تاثیر گزارش تورم آمریکا بر بازارهای جهانی و تصمیمات فدرال رزرو

به گزارش نرخ روز، گزارش اداره آمار کار آمریکا که روز جمعه منتشر شد، نشان داد تورم مصرف‌کننده در ماه آگوست ۰.۴ درصد افزایش یافته و نرخ تورم سالانه در سطح ۳.۴ درصد ثابت مانده است. همچنین، تورم هسته که شامل قیمت‌های غذا و انرژی نمی‌شود، نسبت به ماه قبل ۰.۳ درصد رشد داشته است. این آمارها به طور قابل توجهی احتمال افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو در نشست هفته آینده را بالا برد؛ به طوری که انتظارات بازار برای افزایش ۲۵ واحد پایه‌ای نرخ بهره به محدوده ۸۵ تا ۹۰ درصد رسید. با این حال، واکنش نهایی بازارها برخلاف آنچه که شاید در نگاه اول از افزایش انتظارات نرخ بهره انتظار می‌رفت، رقم خورد. شاخص S&P 500 در پایان معاملات روز جمعه ۰.۸۶ درصد افزایش یافت و شاخص نزدک نیز ۰.۹۱ درصد رشد کرد. سهام در بازارهای اروپا و ژاپن نیز روند صعودی را تجربه کردند. این رشد شاخص‌های اصلی وال‌استریت، بخشی از زیان‌های هفته را جبران کرد و به روند نزولی چند روز گذشته پایان داد. بخش مهمی از این واکنش را می‌توان در تغییر دیدگاه سرمایه‌گذاران نسبت به مسیر سیاست پولی جست‌وجو کرد. اگرچه داده‌های تورمی روز جمعه احتمال افزایش نرخ بهره را تقویت کرد، اما در عین حال به بازارها این اطمینان را داد که فدرال رزرو همچنان ابزارهای لازم برای مقابله با تورم را در اختیار دارد. به عبارت دیگر، به نظر می‌رسد بازارها افزایش یک یا دو مرحله‌ای نرخ بهره را به عنوان اقدامی برای کنترل تورم و حفظ اعتبار بانک مرکزی در نظر می‌گیرند، نه لزوماً آغاز یک دوره طولانی از سیاست پولی بسیار سختگیرانه. این تفاوت از اهمیت بالایی برخوردار است. اگر سرمایه‌گذاران بر این باور باشند که فدرال رزرو می‌تواند با افزایش محدود نرخ بهره، فشارهای تورمی را مهار کند، بدون آنکه اقتصاد آمریکا را وارد رکود کند، افزایش نرخ بهره لزوماً به سقوط دارایی‌های ریسکی منجر نخواهد شد. در واقع، آنچه برای بازارها اهمیت بیشتری دارد، این است که افزایش نرخ بهره تا چه حد ادامه خواهد یافت و آیا این افزایش‌ها در نهایت به کاهش تورم بدون آسیب جدی به رشد اقتصادی منجر می‌شوند یا خیر. عامل مهم دیگر در بهبود فضای بازار، کاهش قیمت نفت بود. نفت برنت در معاملات روز جمعه ابتدا در واکنش به تشدید تنش‌ها در خاورمیانه و نگرانی از اختلال در عرضه، تا نزدیکی ۱۱۰ دلار در هر بشکه صعود کرد، اما در ادامه عقب‌نشینی کرد و در محدوده ۱۰۴ دلار قرار گرفت. برنت در پایان روز حدود ۱۰۴.۵ دلار معامله شد. اخبار مربوط به احتمال گفت‌وگو میان ایران و برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس درباره وضعیت تنگه هرمز به کاهش پریمیوم ژئوپلیتیک نفت کمک کرد. بازار در حال حاضر هر نشانه‌ای از امکان کاهش تنش و بازگشت جریان عادی انرژی از منطقه را به عنوان عاملی برای کاهش فشار تورمی دنبال می‌کند. بازار فلزات گرانبها نیز روز پرنوسانی را پشت سر گذاشت. قیمت جهانی طلا پس از انتشار گزارش تورم آمریکا ابتدا تا حدود ۴۲۹۰ دلار در هر اونس کاهش یافت؛ واکنشی که با افزایش احتمال نرخ بهره و فشار اولیه بر بازار طلا سازگار بود. اما این افت دوام نداشت و طلا در ادامه معاملات به محدوده ۴۳۴۷ دلار بازگشت و در نهایت بیش از ۰.