به گزارش نرخ روز، توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل یکی از مهم‌ترین محورهای سرمایه‌گذاری چین در سه دهه گذشته بوده است. پکن با اختصاص منابع مالی گسترده به ساخت بزرگراه‌ها، خطوط راه‌آهن سریع‌السیر، فرودگاه‌ها، پل‌ها و تونل‌ها، شبکه حمل‌ونقل خود را به یکی از بزرگ‌ترین شبکه‌های زیرساختی جهان تبدیل کرده است. این سرمایه‌گذاری‌ها با هدف تسهیل جابه‌جایی کالا و مسافر، اتصال مناطق مختلف کشور، توسعه تجارت داخلی و افزایش ظرفیت لجستیکی اقتصاد چین انجام شده‌اند.
مقیاس این سرمایه‌گذاری را می‌توان در آمارهای زیرساختی چین مشاهده کرد. سرمایه‌گذاری در دارایی‌های ثابت مرتبط با حمل‌ونقل در سال ۲۰۲۳ به ۳.۹ تریلیون یوان رسید. همچنین چین در سال‌های اخیر سالانه معادل ۲.۶ درصد تولید ناخالص داخلی خود را به زیرساخت‌های حمل‌ونقل اختصاص داده است. این رقم در مقایسه با دوره پس از بحران مالی جهانی، زمانی که سهم این سرمایه‌گذاری به حدود ۹ درصد تولید ناخالص داخلی رسیده بود، کاهش یافته است؛ اما همچنان نشان‌دهنده جایگاه ویژه حمل‌ونقل در برنامه توسعه اقتصادی چین است. بررسی سرمایه‌گذاری‌های چین در این حوزه را می‌توان در سه بخش اصلی حمل‌ونقل ریلی، جاده‌ای و هوایی دنبال کرد؛ سه بخشی که طی سال‌های گذشته با توسعه گسترده شبکه‌ها و اجرای پروژه‌های بزرگ زیرساختی همراه بوده‌اند.
یکی از مهم‌ترین محورهای سرمایه‌گذاری زیرساختی چین، توسعه شبکه راه‌آهن سریع‌السیر بوده است. این کشور با اجرای برنامه‌ای گسترده برای ساخت خطوط ریلی جدید، طی چند دهه به بزرگ‌ترین دارنده شبکه راه‌آهن سریع‌السیر در جهان تبدیل شده است.
چین تا پایان سال ۲۰۲۵ بیش از ۵۰ هزار کیلومتر خط راه‌آهن سریع‌السیر احداث کرده بود؛ رقمی که حدود ۷۰ درصد کل خطوط سریع‌السیر جهان را شامل می‌شود. این شبکه، شهرهای بزرگ و مراکز اقتصادی چین را به یکدیگر متصل کرده و امکان جابه‌جایی سریع مسافران میان مناطق مختلف این کشور را فراهم آورده است.
توسعه خطوط سریع‌السیر تنها به اتصال شهرهای بزرگ محدود نبوده و مناطق داخلی چین را نیز در بر گرفته است. در این چارچوب، سرمایه‌گذاری در ساخت ایستگاه‌های جدید، پل‌های ریلی، تونل‌ها و مسیرهای عبوری از مناطق کوهستانی بخش مهمی از برنامه توسعه شبکه ریلی را تشکیل داده است.
چین همچنین برنامه دارد تا سال ۲۰۳۵، ۲۰ هزار کیلومتر دیگر به خطوط راه‌آهن سریع‌السیر خود اضافه کند. به این ترتیب، شبکه ریلی سریع‌السیر این کشور در سال‌های آینده نیز توسعه خواهد یافت. توسعه زیرساخت‌های ریلی، علاوه بر جابه‌جایی مسافر، امکان انتقال سریع‌تر کالا و اتصال مراکز تولیدی به بازارهای مصرف را نیز فراهم کرده است.
بخش دیگری از سرمایه‌گذاری گسترده چین به توسعه شبکه جاده‌ای اختصاص داشته است. این کشور از زمان افتتاح نخستین بزرگراه خود در سال ۱۹۹۰، حدود ۲۰۰ هزار کیلومتر بزرگراه ساخته است؛ مسافتی که تقریباً دو برابر طول بزرگراه‌های ایالات متحده است.
گسترش بزرگراه‌ها در چین با هدف اتصال مراکز صنعتی، شهرهای بزرگ، مناطق داخلی و بنادر انجام شده است. این شبکه جاده‌ای امکان جابه‌جایی کالا میان قطب‌های تولیدی و بازارهای مصرف را افزایش داده و نقش مهمی در توسعه زنجیره‌های تأمین داخلی این کشور داشته است.
در کنار توسعه مسیرهای جاده‌ای، ساخت پل‌ها و تونل‌های بزرگ نیز بخش مهمی از سرمایه‌گذاری چین در حمل‌ونقل زمینی را تشکیل می‌دهد. شرایط جغرافیایی برخی مناطق این کشور، به‌ویژه در جنوب غربی، اجرای پروژه‌های مهندسی گسترده‌ای را ضروری کرده است.
