به گزارش نرخ روز، انتخابات اسرائیل سه‌شنبه آینده برگزار می‌شود و حزب یا ائتلافی که بتواند بزرگترین ائتلاف پارلمانی را تشکیل دهد، نخست‌وزیر و دولت آینده را تعیین خواهد کرد. گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش اسرائیل و رهبر حزب یاشار، با تکیه بر سابقه نظامی خود و انتقاد از عملکرد بنیامین نتانیاهو در جنگ غزه، تلاش می‌کند خود را به‌عنوان جایگزینی برای نخست‌وزیر اسرائیل مطرح کند. او در برخی مسائل مربوط به شیوه اداره دولت با نتانیاهو اختلاف دارد، اما در موضوعاتی مانند ایران، حماس و تشکیل کشور مستقل فلسطینی، مواضعی سخت‌گیرانه اتخاذ کرده است.
آیزنکوت که از سال 2015 تا 2019 ریاست ستاد کل ارتش اسرائیل را بر عهده داشت، پس از حمله حماس در 7 اکتبر 2023 و آغاز جنگ غزه وارد کابینه جنگ نتانیاهو شد. او حدود 8 ماه بعد از این کابینه خارج شد و به انتقاد از نحوه مدیریت جنگ پرداخت. این ژنرال پیشین معتقد است دولت نتانیاهو نتوانسته به اهداف اعلام‌شده خود در جنگ غزه، به‌ویژه از بین بردن توان نظامی و ساختار حکمرانی حماس، دست یابد. او همچنین بر ضرورت تعیین راهبردی روشن برای پایان دادن به جنگ و آزادسازی گروگان‌ها تأکید کرده است.
با این حال، اختلاف آیزنکوت با نتانیاهو به معنای فاصله گرفتن او از سیاست‌های امنیتی سخت‌گیرانه اسرائیل نیست. او نیز بر ضرورت خلع سلاح حماس و جلوگیری از بازگشت این گروه به قدرت در نوار غزه تأکید دارد. یکی از محورهای اصلی برنامه امنیتی آیزنکوت، جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای است. او استفاده از گزینه نظامی یا دستیابی به توافقی دیپلماتیک با حمایت آمریکا را از راه‌های مقابله با این تهدید دانسته است.
آیزنکوت همچنین با تشکیل کشور مستقل فلسطینی مخالفت می‌کند و بر حفظ برتری امنیتی اسرائیل در منطقه میان رود اردن و دریای مدیترانه تأکید دارد. او از گسترش شهرک‌سازی یهودی در کرانه باختری حمایت می‌کند، اما در عین حال با برخی طرح‌های شهرک‌سازی دولت نتانیاهو و خشونت شهرک‌نشینان علیه فلسطینیان مخالفت کرده است.
گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش اسرائیل و رهبر حزب یاشار، با تأکید بر ضرورت جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای، پیشنهاد کرده بود نظارت مستمر بر محل‌های مرتبط با ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران برقرار شود و هرگونه جابه‌جایی مشکوک این مواد با تهدید به اقدام نظامی مواجه شود. گزارش‌های رسانه‌های اسرائیلی همچنین حاکی است که او خواهان گسترش اقدامات اطلاعاتی و مخفی علیه توان موشکی ایران است.
بر اساس گزارش‌ها، آیزنکوت از ایجاد سازوکاری برای نظارت هوایی مستمر بر مناطق حساس مرتبط با ذخایر اورانیوم ایران حمایت می‌کند. در چارچوب پیشنهاد او، هرگونه جابه‌جایی مشکوک مواد هسته‌ای باید با واکنش نظامی مواجه شود. این طرح به‌عنوان پیشنهاد آیزنکوت مطرح شده و شواهدی در دست نیست که نشان دهد آمریکا آن را پذیرفته یا به اجرا گذاشته است.
آیزنکوت معتقد است حمله به تأسیسات هسته‌ای به‌تنهایی برای رفع نگرانی‌های اسرائیل کافی نیست و باید از بازسازی پنهانی برنامه هسته‌ای ایران یا انتقال مواد حساس جلوگیری شود. او همچنین خواستار توافقی است که بازرسی‌های گسترده و بلندمدت را تضمین کند و صرفاً دستیابی ایران به توانایی ساخت سلاح هسته‌ای را به آینده موکول نکند.
آیزنکوت و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در مخالفت با دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای اشتراک نظر دارند، اما در نحوه مدیریت این پرونده، به‌ویژه در ارتباط با آمریکا و زمان استفاده از نیروی نظامی، تفاوت‌هایی میان دیدگاه‌های آنها مطرح شده است.
آیزنکوت بر ضرورت حفظ همکاری با واشنگتن و پیگیری اختلاف‌ها از طریق مذاکرات تأکید دارد. او معتقد است اسرائیل باید ضمن دفاع از منافع امنیتی خود، از تبدیل اختلاف‌نظر با آمریکا به تقابلی علنی که همکاری دو طرف را تضعیف کند، جلوگیری کند. این رویکرد در برابر شیوه نتانیاهو قرار می‌گیرد که در برخی مقاطع مخالفت خود با توافق‌های احتمالی با ایران را علنی کرده است.
