سیتا: پیشگامی در صنعت سیمان با حکمرانی داده‌محور، توسعه صادرات و خلق ارزش پایدار

به گزارش نرخ روز، صنعت سیمان ایران در شرایطی قرار دارد که رویکردهای گذشته برای پاسخگویی به نیازهای آینده کافی نیست. افزایش هزینه‌های تولید، محدودیت‌های انرژی، نوسانات اقتصادی، رقابت در بازارهای صادراتی، الزامات محیط‌زیستی و ضرورت ارتقای کیفیت، مدیران این صنعت را به سمت فناوری‌های نوین و مدیریت هوشمند سوق داده است. در این راستا، سیتا با تدوین نقشه راه تحول دیجیتال، زیرساختی را ایجاد کرده که تمامی فرآیندهای تولید، تأمین، کنترل کیفیت، مدیریت ریسک و تصمیم‌سازی را بر پایه داده و تحلیل هوشمند سامان می‌دهد. این رویکرد، سیتا را از یک هلدینگ صرفاً تولیدکننده به سازمانی تصمیم‌ساز و دانش‌بنیان تبدیل می‌کند که توان پیش‌بینی و مدیریت بحران‌ها را دارد. یکی از مهم‌ترین دستاوردهای اخیر، رونمایی از سامانه AVL به‌عنوان نخستین سامانه هوشمند مدیریت تأمین قطعات صنعت سیمان کشور است. این سامانه اکنون در تمامی ۱۸ شرکت سیمانی زیرمجموعه سیتا مستقر شده و با استفاده از هوش مصنوعی، اطلاعات مربوط به تجهیزات، قطعات، انبارها، تأمین‌کنندگان و نیازهای کارخانه‌ها را در یک شبکه یکپارچه گردآوری می‌کند. در گذشته هر کارخانه به‌صورت مستقل اقدام به تأمین قطعات می‌کرد که علاوه بر افزایش هزینه‌ها، موجب طولانی شدن فرآیند تأمین و حتی توقف خطوط تولید می‌شد. اما AVL این ساختار را متحول کرده است. از طریق این سامانه، مدیران می‌توانند موجودی قطعات تمامی کارخانه‌ها را به‌صورت برخط مشاهده کنند، تجهیزات مازاد را میان شرکت‌ها جابه‌جا کنند، عملکرد تأمین‌کنندگان را ارزیابی کرده و بهترین فروشندگان را بر اساس شاخص‌های تخصصی رتبه‌بندی کنند. این سامانه همچنین بستری مناسب برای همکاری با شرکت‌های دانش‌بنیان، سازندگان داخلی و تولیدکنندگان تجهیزات صنعتی فراهم کرده و زمینه کاهش وابستگی به واردات و توسعه ساخت داخل را مهیا می‌سازد. در کنار AVL، سیتا از سامانه QGC (Quality Government Center) نیز رونمایی کرد؛ سامانه‌ای که برای نخستین بار امکان ایجاد یک مرکز هوشمند کنترل کیفیت در مقیاس یک هلدینگ سیمانی را فراهم کرده است. این سامانه تمامی اطلاعات مرتبط با کیفیت را از مراحل استخراج مواد اولیه، تولید کلینکر، آسیاب سیمان، آزمایشگاه‌ها و بارگیری دریافت کرده و به‌صورت لحظه‌ای مورد تحلیل قرار می‌دهد. مدیران سیتا معتقدند که کیفیت، مهم‌ترین مزیت رقابتی صنعت سیمان در بازارهای صادراتی است و بدون ایجاد یک نظام یکپارچه کنترل کیفیت، حضور پایدار در بازارهای منطقه‌ای امکان‌پذیر نخواهد بود. QGC با استانداردسازی فرآیندهای آزمایشگاهی، امکان مقایسه عملکرد کارخانه‌ها، تحلیل روند تغییرات کیفیت، شناسایی نقاط ضعف خطوط تولید و ارائه گزارش‌های مدیریتی را فراهم می‌کند. در واقع، این سامانه به مدیران اجازه می‌دهد تصمیمات خود را نه بر اساس گزارش‌های