روایت حسن روحانی از جزئیات تصمیمگیری برای پایان جنگ و پذیرش قطعنامه ۵۹۸
به گزارش نرخ روز، حجتالاسلاموالمسلمین حسن روحانی، رئیسجمهوری اسلامی ایران در دورههای یازدهم و دوازدهم، در گفتوگویی تفصیلی، خاطرات خود را از رهبر شهید انقلاب اسلامی، حضرت آیتاللهالعظمی سیدعلی خامنهای بیان کرده است. روحانی در بخشی از این خاطرات، نحوه پذیرش قطعنامه ۵۹۸ و تصمیمگیری درباره پایان جنگ هشتساله ایران و عراق که روز ۲۷ تیر ۱۳۶۷ اعلام شد را روایت کرده است.
به گفته روحانی، در تاریخ ۲۳ تیر ۱۳۶۷، هنگام بازگشت از جبهه با آقای هاشمی، ایشان به وی گفتند که پس از رسیدن به تهران، با سران قوا خدمت امام خمینی (ره) خواهند رفت تا شرایط جبهه و میدان را بهصراحت برای ایشان توضیح دهند. پیش از این، نامهای از سوی آقای محسن رضایی درباره جنگ و نامهای دیگر از طرف دولت (وزارت اقتصاد و سازمان برنامه و بودجه) درباره وضعیت اقتصادی کشور به امام ارائه شده بود.
در شب جمعه، ۲۳ تیرماه، سران قوا با امام دیدار کردند و در آن جلسه تصمیم گرفته شد که قطعنامه ۵۹۸ و آتشبس پذیرفته شود. ابتدا قرار بود مسئولین این موضوع را اعلام کنند و سپس امام از آن حمایت کنند. اما فردای آن روز، یعنی جمعه، امام به آقای هاشمی پیغام دادند که این کار را خودشان انجام خواهند داد و از ایشان خواستند تا مسئولین عالی کشور را در جلسهای دعوت کرده و موضوع را برایشان شرح دهند.
این جلسه مسئولین کشور در روز یکشنبه ۲۶ تیرماه ۶۷ در دفتر ریاستجمهوری تشکیل شد. رئیسجمهور، ریاست این جلسه را برعهده داشتند. در ابتدا، آقا (آیتالله خامنهای) درباره جنگ صحبت کردند. سپس آقای حسنی سعدی، فرمانده نیروی زمینی ارتش، و آقای شمخانی از سپاه پاسداران به ایراد سخن پرداختند. در این جلسه، اکثر اعضای دولت، فرماندهان عالی نیروهای مسلح، امامان جمعه استانها، برخی از اعضای خبرگان و دیگر مسئولین حضور داشتند.
در میان سخنرانان، آقای محتشمی، وزیر کشور وقت، با لحنی تند صحبت میکرد که در میانه سخنانش، حاج احمدآقا وارد جلسه شد. احمدآقا به دلیل درد پا روی صندلی نشست و برای چند دقیقه به صحبتهای آقای محتشمی گوش داد. سپس با گفتن «صبر کنید! صبر کنید!»، نامهای از جیب خود بیرون آورد و آن را برای حاضران در جلسه قرائت کرد. این نامه عملاً به بحثها پایان داد. امام در آن نامه که تاریخ ۲۵ تیرماه را داشت، به درخواست فرمانده سپاه برای تانک و هواپیما اشاره کرده و فرموده بودند که «در عین حال حاضریم بجنگیم که این دیگر شعاری بیش نیست.» این نامه بعدها منتشر شد.
قرائت نامه توسط احمدآقا، تقریباً همه را آرام کرد و در عین حال بهتزده ساخت. جلسه تا ظهر ادامه یافت و پس از نماز و ناهار، بعدازظهر با حضور افراد معدودی پیگیری شد. امامان جمعه، اعضای خبرگان و بیشتر نظامیها و بسیاری از مسئولین دیگر جلسه را ترک کرده بودند. آقا (آیتالله خامنهای) به همراه تعدادی از وزرا و چند نفر از نظامیها درباره چگونگی پایان جنگ بحث کردند. پیشنهادهایی مانند واسطه قرار دادن کشوری برای آتشبس یا اعلام یکجانبه آتشبس مطرح شد. آقای بهزاد نبوی پیشنهاد کرد که الجزایر واسطه شود.
اکثر اعضای حاضر در جلسه بر پذیرش قطعنامه ۵۹۸ تأکید داشتند. مشخص بود که بهترین راه، همان قطعنامه ۵۹۸ است که عراق نیز آن را پذیرفته بود و ایران نیز آن را رد نکرده بود. در نهایت، همین تصمیم به تصویب رسید و مقرر شد که آیتالله خامنهای به عنوان رئیسجمهور و رئیس شورای عالی دفاع، این موضوع را به نمایندگی ایران در نیویورک ابلاغ کنند تا به دبیرکل سازمان ملل اعلام شود که ایران قطعنامه ۵۹۸ را پذیرفته است. پذیرش قطعنامه در روز دوشنبه ۲۷ تیرماه اعلام شد.
جمعبندی نرخ روز
روایت حسن روحانی از آخرین ساعات تصمیمگیری برای پایان جنگ ایران و عراق نشان میدهد که نامهای از امام خمینی (ره) در تاریخ ۲۵ تیر ۱۳۶۷، نقش محوری در نهایی شدن پذیرش قطعنامه ۵۹۸ ایفا کرده است. این نامه که توسط حاج احمدآقا در جلسه مسئولین قرائت شد، به بحثها پایان داد و مسیر را برای اعلام پذیرش قطعنامه در ۲۷ تیرماه ۱۳۶۷ هموار ساخت. تصمیم نهایی پس از بررسی شرایط جبهه و وضعیت اقتصادی کشور و با اجماع اکثر مسئولین اتخاذ شد.
