک مرکزی در تازهترین عملیات بازار باز، تنها بخش کوچکی از درخواستهای مالی بانکها را پذیرفته که نشاندهنده سیاست انقباضی برای کنترل نقدینگی و تورم است. این سختگیری به افزایش نرخ بهره بینبانکی و مراجعه بیشتر بانکها به بازار شبانه با نرخ بالاتر منجر شده است. روند سال جاری نیز حاکی از کاهش تدریجی پذیرش درخواستها توسط بانک مرکزی پس از شرایط اولیه جنگی است.