پراکنده، بلکه بر پایه اطلاعات دقیق، لحظه‌ای و قابل تحلیل اتخاذ کنند. یکی دیگر از مهم‌ترین بخش‌های این همایش، رونمایی از کتاب «معماری مدیریت ریسک در شرکت سرمایه‌گذاری سیمان تأمین» بود؛ کتابی که در واقع نقشه راه سیتا برای حرکت به سوی افق ۱۴۱۰ محسوب می‌شود. این اثر، مدیریت ریسک را از یک فرآیند اداری به یک ابزار راهبردی برای تصمیم‌سازی تبدیل می‌کند. در این رویکرد، ریسک به معنای تهدید نیست؛ بلکه فرصتی برای شناخت بهتر محیط کسب‌وکار، تحلیل سناریوهای آینده و افزایش آمادگی سازمان در برابر بحران‌هاست. نوسانات نرخ ارز، تحریم‌ها، محدودیت‌های انرژی، تغییرات بازارهای جهانی، مشکلات زنجیره تأمین و الزامات محیط‌زیستی از جمله موضوعاتی هستند که در چارچوب این معماری مورد تحلیل قرار گرفته‌اند. هدف نهایی، ایجاد سازمانی تاب‌آور است که بتواند حتی در سخت‌ترین شرایط نیز مسیر رشد، سودآوری و خلق ارزش را حفظ کند. وجه مشترک تمامی برنامه‌های جدید سیتا، حرکت به سمت حکمرانی داده‌محور است. در این مدل، تصمیمات مدیریتی دیگر بر اساس تجربه یا حدس اتخاذ نمی‌شود، بلکه اطلاعات تولید، کیفیت، زنجیره تأمین، فروش، ریسک و عملکرد شرکت‌ها به‌صورت لحظه‌ای تحلیل شده و در اختیار مدیران قرار می‌گیرد. این تحول، علاوه بر افزایش سرعت تصمیم‌گیری، موجب کاهش هزینه‌ها، ارتقای بهره‌وری، افزایش کیفیت و تقویت توان رقابتی هلدینگ خواهد شد. کارشناسان صنعت معتقدند اجرای چنین زیرساخت‌هایی، سیتا را به یکی از پیشروترین مجموعه‌های صنعتی کشور در حوزه تحول دیجیتال تبدیل خواهد کرد. در ادامه همایش مدیران عامل شرکت‌های تابعه سیتا، مدیرعامل هلدینگ سیمان تأمین با ارائه گزارشی جامع از عملکرد یک‌سال گذشته، تصویری روشن از مسیر اصلاح ساختار، ارتقای بهره‌وری و اجرای پروژه‌های راهبردی این مجموعه ارائه کرد؛ گزارشی که نشان می‌داد سیتا در کنار حرکت به سمت تحول دیجیتال، همزمان برنامه‌ای جدی برای اصلاح اقتصادی، افزایش سودآوری و توسعه بازارهای داخلی و صادراتی در دستور کار دارد. وی در ابتدای سخنان خود، از حضور باشکوه شرکت‌های تابعه در آیین‌های تشییع و بدرقه شهدای اخیر و همراهی آنان در برنامه‌های فرهنگی و ملی قدردانی کرد و این حضور را نشانه انسجام، تعهد و مسئولیت‌پذیری خانواده بزرگ سیمان تأمین دانست. مدیرعامل سیتا همچنین از تلاش مدیران عامل شرکت‌های تابعه در عبور از شرایط دشوار سال گذشته، به‌ویژه محدودیت‌های ناشی از ناترازی انرژی، نوسانات اقتصادی و مشکلات تولید، تقدیر کرد و گفت: دستاوردهای امروز سیتا حاصل همدلی، برنامه‌ریزی دقیق، تلاش شبانه‌روزی و باور به توان داخلی است. یکی از مهم‌ترین محورهای گزارش مدیرعامل سیتا، تشریح روند اصلاح ساختار مالی شرکت‌های زیرمجموعه بود. وی با اشاره به اینکه در آغاز دوره مدیریت، چهار شرکت زیرمجموعه با زیان انباشته و مشکلات جدی مالی مواجه بودند، اظهار داشت: با اجرای برنامه‌های