ثبات فشار تورمی بر خانوارها در مردادماه

به گزارش نرخ روز، تورم به عنوان یکی از مهم‌ترین شاخص‌های اقتصادی در ایران، همواره دغدغه اصلی شهروندان برای تامین معیشت و مدیریت هزینه‌های زندگی است. آمارهای منتشر شده، به ویژه پس از اصلاحات مربوط به ارز ترجیحی در دی سال 1404، نشان‌دهنده روند افزایشی تورم و کاهش قدرت خرید خانوارها است. کارشناسان اقتصادی، کنترل کسری بودجه دولت و مهار رشد نقدینگی را راهکارهای پایدار برای مقابله با بحران تورم در اقتصاد ایران می‌دانند. از این رو، بررسی و تحلیل داده‌های تورمی از اهمیت بالایی برخوردار است. در این گزارش، به جدیدترین آمارهای تورم که توسط مرکز آمار در مرداد سال 1405 اعلام شده، پرداخته می‌شود. قیمت یک سبد مشخص از کالا و خدمات در مرداد سال جاری نسبت به تیرماه 3.4 درصد افزایش یافته است. این بدان معناست که تورم ماهانه که در تیرماه 3.1 درصد بود، در مرداد به 3.4 درصد رسیده است. داده‌های بانک مرکزی نیز این افزایش را تایید می‌کند؛ به طوری که تورم ماهانه در مناطق شهری از 3.6 درصد به 3.7 درصد افزایش یافته است. تورم نقطه‌به‌نقطه که تغییرات شاخص قیمت مصرف‌کننده را در یک ماه نسبت به ماه مشابه سال گذشته اندازه‌گیری می‌کند، در مرداد معادل 89 درصد برآورد شده است. این رقم در مقایسه با تیرماه 1.1 واحد درصد افزایش نشان می‌دهد. آمارهای بانک مرکزی نیز این روند را تایید کرده و تورم نقطه‌به‌نقطه اعلامی در شهرها را از 83.9 درصد به 84.4 درصد افزایش یافته گزارش کرده است. در نهایت، متوسط شاخص قیمت مصرف‌کننده در 12 ماه منتهی به مرداد 1405، که همان تورم سالانه است، معادل 69.9 درصد برآورد شده است. این شاخص در تیرماه 66 درصد بود. همچنین، طبق آمار بانک مرکزی، تورم سالانه در این بازه زمانی از 61.4 درصد به 65.1 درصد افزایش یافته است. بررسی روند تورم از سال 1392 نشان می‌دهد که تورم نقطه‌به‌نقطه و سالانه اعلام شده توسط مرکز آمار در مرداد امسال، به بالاترین مقدار تاریخی خود رسیده است. این میزان تورم حتی از دوران پس از پایان جنگ جهانی دوم نیز بی‌سابقه محسوب می‌شود. برای ارزیابی دقیق‌تر تورم، بررسی اجزای آن ضروری است. در محاسبه تورم، اقلام و اجزای متعددی در قالب گروه‌های کلی مورد استفاده قرار می‌گیرند. بررسی‌ها نشان می‌دهد که تورم ماهانه گروه ارتباطات در مرداد 1405 با 6.7 درصد، بالاترین میزان را در میان سایر گروه‌ها داشته است. پس از ارتباطات، گروه‌های مبلمان و لوازم خانگی و هتل و رستوران بیشترین تورم را تجربه کرده‌اند. در مقابل، گروه‌های بهداشت و درمان، دخانیات و آموزش کمترین تورم را در مرداد داشته‌اند؛ به طوری که آموزش با تورم ماهانه 1.4 درصد، پایین‌ترین میزان را به خود اختصاص داده است. از سوی دیگر، تورم اقلام خوراکی و آشامیدنی نیز بالاتر از تورم ماهانه کل کشور به ثبت رسیده است. با توجه به نقش حیاتی اقلام خوراکی در سبد مصرفی اقشار آسیب‌پذیر و کم‌درآمد، بررسی تورم این اقلام اهمیت ویژه‌ای دارد. در میان خوراکی‌ها، تورم ماهانه سبزیجات با 9.3 درصد، بالاترین میزان را داشته است. در مقابل، تورم گوشت قرمز و گوشت ماکیان با یک درصد، کمترین تورم را در بین خوراکی‌ها تجربه کرده‌اند. در مرداد امسال، تورم دهک‌های درآمدی، مطابق با ماه‌های گذشته، در اقشار فقیرتر بیشتر از اقشار برخوردارتر بوده است. به طور دقیق‌تر، تورم ماهانه دهک اول معادل 3.9 درصد و تورم ماهانه دهک دهم (ثروتمندترین افراد) 3.1 درصد محاسبه شده است. این فشار تورمی بیشتر بر اقشار فقیرتر، ناشی از افزایش قیمت خوراکی‌ها است؛ زیرا خوراکی‌ها وزن بالاتری در سبد مصرفی خانوارهای کم‌برخوردار دارند. در میان استان‌ها نیز، بالاترین تورم ماهانه در مرداد 1405 به مازندران اختصاص یافته و استان‌های ایلام و هرمزگان در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند. در انتهای جدول تورم استانی، چهارمحال و بختیاری، قزوین و سمنان قرار دارند. استان تهران نیز در شاخص تورم ماهانه در میانه‌های جدول جای گرفته است. جمع‌بندی نرخ روز آمارهای مرداد 1405 نشان‌دهنده افزایش تورم ماهانه، نقطه‌به‌نقطه و سالانه است که تورم نقطه‌به‌نقطه به بالاترین حد تاریخی خود رسیده است. این افزایش فشار تورمی به ویژه بر اقشار کم‌درآمد و دهک‌های پایین جامعه، به دلیل سهم بالای خوراکی‌ها در سبد مصرفی آن‌ها، بیشتر بوده است. گروه ارتباطات بالاترین تورم ماهانه را تجربه کرده، در حالی که سبزیجات در میان خوراکی‌ها بیشترین افزایش قیمت را داشته‌اند. این وضعیت، ضرورت کنترل کسری بودجه و نقدینگی را برای مهار تورم بیش از پیش نمایان می‌سازد.