تأکید بر نقش انتظارات در تحلیل تورم کنونی ایران

به گزارش نرخ روز، مسعود نیلی، اقتصاددان و استاد دانشگاه، در گفت‌وگویی درباره تحولات تورمی اقتصاد ایران، تأکید کرده است که تورم امروز باید در چارچوبی متفاوت از تجربه‌های گذشته مورد بررسی قرار گیرد. به باور او، اگرچه تورم در ایران از سال ۱۳۵۲ به پدیده‌ای مزمن تبدیل شده، اما دوره‌های مختلف تورمی تفاوت‌های مهمی با یکدیگر داشته‌اند؛ درست مانند اینکه یک علامت مشابه در بیماری‌های گوناگون می‌تواند دلایل متفاوتی داشته باشد. یک محور مهم این گفت‌وگو، تمایز میان تورم مزمن و ابرتورم است. نیلی توضیح می‌دهد که ابرتورم تنها به معنای افزایش شدید قیمت‌ها نیست، بلکه مرحله‌ای است که در آن کارکردهای اصلی پول نیز دچار اختلال می‌شود و پول دیگر نمی‌تواند به‌عنوان وسیله مبادله، ذخیره ارزش و واحد حساب به‌درستی عمل کند. در بخش دیگری از این گفت‌وگو، دهه ۱۳۶۰ بررسی می‌شود؛ دوره‌ای که به گفته نیلی نباید آن را یک دوره یکپارچه دانست. شرایط اقتصادی سال‌های ابتدایی دهه، با رشد اقتصادی بالا و درآمدهای نفتی قابل‌توجه، با سال‌های پایانی جنگ و تشدید محدودیت‌های اقتصادی تفاوت اساسی داشت. از این رو، تجربه تورمی دهه ۶۰ نیز نیازمند تفکیک و تحلیل دقیق‌تر است. نرخ ارز و انتظارات تورمی نیز از دیگر محورهای این بحث است. کاهش ارزش پول ملی در سال‌های اخیر، در کنار تغییر رفتار و انتظارات اقتصادی جامعه، باعث شده است که اثر شوک‌های ارزی با گذشته یکسان نباشد. افزایش حساسیت قیمت‌ها به نرخ ارز، یکی از نشانه‌های تغییر ساختار تورمی اقتصاد ایران است. این گفت‌وگو در نهایت یک پرسش اساسی را مطرح می‌کند: تورم فعلی ایران دقیقاً چه نوع تورمی است و پیش از آنکه راهکار مهار آن تدوین شود، آیا سازوکار شکل‌گیری آن به‌درستی شناخته شده است؟ جمع‌بندی نرخ روز مسعود نیلی، اقتصاددان، بر لزوم بررسی متفاوت تورم کنونی ایران نسبت به گذشته تأکید دارد. او به تفاوت تورم مزمن و ابرتورم اشاره کرده و دهه ۱۳۶۰ را نیازمند تحلیل تفکیکی می‌داند. همچنین، نیلی معتقد است که تغییر انتظارات اقتصادی جامعه، اثر شوک‌های ارزی را متفاوت از گذشته کرده است.