هشدار پوتین به غرب درباره اعزام نیرو به اوکراین؛ نبرد فناوری و بحران بودجه کی‌یف در بحبوحه افزایش قیمت سوخت

به گزارش نرخ روز، با توجه به اینکه حرکت نیروها در خط مقدم تا حد زیادی به دلیل تهدید پهپادهای بالای سر متوقف شده است، اوکراین و روسیه وارد رقابتی حساس برای صرف هزینه در حوزه فناوری نظامی شده‌اند. در چنین شرایطی، دونالد ترامپ از اوکراین می‌خواهد که از هدف قرار دادن زیرساخت‌های سوختی گازوئیل روسیه دست بردارد.ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور فدراسیون روسیه، با ارائه ارزیابی‌ای تیره از روابط روسیه با غرب، به دولت‌های اروپایی هشدار صریح داد که هیچ نیرویی، از جمله نیروهای حافظ صلح، را به اوکراین اعزام نکنند و گفت چنین اقدامی به معنای «جنگ» خواهد بود. پوتین پس از شرکت روز جمعه در نشست سران کشورهای عضو گروه بریکس در دهلی نو گفت: «آنها از بررسی اعزام نیرو به خاک اوکراین صحبت می‌کنند. این به معنای جنگ با روسیه خواهد بود.»پوتین به آنچه «محافل جهانی‌گرای غرب» خواند و آن را مرتکب خطاهای نظام‌مند دانست، حمله کرد و اصرار داشت که روسیه هیچ خطری برای کشورهای اروپایی ندارد؛ کشورهایی که به گفته او «تلاش می‌کنند مردم خود را با یک تهدید افسانه‌ای روسیه بترسانند. آنها مستقیماً از جدایی‌طلبی در قفقاز حمایت کردند و تلاش کردند روسیه را تجزیه کنند؛ این یک واقعیت است. علاوه بر این، بحران کنونی در اوکراین نیز به دست آنها ایجاد شد.»به گفته اوکراین و دیگران، این جهش فناورانه روسیه تا حد زیادی به لطف قطعات تأمین‌شده از چین امکان‌پذیر شده است.استقرار احتمالی یک نیروی حافظ صلح اروپایی به‌عنوان یکی از راه‌های احتمالی برای ارائه «تضمین‌های امنیتی» به اوکراین مطرح شده است. اما چنین اقدامی ابتدا مستلزم امضای یک آتش‌بس پایدار میان کی‌یف و مسکو خواهد بود.بریتانیا و فرانسه پیش‌تر توافق کرده بودند در صورتی که اوکراین به توافق صلح با روسیه دست پیدا کند، نیروهایی را در این کشور مستقر کنند؛ اما با متوقف‌شدن مذاکرات و تمرکز واشنگتن بر جنگ خود در ایران، طرح‌های اعزام نیروهای اروپایی به اوکراین نیز عملاً مسکوت مانده‌اند.دولت ترامپ در روزهای اخیر تلاش‌های خود را برای به جریان انداختن دوباره مذاکرات صلح میان روسیه و اوکراین از سر گرفته است؛ از جمله با سفر فرستادگان ریاست‌جمهوری، ویتکاف و کوشنر، به مسکو و اوکراین. پس از این مذاکرات، کوشنر گفت واشنگتن بیشتر بخش‌های توافق صلح را از پیش تدوین کرده، اما روند دستیابی به توافق به دلیل بی‌میلی اوکراین به واگذاری امتیازات ارضی به روسیه متوقف شده است؛ روسیه اکنون حدود یک‌پنجم از قلمرو حاکمیتی اوکراین را در اشغال دارد.پوتین خواستار آن شده که اوکراین تمام منطقه دونباس در شرق این کشور را واگذار کند و روسیه نیز به‌طور غیرقانونی ادعا کرده است که چهار منطقه اوکراین را به خاک خود الحاق کرده است، هرچند از نظر نظامی کنترل تمامی این مناطق را در اختیار ندارد.اوکراین بارها گفته واگذاری سرزمینی که روسیه نتوانسته از نظر نظامی تصرف کند، اساساً پذیرفتنی نیست. کی‌یف استدلال می‌کند که عقب‌نشینی از شهرهای مستحکم دونباس، کشور را در معرض حملات آینده قرار خواهد داد. کوشنر و ویتکاف گفتند در حال تلاش برای برگزاری مذاکرات سه‌جانبه هستند. ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، نیز گفت حاضر است در نشست گروه ۲۰ که قرار است در اواسط دسامبر در اقامتگاه ترامپ در دورال فلوریدا برگزار شود، با پوتین دیدار کند.