یکی از نمونه‌های شاخص این پروژه‌ها، پل «هواژیانگ» در استان گوئیژو است که در سپتامبر ۲۰۲۵ افتتاح شد. این پل با عرشه‌ای فولادی به طول هزار و ۴۰۰ متر و ارتفاع ۶۲۵ متر از سطح رودخانه، عنوان بلندترین پل جهان را به خود اختصاص داده است. هزینه ساخت این پروژه ۲.۲ میلیارد یوان، معادل حدود ۳۳۰ میلیون دلار، اعلام شده است.
با بهره‌برداری از این پل، زمان عبور از دره‌ای که پیش‌تر حدود دو ساعت طول می‌کشید، به دو دقیقه کاهش یافته است. این پروژه بخشی از توسعه شبکه بزرگراهی در مناطق کوهستانی چین به شمار می‌رود. چین همچنین در حوزه ساخت تونل‌های جاده‌ای پروژه‌های بزرگی اجرا کرده است. تونل بزرگراهی به طول ۲۲.۱ کیلومتر در منطقه سین‌کیانگ، یکی از نمونه‌های این سرمایه‌گذاری‌هاست که به‌عنوان طولانی‌ترین تونل بزرگراهی جهان شناخته می‌شود.
حمل‌ونقل هوایی نیز یکی دیگر از حوزه‌های مهم سرمایه‌گذاری زیرساختی چین بوده است. این کشور طی سه دهه گذشته با ساخت فرودگاه‌های جدید و توسعه پایانه‌های مسافری، شبکه هوایی خود را به‌طور قابل‌توجهی گسترش داده است.
تعداد فرودگاه‌های تجاری چین اکنون به حدود ۲۷۰ فرودگاه رسیده است؛ رقمی که سه برابر تعداد فرودگاه‌های این کشور در سال ۱۹۹۰ است. چین در حال حاضر به‌طور متوسط سالانه حدود شش فرودگاه کاملاً جدید احداث می‌کند.
این توسعه با هدف افزایش دسترسی هوایی شهرهای مختلف، تقویت ارتباط میان مناطق داخلی و مراکز اقتصادی و پاسخ‌گویی به رشد جابه‌جایی مسافران انجام شده است.
در این میان، ساخت فرودگاه‌های بزرگ و مدرن نیز جایگاه ویژه‌ای در برنامه توسعه حمل‌ونقل هوایی چین داشته است. فرودگاه بین‌المللی داکسینگ پکن، یکی از شاخص‌ترین نمونه‌های این سرمایه‌گذاری است که با طراحی معماری گسترده و ظرفیت بالای جابه‌جایی مسافر ساخته شد.
در کنار فرودگاه‌های کلان‌شهرها، توسعه فرودگاه‌های منطقه‌ای نیز دنبال شده است. فرودگاه بین‌المللی یانتای در شمال چین که در سال ۲۰۱۵ افتتاح شد، نمونه‌ای از این پروژه‌هاست. این فرودگاه با معماری مدرن، گنبد شیشه‌ای و طراحی منحنی، در سال ۲۰۲۵ عنوان «زیباترین فرودگاه جهان» را در جایزه معماری پری ورسی دریافت کرد.
توسعه شبکه فرودگاهی چین در کنار گسترش خطوط ریلی و بزرگراه‌ها، امکان اتصال مناطق مختلف این کشور به شبکه حمل‌ونقل ملی و بین‌المللی را فراهم کرده است.
در کنار سرمایه‌گذاری در سه بخش ریلی، جاده‌ای و هوایی، چین برنامه‌های گسترده‌ای نیز برای توسعه زیرساخت‌های مکمل حمل‌ونقل در نظر گرفته است. دولت این کشور برای پنج سال آینده حدود ۲۵ تریلیون یوان اعتبار در حوزه‌ای با عنوان «شش شبکه» اختصاص داده است.
این برنامه شامل توسعه شبکه برق، مراکز داده، شبکه‌های تلفن همراه، لجستیک، کانال‌های آبی و خطوط لوله می‌شود. بخشی از این سرمایه‌گذاری‌ها به تقویت زیرساخت‌های پشتیبان حمل‌ونقل و اتصال بهتر شبکه‌های جابه‌جایی کالا اختصاص دارد.
جمع‌بندی نرخ روز
چین در سه دهه گذشته با سرمایه‌گذاری‌های عظیم، شبکه حمل‌ونقل خود را متحول کرده است. این کشور با احداث بیش از ۵۰ هزار کیلومتر راه‌آهن سریع‌السیر، ۲۰۰ هزار کیلومتر بزرگراه و حدود ۲۷۰ فرودگاه تجاری، به یکی از پیشروترین کشورها در این حوزه تبدیل شده است. این توسعه گسترده با هدف تسهیل جابه‌جایی مسافر و کالا، اتصال مناطق مختلف و تقویت اقتصاد داخلی صورت گرفته و همچنان با برنامه‌های آتی برای توسعه بیشتر ادامه دارد.