اصلاحی، کنترل هزینه‌ها، افزایش بهره‌وری، اصلاح ساختار مدیریتی و انضباط مالی، تاکنون سه شرکت به سوددهی بازگشته‌اند و برای شرکت باقی‌مانده نیز برنامه عملیاتی مشخصی تدوین شده است که با تحقق برخی الزامات، روند خروج از زیان آن نیز تکمیل خواهد شد. به گفته وی، این موفقیت تنها یک دستاورد مالی نیست، بلکه نتیجه تغییر نگاه مدیریتی و استقرار نظامی مبتنی بر پاسخگویی، بهره‌وری و مدیریت علمی در سطح هلدینگ است. مدیرعامل سیتا در ادامه به یکی از مهم‌ترین پروژه‌های نیمه‌تمام صنعت سیمان کشور اشاره کرد و گفت: پروژه سیمان بیارجمند در زمان آغاز مسئولیت وی، بیش از یک سال متوقف بود و با مشکلات متعدد اجرایی، حقوقی و مالی روبه‌رو بود. وی افزود: با پیگیری‌های مستمر، هماهنگی با دستگاه‌های مختلف و رفع موانع موجود، این پروژه دوباره فعال شد و اکنون روند پیشرفت آن رضایت‌بخش است. مدیرعامل سیتا همچنین از دریافت مجوز کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی برای این پروژه خبر داد و اظهار داشت که مذاکرات گسترده‌ای با بانک‌های کشور برای تأمین منابع مالی انجام شده و انتظار می‌رود در آینده نزدیک، این پروژه وارد مرحله جدیدی از اجرا شود. وی تأکید کرد که تکمیل پروژه بیارجمند علاوه بر افزایش ظرفیت تولید، نقش مهمی در اشتغال‌زایی، توسعه منطقه‌ای و افزایش توان صادراتی صنعت سیمان خواهد داشت. مدیرعامل سیتا با اشاره به وضعیت شرکت سابیر گفت: این شرکت در زمان تحویل مدیریت، نزدیک به هفت سال از حضور در پروژه‌های پیمانکاری محروم بود و مشکلات مالی و حقوقی متعددی داشت. وی افزود: با اصلاح ساختار، ساماندهی وضعیت مالی و بازسازی توان اجرایی، امروز سابیر بار دیگر به عرصه فعالیت بازگشته و اجرای شش پروژه عمرانی بزرگ و کوچک را برعهده گرفته است. به گفته وی، احیای سابیر نمونه‌ای موفق از ظرفیت‌های مدیریتی سیتا در بازگرداندن شرکت‌های راکد به چرخه تولید و فعالیت اقتصادی است. مدیرعامل هلدینگ سیمان تأمین، پایداری تولید را یکی از مهم‌ترین موفقیت‌های سال گذشته عنوان کرد و گفت: با وجود محدودیت‌های انرژی و چالش‌های تولید، ذخایر کلینکر شرکت‌های تابعه به بیش از دو سوم ظرفیت هدف‌گذاری‌شده رسیده است. وی این دستاورد را پشتوانه‌ای ارزشمند برای استمرار تولید در ماه‌های آینده دانست و افزود: افزایش ذخایر کلینکر موجب می‌شود شرکت‌های تابعه بتوانند در زمان محدودیت تأمین انرژی نیز پاسخگوی نیاز بازار باشند. مدیرعامل سیتا با اشاره به عملکرد مطلوب این هلدینگ در حوزه حاکمیت شرکتی گفت: در سال مالی گذشته، ۳۸ مجمع عمومی شرکت‌های تابعه برگزار شد و سیتا موفق شد رتبه نخست مجموعه شستا را از نظر سرعت، نظم و کیفیت برگزاری مجامع کسب کند. وی تأکید کرد که حفظ شفافیت، انضباط مالی و پاسخگویی به سهامداران از مهم‌ترین اولویت‌های مدیریتی این هلدینگ است. مدیرعامل سیتا از تدوین نقشه راه نوآوری هلدینگ خبر داد و گفت: این سند اکنون