توضیح گرانی خدمات و مسکن در کشورهای توسعهیافته با اثر «بالاسا-ساموئلسون»
به گزارش نرخ روز، برای درک دلیل گرانی خدمات و مسکن در کشورهای ثروتمند، باید به اثر «بالاسا-ساموئلسون» توجه کرد. این نظریه بیان میکند که تفاوت قیمتها میان کشورها تنها به نرخ ارز یا بهای کالاهای قابلتجارت محدود نمیشود. در واقع، کالاها و خدمات غیرقابلتجارت، از جمله مسکن و بسیاری از خدمات محلی، در کشورهای ثروتمند معمولاً قیمت بالاتری دارند. دلیل این امر آن است که افزایش بهرهوری در بخشهای قابلتجارت، به بالا رفتن دستمزدها منجر میشود و این افزایش دستمزد در نهایت به سایر بخشهای اقتصادی نیز سرایت میکند.
به عنوان مثال، مونیخ یکی از گرانترین بازارهای مسکن در آلمان محسوب میشود. متوسط قیمت یک آپارتمان چندسالساخت در این شهر حدود ۷۹۰۰ یورو به ازای هر مترمربع برآورد شده است. در مقایسه، متوسط قیمت مسکن در تهران بر اساس پلتفرمهای آگهی حدود ۲۱۷ میلیون تومان است که پس از تبدیل به ارز، تقریباً معادل ۹۲۵ یورو در هر مترمربع میشود.
این مقایسه نشان میدهد که قیمت دلاری مسکن در مونیخ چندین برابر تهران است. تیترهایی که خلاف این موضوع را القا میکنند، اغلب ناشی از مقایسه نمونههای خاص و گرانقیمت در تهران با متوسط قیمت مسکن در مونیخ هستند.
با این حال، نکته مهمی باقی میماند: ارزانتر بودن مسکن تهران به دلار، لزوماً به معنای دسترسی آسانتر مردم تهران به مسکن نیست. زمانی که قیمت خانه در نسبت با درآمد خانوار سنجیده شود، تصویر میتواند کاملاً متفاوت باشد. در علم اقتصاد، تنها «قیمت» اهمیت ندارد؛ بلکه قدرت خریدی که پشت آن قیمت قرار دارد، از اهمیت بیشتری برخوردار است.
جمعبندی نرخ روز
اثر «بالاسا-ساموئلسون» توضیح میدهد که چرا خدمات و مسکن در کشورهای ثروتمند گرانتر هستند. این گرانی ناشی از افزایش دستمزدها در پی بهرهوری بالاتر در بخشهای قابلتجارت است. اگرچه قیمت دلاری مسکن در مونیخ به طور قابلتوجهی بالاتر از تهران است، اما دسترسی به مسکن باید با در نظر گرفتن قدرت خرید و درآمد خانوار سنجیده شود، نه صرفاً قیمت مطلق.