کرملین بلافاصله چنین دیداری را رد کرد و آن را «ناممکن» خواند و گفت پوتین تنها در مسکو با زلنسکی دیدار خواهد کرد. کی‌یف بارها پیشنهاد دیدار در مسکو را رد کرده و آن را تلاشی از سوی کرملین برای بازی سیاسی دانسته است. دیمیتری پسکوف، سخنگوی پوتین، گفت مذاکرات درباره اوکراین احتمالاً در ماه اکتبر از سر گرفته خواهد شد؛ پس از آنکه روسیه این آخر هفته یک انتخابات مهم پارلمانی برگزار کند.چشم‌انداز جنگ اوکراین در هفته‌های اخیر به شکل محسوسی تیره‌تر شده است. کی‌یف زیر فشار توان هوایی روسیه قرار گرفته و با کمبود شدید نقدینگی، موجی از اتهامات فساد، اختلافات سیاسی داخلی جدید و خستگی فزاینده حامیان بین‌المللی خود مواجه است.در میان حملات مداوم پهپادی و موشکی روسیه، دو کمبود بیش از همه موجب نگرانی شده‌اند: کمبود موشک‌های رهگیر پدافند هوایی و یک شکاف غیرمنتظره ۲۷ میلیارد دلاری در بودجه که مقام‌های اوکراینی می‌گویند باید تا پایان سال جبران شود.دونالد ترامپ روز یکشنبه فشار تازه‌ای وارد کرد و از ولودیمیر زلنسکی خواست حمله به پالایشگاه‌های نفت روسیه را متوقف کند، زیرا قیمت گازوئیل در جهان افزایش یافته است. این درخواست عملاً به معنای آن است که اوکراین باید از یکی از مؤثرترین راهبردهای خود برای دفاع در برابر تهاجم روسیه صرف‌نظر کند.ترامپ هنگام حضور در ایرلند برای تماشای مسابقات گلف اوپن ایرلند گفت: «آقای زلنسکی باید یک کار انجام دهد. او باید حمله به سوخت دیزل در روسیه را متوقف کند. ما با آقای زلنسکی درباره این موضوع صحبت کردیم. اهداف بسیار دیگری وجود دارد. به سوخت دیزل حمله نکنید، چون این کار به مردم آسیب می‌زند، به جهان آسیب می‌زند.»ترامپ روز سه‌شنبه با پوتین گفت‌وگو کرد. اظهارات ترامپ درباره گازوئیل نشان‌دهنده نگرانی او درباره قیمت بنزین در ایالات متحده بود؛ جایی که قیمت گازوئیل در روزهای اخیر به رکوردهای تاریخی رسیده است.زلنسکی گفته است روسیه اکنون ماهانه ۱۴۰ موشک بالستیک تولید می‌کند. از اواخر ماه آگوست، سیلی از موشک‌ها و پهپادها بر پایتخت اوکراین فرود آمده‌اند و پدافند هوایی این کشور بیش از پیش در حفاظت از مردم در برابر زرادخانه عظیم روسیه ناتوان شده است. به گفته او برای رهگیری این موشک‌ها، اوکراین به نسبت ۲ به ۱ نیاز دارد؛ یعنی ۲۸۰ موشک رهگیر. او همچنین اعلام کرد که برای «ماه‌های دشوار و سرد پیش رو» خواستار صدها فروند از این موشک‌ها از ذخایر آمریکا و اروپا شده است.او گفت: «با تمام احترامی که برای اروپایی‌ها قائلم، آنها کمک‌های بسیار زیادی ارائه کرده‌اند و ما قدردان آن هستیم، آنها باید این موشک‌ها را در اختیار ما قرار دهند تا به نجات جان انسان‌ها کمک کنند.»کشورهای اروپایی در طول جنگ پدافند هوایی در اختیار اوکراین قرار داده‌اند، اما به دلیل نگرانی درباره دفاع خودشان در شرایط کمبود جهانی این تجهیزات، تمایلی به برداشت بیشتر از ذخایر خود نداشته‌اند. درخواست زلنسکی برای موشک‌های رهگیر در حالی مطرح شده که بحران بودجه در کشورش اصطکاک جدی میان اوکراین و کشورهای اروپایی ایجاد کرده است؛ کشورهایی که از زمانی که ترامپ در آغاز دوره دوم ریاست‌جمهوری خود کمک مستقیم آمریکا را متوقف کرد، به اصلی‌ترین منبع تأمین مالی اوکراین تبدیل شده‌اند.