به گزارش نرخ روز، بانک مرکزی تازه‌ترین آمارهای مربوط به بازار باز را منتشر کرد. در سی‌امین حراج انجام شده، میزان موافقت بانک مرکزی با درخواست‌های نقدینگی بانک‌ها تفاوتی با هفته‌های گذشته نداشت و در سطح ۷۰ همتی (۷۰ هزار میلیارد تومان) باقی ماند. این در حالی است که مجموع ارزش سفارش‌های ارسال شده در این حراج به ۲۸۲ هزار و ۱۷۰ میلیارد تومان رسید.
زمانی که بانک‌ها با کمبود نقدینگی مواجه می‌شوند و نمی‌توانند نیاز خود را در بازار بین‌بانکی برطرف کنند، ناچار به درخواست نقدینگی از بانک مرکزی هستند. این تقاضا به دو شکل «عملیات بازار باز» و «اعتبارگیری قاعده‌مند» انجام می‌شود.
عملیات بازار باز فرآیندی است که در آن بانک‌ها منابع مالی کوتاه‌مدت را از بانک مرکزی درخواست می‌کنند و در ازای آن اوراق بهادار دولتی به بانک مرکزی می‌دهند. این عملیات به اختصار توافق بازخرید یا ریپو نیز نامیده می‌شود. اگر فرآیند برعکس رخ دهد، به آن ریپو معکوس گفته می‌شود که در نتیجه آن منابع مالی از دسترس بانک‌ها خارج می‌شود. نرخ توافق بازخرید در عملیات بازار باز معادل ۲۳ درصد است.
اگر بانک‌ها نتوانند در طی این عملیات کمبود نقدینگی خود را جبران کنند، مجبورند از بانک مرکزی با نرخ ۲۴ درصد تامین مالی داشته باشند. به این فرآیند اعتبارگیری قاعده‌مند گفته می‌شود.
در سی‌امین بازار امسال که در تاریخ ۴ آبان‌ماه انجام شد، ۱۵ بانک و موسسه اعتباری غیربانکی حضور داشتند. نرخ موافقت بانک مرکزی در این هفته حدود ۲۴.۸ درصد بوده است. البته باید توجه داشت که این نرخ در شرایط فعلی سیاستگذاری پولی اهمیت چندانی ندارد، چراکه هدفگذاری سیاستگذار پولی بر روی مقدار موافقت قرار گرفته است نه نرخ آن.
در هفته منتهی به ۴ آبان ماه، تنها در دو روز اعتبارگیری قاعده‌مند رخ داد. در ۲۸ مهرماه، ۲ بانک و موسسه اعتباری به ارزش ۴۴ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان درخواست اعتبارگیری قاعده‌مند به ثبت رساندند. در ۲۹ مهرماه نیز ۸ بانک و موسسه اعتباری ارزشی معادل ۳۷ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان تقاضا کردند. به طور کلی می‌توان گفت در این هفته ۸۲ هزار میلیارد تومان درخواست اعتبارگیری قاعده‌مند توسط بانک‌ها ارسال شده است.
جمع‌بندی نرخ روز
بانک مرکزی در سی‌امین حراج بازار باز، با وجود تقاضای بالا، همچنان بر موافقت ۷۰ همتی خود پافشاری کرد. این تصمیم نشان می‌دهد که سیاستگذار پولی بر کنترل حجم نقدینگی متمرکز است تا نرخ آن. همچنین، در هفته منتهی به ۴ آبان، ۸۲ هزار میلیارد تومان درخواست اعتبارگیری قاعده‌مند از سوی بانک‌ها ثبت شد که نشان‌دهنده نیاز به نقدینگی در سیستم بانکی است.
