گرانی نزدیک به ۴۰ درصدی خودروهای دست‌دوم در بازار جهانی

به گزارش نرخ روز، بررسی‌های جدید نشان می‌دهد که بازار خودروهای دست‌دوم در آمریکا طی سال‌های اخیر دستخوش تغییرات قابل‌توجهی شده است. بر اساس این مطالعات، خودروهای نسبتاً جدید و ارزان‌قیمت به سرعت در حال ناپدید شدن از این بازار هستند. این بررسی بیش از ۱۱.۴ میلیون خودروی دست‌دوم معامله‌شده بین سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۶ را شامل می‌شود.بر اساس نتایج این مطالعه، متوسط قیمت یک خودروی سه‌ساله دست‌دوم در آمریکا اکنون به ۳۲ هزار و ۶۵۱ دلار رسیده است. این رقم نسبت به سال ۲۰۱۹ حدود ۹ هزار دلار یا معادل ۳۸.۲ درصد افزایش را نشان می‌دهد. اما برای درک عمیق‌تر شرایط بازار آمریکا، وضعیت خودروهای با قیمت کمتر از ۲۰ هزار دلار اهمیت بیشتری دارد.در سال ۲۰۱۹، تقریباً نیمی از خودروهای سه‌ساله دست‌دوم در آمریکا با قیمتی کمتر از ۲۰ هزار دلار عرضه می‌شدند. این در حالی است که در سال ۲۰۲۶، این سهم به تنها ۱۱.۴ درصد کاهش یافته است؛ به این معنی که تقریباً از هر ۹ خودروی سه‌ساله، فقط یکی با قیمتی کمتر از ۲۰ هزار دلار در دسترس است.حتی اگر خریداران حاضر به پذیرش خودروهایی با عمر بیشتر باشند، وضعیت چندان بهبود نمی‌یابد. امروزه تنها ۲۶.۶ درصد از خودروهای پنج‌ساله با قیمتی کمتر از ۲۰ هزار دلار عرضه می‌شوند، در حالی که هفت سال پیش این سهم ۶۹.۲ درصد بود. به عبارت ساده‌تر، خودرویی که زمانی با چهار سال عمر می‌توانست در دسته خودروهای ارزان بازار قرار گیرد، امروز باید حدود هفت ساله باشد تا بیش از نیمی از نمونه‌های موجود در بازار زیر ۲۰ هزار دلار قیمت داشته باشند.این روند افزایش قیمت حتی در خودروهای کاملاً معمولی بازار آمریکا نیز مشاهده می‌شود. به عنوان مثال، متوسط قیمت هیوندای النترا کارکرده به ۱۹ هزار و ۱۷۸ دلار رسیده که نسبت به گذشته ۵۶ درصد افزایش یافته است. کیا اسپورتیج، تویوتا کمری و هوندا سیویک نیز به ترتیب افزایش‌هایی بیش از ۵۰، ۴۹ و ۴۴ درصدی را تجربه کرده‌اند.این داده‌ها برای ایران از یک جنبه اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند. سال‌هاست که یکی از راهکارهای پیشنهادی برای ایجاد رقابت در بازار خودروی ایران، واردات خودروهای دست‌دوم بوده است. استدلال مطرح شده این است که اگر خودروهای کارکرده خارجی با قیمت مناسب وارد بازار شوند، مصرف‌کننده دیگر مجبور به انتخاب میان خودروهای داخلی و تعداد محدودی خودروی صفر وارداتی نخواهد بود.در چنین شرایطی، خودروهای دست‌دوم خارجی می‌توانند به رقیبی جدی، به‌ویژه برای خودروهای داخلی، تبدیل شوند. این امر باعث می‌شود خودروساز داخلی دیگر نتواند بدون نگرانی از رقیب خارجی، قیمت و کیفیت محصول خود را تعیین کند.اما گزارش بازار آمریکا یک هشدار مهم را در بر دارد: خودروی دست‌دوم ارزان یک منبع نامحدود نیست.حتی در آمریکا که بازار خودروهای دست‌دوم بسیار بزرگ، رقابتی و توسعه‌یافته است، سهم خودروهای نسبتاً جدید و ارزان به شدت کاهش یافته است. بنابراین، اگر ایران قصد دارد از واردات خودروهای کارکرده به عنوان ابزاری برای افزایش رقابت و تعدیل قیمت استفاده کند، نباید تصور کند که این فرصت برای همیشه در دسترس خواهد بود.به‌خصوص اینکه قیمت نهایی خودروهای وارداتی دست‌دوم در ایران تنها بر اساس قیمت خودرو در کشور مبدأ تعیین نمی‌شود. نرخ ارز، تعرفه‌ها، هزینه‌های حمل‌ونقل، استانداردها، مالیات و عوارض، و البته محدودیت‌های وارداتی، همگی در تعیین قیمت نهایی نقش دارند. بنابراین، هرچه قیمت خودرو در بازارهای مبدأ بالاتر برود، ایجاد یک خودروی دست‌دوم واقعاً ارزان در بازار ایران دشوارتر خواهد شد.در واقع، ایران امروز با یک پنجره فرصت مواجه است. اگر هدف از واردات خودرو صرفاً اضافه کردن چند مدل خارجی گران‌قیمت به بازار باشد، تأثیر آن بر رقابت با تولیدکنندگان داخلی محدود خواهد بود. اما اگر هدف، ایجاد یک رقیب واقعی برای خودروهای داخلی باشد، خودروهای کارکرده می‌توانند اهمیت بیشتری داشته باشند.مشکل اینجاست که همزمان با مطرح شدن این ایده در ایران، بازار جهانی خودروهای دست‌دوم نیز در حال گران‌تر شدن است.بنابراین ممکن است سیاست‌گذار در نهایت به این نتیجه برسد که واردات خودرو دست‌دوم می‌تواند بازار داخلی را رقابتی کند، اما زمانی که بخواهد این سیاست را اجرا کند، خودروی دست‌دوم ارزان دیگر آن کالایی نباشد که روی کاغذ تصور کرده بود.بازار آمریکا دقیقاً همین هشدار را می‌دهد: دوران خودروهای نسبتاً جدید و ارزان در بازار دست‌دوم، دست‌کم با قیمت‌های گذشته، در حال عقب‌نشینی است.و برای ایران، این به آن معناست که اگر قرار است خودروهای دست‌دوم خارجی ابزاری برای شکستن انحصار و تعدیل قیمت خودروهای داخلی باشند، زمان برای آزمون این سیاست شاید آن‌قدر که تصور می‌شود زیاد نباشد.جمع‌بندی نرخ روزبررسی‌ها نشان می‌دهد که قیمت خودروهای دست‌دوم در بازار آمریکا نزدیک به ۴۰ درصد افزایش یافته و سهم خودروهای ارزان‌قیمت به شدت کاهش یافته است. این روند جهانی می‌تواند بر سیاست واردات خودروهای دست‌دوم به ایران تأثیر بگذارد، زیرا دستیابی به خودروهای کارکرده ارزان‌قیمت دشوارتر می‌شود. بنابراین، فرصت ایران برای استفاده از این سیاست به منظور ایجاد رقابت و تعدیل قیمت در بازار داخلی، ممکن است محدود باشد.