خبر مربوط به کسری بودجه اوکراین، مقام‌های اروپایی را نگران کرد؛ مقام‌هایی که تصور می‌کردند نیازهای بودجه‌ای کی‌یف برای امسال و سال آینده را عمدتاً با بسته‌ای بیش از ۱۰۰ میلیارد دلاری تأمین کرده‌اند.زمان‌بندی این مسئله برای بروکسل به‌ویژه دشوار است، زیرا اتحادیه اروپا اکنون درگیر مذاکرات درباره بودجه گسترده چندساله خود است و احزاب ملی‌گرا و منتقد اوکراین، مانند حزب آلترناتیو برای آلمان (AfD)، نیز در حال قدرت گرفتن هستند.دو دیپلمات گفتند سیاست‌گذاران اروپایی انتظار داشتند با طولانی‌شدن جنگ و تغییر شرایط میدان نبرد، مقداری انحراف از پیش‌بینی‌های بودجه‌ای ایجاد شود، اما انتظار چنین کسری بزرگ و آن هم در این زمان را نداشتند. مقام‌های اتحادیه اروپا می‌گویند پرسش‌های جدی درباره نحوه محاسبه رقم ۲۷ میلیارد دلار دارند.رهبران اروپایی جنگ را نبردی حیاتی برای امنیت کشورهای خود توصیف کرده‌اند، اما باید میان نیازهای دولت زلنسکی و الزامات سیاسی داخلی خود تعادل برقرار کنند؛ از جمله نارضایتی عمومی از افزایش هزینه‌های زندگی که جنگ‌های اوکراین و خاورمیانه آن را افزایش داده‌اند.در همین حال، دولت اوکراین با عجله تلاش کرده است درباره این کسری توضیح دهد تا از اتهام سوءاستفاده از منابع جلوگیری کند؛ اتهاماتی که پس از مجموعه‌ای از تحقیقات بزرگ درباره فساد در سطوح بالای دولت و شواهد مربوط به قراردادهای تسلیحاتی متقلبانه یا پرهزینه، کی‌یف را تحت فشار قرار داده‌اند. دادستان کل اوکراین هفته گذشته پس از آنکه بازرسان در ارتباط با اتهامات مربوط به مراکز تماس غیرقانونی دفتر او را مورد بازرسی قرار دادند، استعفا کرد.مقام‌ها و اقتصاددانان تأکید دارند که این کسری عمدتاً ناشی از افزایش هزینه‌های جنگ طولانی و مبتنی بر فناوری بوده است. گلیب ویشلینسکی، اقتصاددان اوکراینی و رئیس مرکز راهبرد اقتصادی، یک اندیشکده مستقل، گفت تا پایان ماه ژوئن میان کی‌یف و شرکای بین‌المللی آن این درک وجود داشت که اوکراین در سال ۲۰۲۷ با یک شکاف بزرگ بودجه‌ای مواجه خواهد شد، اما در سال ۲۰۲۶ چنین مشکلی نخواهد داشت.ویشـلینسکی آشفتگی پس از برکناری میخائیلو فدوروف، وزیر دفاع، از سوی زلنسکی را یکی از عوامل این وضعیت دانست، اما افزود کاهش کمک‌های نظامی بین‌المللی نیز نیاز کی‌یف به هزینه‌کرد بیشتر برای تسلیحات را افزایش داده است. او همچنین به تصمیم برای افزایش حقوق نظامیان در تابستان اشاره کرد و گفت این افزایش «در ابتدا در بودجه پیش‌بینی نشده بود، اما مدت‌ها بود که باید انجام می‌شد.»ویشـلینسکی همچنین شرکای بین‌المللی اوکراین را مقصر دانست و مذاکرات بودجه‌ای را به «یک بازار ترکیه‌ای تشبیه کرد؛ جایی که خریدار می‌خواهد تا حد امکان کمتر پول بدهد، اما کالا دائماً در حال تغییر است. همه انتظار داشتند وام اتحادیه اروپا تمام نیازهای اوکراین را پوشش دهد. اما این اتفاق نیفتاد. آنها می‌خواهند تا حد امکان پول کمتری خرج کنند.»اوریزیا لوتسویچ، رئیس «انجمن اوکراین» در اندیشکده چتم هاوس در لندن، به تأخیر در پرداخت کمک‌های بین‌المللی اشاره کرد و گفت پرداخت چندین میلیارد دلار دست‌کم با تأخیر مواجه شده است. او در مصاحبه‌ای گفت: «تصویر بسیار پیچیده‌تر از صرفاً یک کسری بودجه است. اقتصاد اوکراین همین حالا نیز به دلیل کاهش صادرات غلات و حملات روسیه به انبارهای لجستیکی، تحت فشار عظیمی قرار دارد. همه این عوامل در کنار یکدیگر اثر مرکبی ایجاد می‌کنند.»