پیشبینی حداقل تورم سالانه در ۱۴۰۵: ۸۰.۱ درصد
به گزارش نرخ روز، در گذشته کمتر کسی تصور میکرد که سرعت تورم در ایران تا این حد افزایش یابد که بحث تورم سهرقمی و فاصله نزدیک اقتصاد با آن مطرح شود. آخرین باری که موضوع ابرتورم در اقتصاد ایران مطرح شد، به سال ۱۳۹۹ بازمیگردد. در آن زمان، کارشناسان و تحلیلگران اقتصادی نسبت به ابرتورم هشدار دادند، در حالی که برخی دیگر این پدیده را به دلیل ساختار خاص اقتصاد ایران بعید میدانستند. در آن سال، اقتصاد ایران تورمی معادل ۳۶.۴ درصد را تجربه کرد. اکنون، شش سال پس از آن تاریخ، بار دیگر بحث ابرتورم در اقتصاد ایران داغ شده است، با این تفاوت که دیگر هیچ کارشناسی ساختار فعلی اقتصاد ایران را مقاوم در برابر این پدیده نمیداند.
وضعیت کنونی اقتصاد ایران به تورم سهرقمی بسیار نزدیکتر است تا تورم تکرقمی. طبق جدیدترین آمارهای شاخص قیمت در مرداد ۱۴۰۵، تورم نقطهبهنقطه در این ماه به ۸۹ درصد رسیده است؛ این یعنی تنها ۱۱ واحد درصد تا رسیدن به تورم سهرقمی فاصله داریم.
محاسبات نشان میدهد که اگر بانک مرکزی نتواند میانگین تورم ماهانه را در هفت ماه آینده در سطحی کمتر از ۶ درصد حفظ کند، تورم سهرقمی به طور رسمی در اقتصاد ایران آغاز خواهد شد. چنین وضعیتی، تغییر و بازگشت به سطوح پایینتر تورم را برای سیاستگذاران اقتصادی بسیار دشوار خواهد کرد.
بر اساس پیشبینی تورم که با استفاده از روش «میانگین تورم ماهانه» برای برآورد تورم سالانه در پایان ۱۴۰۵ انجام شده است، حداقل تورم سالانه در پایان سال جاری ۸۰.۱ درصد خواهد بود.
در یکی از سناریوها، فرض بر این است که اقتصاد تا پایان سال جاری با میانگین تورم ماهانه پنج ماه ابتدایی امسال به مسیر خود ادامه دهد. طبق آمارها، میانگین تورم ماهانه در این دوره معادل ۵.۲ درصد بوده است. اگر این روند تورمی تا پایان سال ادامه یابد، در پایان سال ۱۴۰۵ تورم سالانه معادل ۸۸.۷ درصد و تورم نقطهبهنقطه معادل ۸۴.۶ درصد به ثبت خواهد رسید.
در سناریوی دیگر، میانگین تورم ماهانه در یک سال منتهی به مرداد ماه سال جاری معیار قرار گرفته است. با توجه به محاسبات انجام شده، میانگین تورم بر اساس این تعریف معادل ۵.۴ درصد ارزیابی شده است. اگر اقتصاد با این میانگین تورم باقی سال را به اتمام برساند، میتوان گفت تورم سالانه در پایان سال ۱۴۰۵ به ۸۹.۷ درصد خواهد رسید. همچنین با توجه به این فرض، تورم نقطهای در پایان امسال ۸۷.۱ درصد خواهد شد.
خوشبینانهترین سناریو ممکن تا انتهای سال جاری، این فرض را در نظر میگیرد که تا پایان سال جاری، میانگین افزایش قیمتها در هر ماه مشابه تورم ماهانه مردادماه باشد. با این فرض خوشبینانه، میتوان گفت تورم سالانه در بهترین حالت در پایان سال جاری به ۸۰.۱ درصد رسیده و تورم نقطهای در همین زمان در سطح ۶۳.۴ درصد قرار میگیرد. باید توجه داشت که این وضعیت تنها در صورتی محقق میشود که بانک مرکزی بتواند رشد نقدینگی و تورم را همانند مردادماه تحت کنترل داشته باشد و انتظارات منفی اقتصادی در ادامه سال، فشار افزایش قیمت را بیشتر نکند. در چنین شرایطی میتوان انتظار داشت تورم در سطح ۸۰ درصدی باقی بماند.
مجموع این سناریوها نشان میدهد که تورم نقطهای در پایان امسال در بازه میان ۶۳.۴ درصد تا ۸۷.۱ درصد و تورم سالانه در پایان ۱۴۰۵ در محدوده ۸۰.۱ درصد تا ۸۹.۷ درصد خواهد بود. البته این سناریوها با توجه به فراز و نشیب شرایط «نه جنگ، نه صلح» قابل ارزیابی و اتکا هستند. انتظار میرود ادامه این شرایط تورم را به ارقام سهرقمی بسیار نزدیک کند اما این اتفاق رخ ندهد.
همچنین باید دقت داشت، در صورتی که وضعیت به سمت جنگ تمامعیار یا به سمت صلح جامع حرکت کند، تورم از کانال پیشبینیها خارج شده و به سمت آیندهای متفاوت حرکت خواهد کرد.
جمعبندی نرخ روز
اقتصاد ایران در مرداد ۱۴۰۵ با تورم نقطهبهنقطه ۸۹ درصدی، تنها ۱۱ واحد درصد با تورم سهرقمی فاصله دارد. پیشبینیها نشان میدهد که حداقل تورم سالانه در پایان ۱۴۰۵ به ۸۰.۱ درصد خواهد رسید. برای جلوگیری از تورم سهرقمی، بانک مرکزی باید میانگین تورم ماهانه را در هفت ماه آینده زیر ۶ درصد نگه دارد. سناریوهای مختلف، تورم سالانه را در محدوده ۸۰.۱ تا ۸۹.۷ درصد و تورم نقطهای را بین ۶۳.۴ تا ۸۷.۱ درصد پیشبینی میکنند، مشروط بر حفظ شرایط فعلی اقتصادی.