وارد مرحله اجرا شده و به عنوان یکی از ارکان اصلی توسعه آینده سیتا مورد استفاده قرار خواهد گرفت. وی افزود: هلدینگ سیمان تأمین با بهره‌گیری از ظرفیت‌های قانونی، موفق به دریافت ۱۱ میلیارد تومان اعتبار مالیاتی در حوزه نوآوری شده که این منابع صرف توسعه فناوری، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و افزایش بهره‌وری خواهد شد. وی توسعه سرمایه انسانی را یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های سیتا دانست و گفت: طی دوره اخیر، توجه ویژه‌ای به ارتقای جایگاه بانوان در سطوح کارشناسی و مدیریتی شده و همزمان برنامه‌های آموزشی و مهارت‌افزایی کارکنان نیز گسترش یافته است. به گفته مدیرعامل سیتا، موفقیت هر سازمان در گرو سرمایه انسانی توانمند، باانگیزه و آموزش‌دیده است. مدیرعامل سیتا با اشاره به محدودیت ظرفیت بازار داخلی، توسعه صادرات را یکی از مهم‌ترین راهبردهای آینده این هلدینگ دانست. وی به همکاری مشترک میان شرکت سیمان شاهرود، تاپیکو و کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران برای حضور در بازار روسیه اشاره کرد و گفت: این همکاری می‌تواند الگوی موفقی برای توسعه صادرات و حضور پایدار در بازارهای منطقه‌ای باشد. مدیرعامل سیتا با اشاره به اقدامات زیست‌محیطی هلدینگ اظهار داشت: در ابتدای سال گذشته پنج شرکت سیتا در فهرست صنایع آلاینده قرار داشتند، اما با اجرای برنامه‌های اصلاحی، این تعداد به یک شرکت کاهش یافته است. وی همچنین مسئولیت اجتماعی را از ارکان مهم فعالیت سیتا دانست و افزود: شرکت‌های تابعه در حوزه آموزش‌های مهارتی، حمایت از جوامع محلی و اجرای طرح‌های اجتماعی اقدامات گسترده‌ای انجام داده‌اند و این مسیر با جدیت ادامه خواهد یافت. مدیرعامل سیتا در بخش دیگری از سخنان خود بر اهمیت اطلاع‌رسانی شفاف تأکید کرد و گفت: سیاست این هلدینگ، تعامل با رسانه‌های معتبر، خبرگزاری‌های رسمی و پایگاه‌های خبری تخصصی است و همکاری با رسانه‌های فاقد اعتبار و فیک‌نیوزها در مجموعه سیتا جایگاهی ندارد. مدیرعامل هلدینگ سیمان تأمین در پایان سخنان خود تأکید کرد که مجموعه اقداماتی نظیر تحول دیجیتال، اصلاح ساختار مالی، توسعه نوآوری، ارتقای کیفیت، توسعه صادرات، مدیریت ریسک، توجه به سرمایه انسانی و تقویت مسئولیت اجتماعی، همگی در راستای تحقق چشم‌انداز ۱۴۱۰ سیتا طراحی شده‌اند. وی خاطرنشان کرد: هدف نهایی، تبدیل سیتا به هلدینگی هوشمند، بهره‌ور، رقابت‌پذیر و ارزش‌آفرین است که بتواند در شرایط پیچیده اقتصادی نیز با اتکا به دانش، فناوری و مدیریت کارآمد، مسیر رشد پایدار را ادامه دهد. در بخش پایانی همایش مدیران عامل شرکت‌های تابعه سیتا، محمدرضا سعیدی، مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی (شستا)، با نگاهی فراتر از گزارش‌های عملکرد، چشم‌انداز آینده صنعت سیمان و مأموریت هلدینگ‌های بزرگ اقتصادی را تشریح کرد؛ سخنانی که بر «خلق ارزش»، «تحول