آیزنکوت در اکتبر 2026، سقوط جمهوری اسلامی را ضروری توصیف کرده بود، اما گفته بود چنین تغییری از طریق عملیات نظامی قابل تحقق نیست. او همچنین اعلام کرد که در آن مقطع، از تحول تعیین‌کننده‌ای که حمله فوری مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران را توجیه کند، اطلاع ندارد. آیزنکوت استفاده مجدد از نیروی نظامی را به شرایطی مرتبط دانست که از نگاه او تهدید هسته‌ای ایران به مرحله‌ای تازه و جدی برسد.
این اظهارات نشان می‌دهد که آیزنکوت میان هدف سیاسی تغییر حکومت ایران و ابزار نظامی برای مقابله با برنامه هسته‌ای این کشور تمایز قائل است؛ هرچند مواضع او همچنان بر فشار امنیتی و جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای استوار است.
همچنین گزارش شده است که آیزنکوت خواهان گسترش عملیات اطلاعاتی و مخفی اسرائیل علیه ایران، با تمرکز بیشتر بر توان موشک‌های بالستیک این کشور است. بر اساس این گزارش، رویکرد پیشنهادی او محدود به برنامه هسته‌ای نیست و توان موشکی ایران را نیز بخشی از تهدید امنیتی علیه اسرائیل می‌داند.
آیزنکوت 41 سال در ارتش اسرائیل خدمت کرده و پیش از رسیدن به ریاست ستاد کل، در عملیات نظامی اسرائیل در کرانه باختری و جنگ سال 2006 با حزب‌الله لبنان مشارکت داشته است. نام او همچنین با راهبرد موسوم به "دکترین ضاحیه" پیوند خورده است؛ رویکردی نظامی که بر وارد کردن ضربات گسترده به مناطق و زیرساخت‌های مورد استفاده گروه‌های مسلح تأکید دارد و به دلیل پیامدهای آن برای غیرنظامیان با انتقادهایی مواجه شده است.
زندگی شخصی آیزنکوت نیز تحت تأثیر جنگ غزه قرار گرفته است. پسر او، گال مئیر آیزنکوت، در دسامبر 2023 در غزه کشته شد. این اتفاق در کنار کشته شدن دیگر اعضای خانواده‌اش در جریان جنگ، به بخشی از تصویر عمومی او در جامعه اسرائیل تبدیل شده است.
آیزنکوت از خانواده‌ای با ریشه مراکشی است و تلاش می‌کند تجربه نظامی و پیشینه شخصی خود را به‌عنوان بخشی از هویت سیاسی‌اش مطرح کند. پارلمان اسرائیل 120 کرسی دارد و تشکیل دولت به حمایت دست‌کم 61 نماینده نیازمند است. در چنین ساختاری، حتی عملکرد مناسب یک حزب در نظرسنجی‌ها نیز به‌تنهایی تضمین‌کننده تشکیل دولت نیست.
موضع آیزنکوت درباره همکاری با احزاب عربی اسرائیل نیز می‌تواند بر گزینه‌های ائتلافی او تأثیر بگذارد. او اعلام کرده است که حاضر به تشکیل ائتلاف با احزابی که نمایندگی شهروندان عرب اسرائیل را بر عهده دارند، نیست؛ موضعی که دامنه احتمالی ائتلاف‌های او را محدود می‌کند.
بررسی مواضع اعلام‌شده آیزنکوت نشان می‌دهد که جایگزینی احتمالی نتانیاهو با او لزوماً به معنای تغییر اساسی در سیاست‌های اسرائیل در قبال ایران و فلسطینیان نخواهد بود. هر دو بر جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای و خلع سلاح حماس تأکید دارند و با تشکیل کشور مستقل فلسطینی مخالفت می‌کنند.
تفاوت اصلی در این رقابت به نحوه مدیریت جنگ، ارزیابی عملکرد دولت، شیوه اداره ائتلاف سیاسی و برخی جزئیات سیاست‌های امنیتی بازمی‌گردد. از این رو، آیزنکوت می‌کوشد خود را جایگزینی برای نتانیاهو معرفی کند که ضمن حفظ رویکرد سخت‌گیرانه امنیتی، در مدیریت سیاسی و تصمیم‌گیری‌های راهبردی مسیر متفاوتی را دنبال خواهد کرد.
جمع‌بندی نرخ روز
گادی آیزنکوت، رقیب نتانیاهو در انتخابات آتی اسرائیل، با وجود انتقاد از مدیریت جنگ غزه توسط دولت فعلی، مواضعی سخت‌گیرانه در قبال ایران و تشکیل کشور مستقل فلسطینی دارد. او بر ضرورت جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای و خلع سلاح حماس تأکید می‌کند، اما در نحوه همکاری با آمریکا و زمان استفاده از نیروی نظامی، رویکرد متفاوتی نسبت به نتانیاهو دارد. آیزنکوت با سابقه نظامی طولانی و تجربه شخصی از جنگ، خود را به‌عنوان جایگزینی معرفی می‌کند که در عین حفظ رویکردهای امنیتی، مسیر متفاوتی در مدیریت سیاسی و راهبردی دنبال خواهد کرد.
