به گزارش نرخ روز، نفت به عنوان یک ثروت پایانپذیر، نه تنها متعلق به نسل کنونی بلکه به نسلهای آینده نیز تعلق دارد. همین ویژگی سبب شده است که کشورهای نفتی برای مدیریت درآمدهای حاصل از این منابع طبیعی، اقدام به ایجاد صندوقهای ثروت ملی کنند. این نهادها با هدف جداسازی درآمدهای نفتی از هزینههای جاری دولت، از اقتصاد در برابر نوسانات قیمت نفت محافظت کرده و بخشی از این ثروت را برای آینده حفظ میکنند. ایران نیز با همین رویکرد، در سال ۱۳۷۹ حساب ذخیره ارزی را تأسیس کرد و یک دهه بعد، صندوق توسعه ملی را با مأموریت تبدیل عواید نفتی به سرمایههای زاینده و حفظ ثروت بیننسلی ایجاد کرد. با این حال، تغییرات مکرر در قوانین، برداشتهای دولت و وابستگی بودجه به درآمدهای نفتی، به تدریج فاصله قابل توجهی میان اهداف اولیه و عملکرد این نهادها ایجاد کرده است. علاوه بر این، تبدیل صندوق توسعه ملی به یکی از منابع تأمین مالی برای بنگاههای داخلی و بازپرداخت ریالی تسهیلات ارزی، چالش دیگری را برای حفظ ارزش منابع این صندوق به وجود آورده است. جمعبندی نرخ روز صندوقهای ثروت ملی با هدف حفظ ثروت بیننسلی و محافظت از اقتصاد در برابر نوسانات نفتی ایجاد میشوند. در ایران، با وجود تأسیس حساب ذخیره ارزی و صندوق توسعه ملی با این اهداف، تغییرات قانونی و برداشتهای دولتی، کارکرد آنها را از مسیر اصلی منحرف کرده است.
تبدیل این صندوق به منبع تأمین مالی داخلی و بازپرداخت ریالی تسهیلات ارزی نیز به چالشهای حفظ ارزش منابع آن افزوده است.