۶ درصد افزایش یافت. قیمت نقره نیز حدود ۱.۵ درصد رشد کرد و به ۶۴.۴۵ دلار در هر اونس رسید. این رفتار قیمت طلا از آن جهت قابل توجه است که افزایش احتمال نرخ بهره معمولاً فشار نزولی بر طلا وارد می‌کند. با این حال، افزایش نرخ بهره فدرال رزرو می‌تواند فشارهای تورمی را کاهش داده و از لزوم افزایش‌های بیشتر نرخ بهره در آینده جلوگیری کند و این اقدامی مثبت برای دارایی‌ها تلقی می‌شود. بازار اوراق خزانه‌داری آمریکا نیز همین پیام را مخابره کرد. افزایش احتمال افزایش نرخ بهره باعث شد بازدهی اوراق کوتاه‌مدت و میان‌مدت افزایش پیدا کند؛ به طوری که بازدهی اوراق دوساله به ۴.۶۳۰ درصد رسید. در مقابل، افزایش بازدهی در سررسیدهای بلندمدت بسیار محدودتر بود و حتی بازدهی اوراق ۳۰ ساله کاهش یافت. بازدهی اوراق ۱۰ ساله نیز در پایان روز تنها حدود ۸ واحد پایه افزایش داشت. این واگرایی اهمیت زیادی دارد. رشد شدید بازدهی اوراق دوساله نشان می‌دهد بازار احتمال بیشتری برای افزایش نرخ بهره در کوتاه‌مدت قائل شده است، در حالی که عملکرد اوراق بلندمدت می‌تواند نشان دهد سرمایه‌گذاران انتظار ندارند این افزایش‌ها به یک دوره طولانی از نرخ‌های بسیار بالا تبدیل شود. در نهایت، واکنش بازارها به گزارش تورم آمریکا را می‌توان در یک جمله خلاصه کرد: سرمایه‌گذاران از افزایش نرخ بهره نمی‌ترسند، بلکه از افزایش بیش از حد و طولانی‌مدت نرخ بهره نگران هستند. اگر فدرال رزرو در ماه‌های آینده یک یا دو بار نرخ بهره را افزایش دهد و در عین حال بتواند فشارهای تورمی را مهار کند، این سناریو می‌تواند از نگاه بازار حتی مثبت باشد. چنین اقدامی ضمن حفظ اعتبار بانک مرکزی در مبارزه با تورم، می‌تواند از تثبیت انتظارات تورمی جلوگیری کند؛ بدون آنکه لزوماً به رشد اقتصادی آمریکا ضربه شدیدی وارد کند. به همین دلیل، بازارها روز جمعه با وجود افزایش قابل توجه احتمال افزایش نرخ بهره، در نهایت مسیر صعودی را انتخاب کردند. کاهش قیمت نفت، افت بازدهی اوراق بلندمدت و این برداشت که سیاست پولی می‌تواند بدون ایجاد شوک جدی به اقتصاد، برای مهار تورم اندکی سختگیرانه‌تر شود، سه عامل مهم پشت این واکنش بودند. جمع‌بندی نرخ روز گزارش تورم ماه آگوست آمریکا، احتمال افزایش نرخ بهره فدرال رزرو را به شدت بالا برد، اما بازارهای سهام و طلا برخلاف انتظار، مسیر صعودی را در پیش گرفتند. این واکنش نشان‌دهنده این است که سرمایه‌گذاران افزایش محدود نرخ بهره برای کنترل تورم را مثبت ارزیابی می‌کنند، به شرطی که به رکود اقتصادی منجر نشود. کاهش قیمت نفت و واگرایی در بازدهی اوراق خزانه‌داری نیز به این دیدگاه کمک کرد که سیاست پولی می‌تواند بدون آسیب جدی به اقتصاد، تورم را مهار کند.