درباره درخواست ترامپ از اوکراین برای عدم حمله به زیرساخت‌های سوخت روسیه می‌نویسد که جنگ خود ترامپ با ایران نیز بازارهای انرژی را دچار آشفتگی کرده است. همزمان با ازسرگیری و تشدید درگیری‌ها میان آمریکا و ایران در هفته‌های اخیر، قیمت نفت بار دیگر به‌طور پیوسته افزایش یافته و روز یکشنبه به حدود ۱۰۸ دلار در هر بشکه رسید.انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در ماه نوامبر نزدیک است و با افزایش قیمت سوخت، فشار سیاسی بر ترامپ بیشتر شده است؛ زیرا افزایش هزینه‌های سوخت به یک نقطه ضعف برای جمهوری‌خواهان ترامپ تبدیل شده است. قیمت دیزل اکنون در آمریکا به رکوردی بی‌سابقه رسیده است.اوکراین طی ماه‌های گذشته تأسیسات نفتی روسیه را به‌شدت هدف قرار داده و همین مسئله باعث شده روسیه محدودیت‌هایی را برای صادرات سوخت خود اعمال کند. بر اساس داده‌های شرکت کپلر، صادرات نفت کوره روسیه در ماه آگوست به ۵۹۱ هزار بشکه در روز کاهش یافت؛ درحالی‌که میانگین این رقم در سال ۲۰۲۵، روزانه ۸۶۰ هزار بشکه بود.کریس بوشامپ، تحلیلگر ارشد بازار در گروه آی‌جی، گفت اگرچه حملات اوکراین تأثیر جدی بر صنعت کلیدی صادراتی روسیه گذاشته‌اند، اما تأثیر واقعی آنها در حال حاضر بیشتر متوجه غیرنظامیان روسیه است. وی درباره انگیزه اوکراین از حمله به تأسیسات انرژی روسیه گفت: «در حال حاضر، تأثیر اصلی متوجه جمعیت غیرنظامی است؛ اقدامی که با هدف افزایش فشار داخلی بر رئیس‌جمهور روسیه طراحی شده است.»روسیه روزانه حدود ۱۵۰ هزار بشکه گازوئیل به بازار جهانی عرضه می‌کند؛ رقمی که به دلیل محدودیت‌های صادراتی خود روسیه و آسیب‌های واردشده به پالایشگاه‌ها در اثر حملات اوکراین، ۸۱ درصد کمتر از میانگین پنج‌ساله این کشور است.قیمت گازوئیل در آمریکا از زمان حمله آمریکا و اسرائیل به ایران در ماه فوریه تقریباً ۶۵ درصد افزایش یافته و بر اساس اعلام انجمن خودروی آمریکا، میانگین قیمت ملی آن روز یکشنبه به حدود ۶.۲۰ دلار برای هر گالن (۳.۷۸ لیتر) رسیده است. قیمت بنزین معمولی نیز به ۴.۳۱ دلار در هر گالن رسیده که نسبت به همان دوره حدود ۴۵ درصد افزایش یافته است.بوشامپ می‌گوید حملات اوکراین تنها «بخش کوچکی» از تصویر بزرگ‌تر هستند. او توضیح داد که آمریکا از سال ۲۰۲۲، یعنی زمانی که روسیه به اوکراین حمله کرد، دیگر گازوئیل روسیه را وارد نکرده است. پیش از آغاز جنگ ایران، قیمت نفت ۴۰ درصد پایین‌تر بود و این موضوع نشان می‌دهد که اقدام نظامی آمریکا در خاورمیانه عامل اصلی افزایش قیمت گازوئیل است؛ عاملی که به گفته بوشامپ «تهدید می‌کند اقتصاد جهان را وارد رکود کند.»آژانس بین‌المللی انرژی نیز به نتیجه‌ای مشابه اشاره می‌کند: آسیب به پالایشگاه‌های روسیه و کاهش صادرات این کشور، زیان‌هایی را که پیش‌تر در اثر جنگ در خلیج فارس ایجاد شده بود، تشدید کرده است.بوشامپ گفت: «توقف حملات اوکراین ممکن است قیمت گازوئیل را کاهش دهد.»جمع‌بندی نرخ روز:ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، اعزام نیروهای اروپایی به اوکراین را به منزله «جنگ» با روسیه دانست. همزمان، اوکراین با کمبود شدید موشک‌های پدافند هوایی و کسری بودجه ۲۷ میلیارد دلاری مواجه است که نگرانی‌های جدی در بروکسل ایجاد کرده است. در این میان، دونالد ترامپ از اوکراین خواسته است تا حملات به زیرساخت‌های سوختی روسیه را متوقف کند، زیرا جنگ ایران و اوکراین به افزایش بی‌سابقه قیمت جهانی گازوئیل و نفت منجر شده و اقتصاد جهانی را تهدید می‌کند.