کاهش ۹ درصدی تسهیلات حقیقی بانک مرکزی در بهار ۱۴۰۵
به گزارش نرخ روز، بانک مرکزی تازهترین آمارهای مربوط به تسهیلات اعطایی در سال ۱۴۰۵ را منتشر کرد که نشان میدهد وضعیت تسهیلاتدهی در سه ماهه ابتدایی امسال نسبت به دوره مشابه سال گذشته نامساعدتر بوده است. با وجود اینکه حجم تسهیلات پرداخت شده در بهار امسال از نظر اسمی افزایش یافته، اما با حذف اثر تورم، در واقع نسبت به بهار سال گذشته کاهش را تجربه کرده است. از میان انواع تسهیلات، قرضالحسنه ایثارگران، قرضالحسنه بهزیستی، قرضالحسنه کمیته امداد، قرضالحسنه اشتغال، تعمیرات و خرید کالاهای شخصی نسبت به بهار سال گذشته بهبود داشتهاند. همچنین، سهم تسهیلات مربوط به تامین سرمایه در گردش و خرید کالای شخصی نیز افزایش یافته است. بهار امسال، بانک مرکزی ۲ هزار و ۹۴۱ هزار میلیارد تومان (همت) تسهیلات پرداخت کرده که نسبت به رقم بهار ۱۴۰۴ رشد ۶۵.۵ درصدی را نشان میدهد. اما این ارقام در کنار تورم رشد کرده و حقیقی نیستند. با خارج کردن اثر تورم از ارقام سال ۱۴۰۵ و بازگرداندن آنها به ارزش بهار سال گذشته، میزان حقیقی تسهیلات اعطایی در این فصل به یک هزار و ۶۱۴ همت میرسد که ۹ درصد کمتر از تسهیلات پرداخت شده در مدت مشابه سال گذشته است. این وضعیت در تمامی زیربخشهای تسهیلات نیز قابل مشاهده است. با وجود رشد ارقام اسمی تمامی تسهیلات اعطایی در بهار امسال نسبت به بهار ۱۴۰۴، وضعیت در ارقام حقیقی متفاوت است. از ۱۸ عنوان تسهیلاتی که توسط بانک مرکزی اعلام شده، تنها ۶ عنوان در واقع نسبت به بهار سال گذشته رشد حقیقی داشتهاند، در حالی که ۱۲ عنوان دیگر همگی کاهش حقیقی را تجربه کردهاند. میتوان گفت جهتدهی بانک مرکزی بیشتر به سمت افزایش این ۶ عنوان تسهیلاتی بوده است: قرضالحسنه ایثارگران، قرضالحسنه بهزیستی، قرضالحسنه کمیته امداد، قرضالحسنه اشتغال، تعمیرات و خرید کالاهای شخصی. این جهتگیری به معنای تمرکز بیشتر تسهیلات بر روی این عناوین نیست، بلکه صرفاً به این معناست که بانک مرکزی تلاش کرده تسهیلات بیشتری نسبت به مدت مشابه سال گذشته بر روی این عناوین پرداخت کند. تمرکز اصلی تسهیلاتدهی در بهار امسال، همانند ماههای گذشته، بر روی تامین سرمایه در گردش بوده است. به طوری که یک هزار و ۹۱۷ همت از تسهیلات بهار ۱۴۰۵ به این بخش اختصاص یافته است. این تمرکز بر «سرمایه در گردش» نشاندهنده بحران نقدینگی در بنگاههای اقتصادی و عدم بهبود وضعیت تولیدیها در کشور است. بررسی سهم تسهیلات پرداختی در بهار سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ حاکی از آن است که بانک مرکزی سعی داشته نقش ضربهگیر را در اقتصاد ایفا کند. برای مثال، افزایش سهم تسهیلات «سرمایه در گردش» از ۶۴.۴ درصد در بهار ۱۴۰۴ به حدود ۶۵.۲ درصد در بهار ۱۴۰۵، گویای شرایط دشوار اقتصادی و نقش حمایتی بانک مرکزی برای پوشش ضربات وارد شده بر بنگاههای تولیدی است. از سوی دیگر، سهم تسهیلات مربوط به «خرید کالای شخصی» نیز در این فصل افزایش یافته که برای پوشش ضربات تورمی به رفاه خانوار بوده است. بانک مرکزی با افزایش سهم این تسهیلات، تلاش میکند قدرت خرید از دست رفته خانوار را تا حدی جبران کرده و از افول سطح معیشتی خانوار در شرایط تعدیلهای گسترده، بیکاری و افزایش فقر جلوگیری کند. جمعبندی نرخ روز: آمارهای بانک مرکزی نشان میدهد که با وجود رشد اسمی ۶۵.۵ درصدی تسهیلات در بهار ۱۴۰۵، میزان حقیقی تسهیلات با احتساب تورم ۹ درصد کاهش یافته است. تمرکز اصلی تسهیلات بر سرمایه در گردش و خرید کالای شخصی بوده که نشاندهنده تلاش بانک مرکزی برای حمایت از بنگاههای تولیدی و جبران بخشی از قدرت خرید خانوار در شرایط تورمی است. تنها ۶ عنوان از ۱۸ عنوان تسهیلاتی رشد حقیقی داشتهاند که شامل قرضالحسنه ایثارگران، بهزیستی، کمیته امداد، اشتغال، تعمیرات و خرید کالاهای شخصی میشود.
