به گزارش نرخ روز، تیمور رحمانی، اقتصاددان و استاد اقتصاد دانشگاه تهران، ریشههای تورم را از سه منظر متفاوت بررسی کرده است. او در نگاه نخست، تورم را در بلندمدت یک پدیده پولی میداند که بر نقش رشد پول در افزایش سطح عمومی قیمتها تأکید دارد. در نگاه دوم، نظریه مالی تعیین سطح قیمتها، تورم را ناشی از وضعیت مالی دولت، کسری بودجه و تعهدات هزینهای آن میداند.رحمانی اما یک گام فراتر میرود و استدلال میکند که تورم بالا و ماندگار را باید از منظر رانتجویی نیز تحلیل کرد. بر این اساس، اگر تورم برای سالهای طولانی در سطح بالایی باقی بماند، باید پرسید چه سازوکارهایی آن را بازتولید میکنند و چه گروههایی ممکن است از تداوم این وضعیت منتفع شوند.از نگاه او، مفهوم «دستور خرج» میتواند نقطه شروع این بررسی باشد؛ اما تحلیل نباید به شناسایی تعهدات مالی دولت محدود بماند.
پرسش بعدی این است که چرا این تعهدات ایجاد میشوند، چه منافعی پشت آنها قرار دارد و چه کسانی در برابر اصلاح آنها مقاومت میکنند.این رویکرد، بحث تورم را از توضیح صرفاً پولی یا مالی فراتر میبرد و به اقتصاد سیاسی سیاستگذاری میرساند؛ جایی که برای فهم ماندگاری تورم، باید علاوه بر سازوکارهای اقتصادی، انگیزهها و منافع شکلدهنده به تصمیمهای سیاستی را نیز بررسی کرد.جمعبندی نرخ روزرحمانی تورم را نه تنها پدیدهای پولی یا مالی، بلکه نتیجه رانتجویی و منافع خاص میداند. او معتقد است برای درک تورم پایدار، باید به انگیزههای پشت تعهدات مالی دولت و مقاومت در برابر اصلاح آنها توجه کرد. این دیدگاه، تحلیل تورم را به حوزه اقتصاد سیاسی سیاستگذاری گسترش میدهد.