مدیریتی»، «حکمرانی داده‌محور»، «رهبری اصیل» و «توسعه بازارهای منطقه‌ای» استوار بود. سعیدی در ابتدای سخنان خود با قدردانی از اقدامات و دستاوردهای مجموعه سیتا، اظهار داشت که امروز صنعت سیمان در آستانه یک تحول بزرگ قرار گرفته و دیگر نمی‌توان تنها با افزایش ظرفیت تولید، آینده این صنعت را تضمین کرد. به گفته وی، آنچه آینده شرکت‌های بزرگ را رقم خواهد زد، توانایی خلق ارزش، افزایش بهره‌وری، توسعه صادرات، نوآوری و هم‌افزایی میان شرکت‌های زیرمجموعه است. مدیرعامل شستا با طرح مفهوم «معماری امکان‌ها»، یکی از مهم‌ترین محورهای راهبردی آینده هلدینگ‌های اقتصادی را تشریح کرد و گفت: دوران مدیریت صرف دارایی‌ها به پایان رسیده است. امروز هلدینگ‌ها باید فراتر از نگهداری سرمایه‌های موجود حرکت کنند و به سمت آینده‌سازی، خلق فرصت‌های جدید و طراحی مسیرهای نوین رشد اقتصادی گام بردارند. وی تأکید کرد که هلدینگ‌های بزرگ باید بتوانند از ظرفیت‌های پراکنده شرکت‌های زیرمجموعه، مزیتی واحد و رقابتی ایجاد کنند؛ مزیتی که ارزش آن از مجموع عملکرد مستقل هر یک از شرکت‌ها بیشتر باشد. به گفته سعیدی، فلسفه وجودی یک هلدینگ موفق آن است که با ایجاد هم‌افزایی، انتقال دانش، استفاده مشترک از منابع، مدیریت یکپارچه سرمایه و تدوین راهبردهای مشترک، ارزشی فراتر از توانایی‌های منفرد شرکت‌های تابعه خلق کند. مدیرعامل شستا با اشاره به جایگاه سیتا در صنعت سیمان کشور، اظهار داشت: مأموریت اصلی این هلدینگ، تنها تولید سیمان نیست، بلکه خلق ارزش پایدار برای سهامداران، سازمان تأمین اجتماعی و اقتصاد کشور است. وی افزود: هر تصمیم مدیریتی در سیتا باید با این معیار سنجیده شود که چه میزان ارزش افزوده برای سهامداران و ذی‌نفعان ایجاد می‌کند و چگونه می‌تواند توان رقابتی شرکت را در بازارهای داخلی و بین‌المللی افزایش دهد. سعیدی با اشاره به محدودیت ظرفیت بازار داخلی، توسعه صادرات را مهم‌ترین مسیر رشد آینده صنعت سیمان دانست و گفت: بازار داخلی دیگر پاسخگوی برنامه‌های توسعه‌ای شرکت‌ها نیست و آینده این صنعت در گرو حضور مؤثر و پایدار در بازارهای منطقه‌ای است. وی افزود: با توجه به محدودیت‌های درآمدهای ارزی کشور، شرکت‌های بزرگ صنعتی باید نقش فعال‌تری در تأمین ارز ایفا کنند. جمع‌بندی نرخ روز هلدینگ سیتا با تمرکز بر تحول دیجیتال و حکمرانی داده‌محور، سامانه‌های هوشمندی نظیر AVL و QGC را برای بهینه‌سازی تأمین قطعات و کنترل کیفیت در ۱۸ شرکت زیرمجموعه خود راه‌اندازی کرده است. این مجموعه همچنین با اصلاح ساختار مالی، سه شرکت از چهار شرکت زیان‌ده را به سودآوری رسانده و پروژه سیمان بیارجمند را پس از یک سال توقف، مجدداً فعال کرده است. توسعه صادرات، افزایش ذخایر کلینکر و دریافت ۱۱ میلیارد تومان اعتبار مالیاتی در حوزه نوآوری، از دیگر دستاوردهای سیتا در مسیر تحقق چشم‌انداز ۱۴۱۰ و تبدیل شدن به هلدینگی هوشمند و ارزش‌آفرین است.