تغییر رویکرد ترامپ در قبال تهران؛ آیا جلسه جمعه مسیر جنگ را دگرگون میکند؟
به گزارش نرخ روز، در شرایطی که پس از دو هفته حملات شبانه متوالی، در جمعه و شنبه شب حملهای از سوی ایالات متحده در خاک ایران صورت نگرفت، یک منبع در پنتاگون اعلام کرد که عملیات «متوقف شده است». منابع آگاه گزارش دادهاند که جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا و ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش این کشور، در جلسه روز جمعه با دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، نگرانیهایی را در رابطه با تشدید جنگ در ایران مطرح کردند. در این جلسه، کین به ترامپ گفته که ارتش میتواند گزینههای موجود را به شکل موفقیتآمیز اجرا کند، اما در مورد پیامدهای احتمالی هشدار داده است. کین به طور خاص نگرانیهایی را در مورد ذخایر مهمات ایالات متحده و سایر پیامدهای منفی احتمالی این موضوع مطرح کرده است. طی جنگ، ذخایر کلیدی تسلیحاتی ایالات متحده به طور قابل توجهی کاهش یافته و در صورت ادامه حملات به ایران، ممکن است تحت فشار بیشتری قرار گیرند. ترامپ پس از جلسه روز جمعه با اعضای کابینه و مشاوران ارشد، در گفتگو با خبرنگاران تأکید کرد که مقامات آمریکایی به طور فعال با ایران مذاکره میکنند، اگرچه ممکن است ارتش به بمباران خود ادامه دهد یا «آن را به مرحله سنگینتری تبدیل کند». او گفت به نظر میرسد ایران در مذاکرات جاری «جدیتر» میشود. دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، جی دی ونس، معاون رئیس جمهور، پیت هگست، وزیر دفاع و ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش، در مراسم انتقال بقایای شش عضو ارتش ایالات متحده از فرماندهی پشتیبانی ۱۰۳ که در کویت کشته شدند، ۷ مارس ۲۰۲۶ حضور داشتند. به گفته یک منبع آگاه، دولت ترامپ تا بعد از ظهر جمعه همچنان در حال بررسی چگونگی تشدید احتمالی درگیری بود. این منبع گفت کشورهای خلیج فارس در گفتگوهای اخیر با مقامات دولت، خواستار خویشتنداری شدهاند، اما اذعان کردهاند که ایالات متحده در صورت تمایل میتواند از قابلیتهای منحصر به فردی برای تشدید درگیری استفاده کند. به گفته یک منبع آگاه، حتی پس از آنکه ترامپ ادعا کرد که در حال بررسی حمله گسترده علیه ایران است، به طور خصوصی به مذاکرهکنندگان خود دستور داده بود که «به مذاکره ادامه دهند». به گفته چندین منبع، تعداد کمی در حلقه نزدیکان ترامپ یا در پنتاگون معتقد بودند که گزینههای رئیس جمهور برای تشدید درگیری، نتایجی را که او به دنبال آن بود، به همراه خواهد داشت. پیش از شروع جنگ هم برخی گزارشها به این موضوع اشاره داشتند که کین و دیگر رهبران نظامی به ترامپ هشدار داده بودند یک عملیات نظامی طولانی مدت میتواند بر ذخایر سلاحهای ایالات متحده تأثیر بگذارد. در همین شرایط، گزارش شده است که ترامپ فعلاً برنامههای تشدید حمله نظامی علیه ایران را کنار گذاشت، به ویژه به این دلیل که تشدید جنگ میتواند به شدت ذخایر رهگیرهای ضدموشکی پاتریوت و سایر مهمات دفاع هوایی پنتاگون در خاورمیانه را کاهش دهد. حمله موشکی ایران که منجر به کشته شدن نیروهای آمریکایی در اردن در آخر هفته گذشته شد، دلالت بر این دارد که درگیری در خاورمیانه دوباره در حال تشدید شدن است و نشاندهنده یک تغییر عمیقتر و یک مشکل بزرگتر در نحوه نمایش قدرت نظامی آمریکا در سراسر جهان است. ترامپ و دستیاران ارشد او همچنین در مورد چشمانداز گسترش جنگ در خاورمیانه، دور شدن متحدان کلیدی خلیج فارس از آمریکا که در برابر حمله ایران آسیبپذیر هستند، بحران اقتصادی جهانی و بحرانهای فزاینده انرژی و پناهندگان نگران هستند. به گفته دو نفر که در جریان این بحث قرار گرفتهاند، آخرین چرخش در نحوه برخورد ترامپ با ایران پس از جلسهای در روز جمعه با مشاوران ارشد و اعضای ارشد کابینهاش رخ داد. به گفته مقامات آگاه، این جلسات خصوصی بر کاهش موجودی رهگیرهای پاتریوت و سایر پدافندهای هوایی پنتاگون متمرکز بوده و در مورد مسائل عملیاتی بحث کردهاند. به گفته منابع آگاه، تعداد کمی از افراد در حلقه داخلی ترامپ معتقد بودند که طرح تشدید تنش عاقلانه است. یک مقام ارشد آمریکایی ابراز تردید کرد که از سرگیری عملیاتهای جنگی بزرگ، ایران را به میز مذاکره بازگرداند. این مقام رسمی گفت که این حملات نتیجهای معکوس از آنچه در نظر گرفته شده بود، داشته و ایران را منسجم نگه داشته و به مقامات ایران اجازه میدهد تا توجه خود را بر یک تهدید خارجی متمرکز کنند. جلسه روز جمعه در حالی برگزار شد که ترامپ پس از فروپاشی آتشبس شکننده و یادداشت تفاهمی که قرار بود ایالات متحده و ایران را به میز مذاکره برای خلع سلاح هستهای بلندمدت بازگرداند، با یک نقطه عطف بالقوه در رویکرد خود نسبت به ایران روبرو است. چندین مقام پنتاگون و فرماندهان نظامی ایالات متحده هفته گذشته گفتند که ترامپ به سمت تصویب مرحله اولیه یک کمپین بمباران چند مرحلهای متمایل است. این کمپین با رادارهای ساحلی، موشکاندازهای ضد کشتی و ناوگانی از قایقهای تهاجمی تندرو و سایر مکانهایی که به گفته پنتاگون در حمله به کشتیهای تجاری در حال عبور از تنگه نقش داشتهاند، مقابله خواهد کرد. بقایای جسد یک سرباز آمریکایی که در اوایل جنگ در کویت کشته شده بود، در ماه مارس به پایگاه نیروی هوایی دوور، دلاور، رسید. پنتاگون در روزهای اخیر نیروها، تسلیحات و تدارکات بیشتری را به خاورمیانه اعزام کرده تا برای هرگونه تشدید تنش آماده شود. ارتش همچنین تعداد فزایندهای از پلهای راهآهن را تخریب کرده است. حملات بیشتر به این نوع اهداف، و همچنین تأسیسات انرژی و سایتهای هستهای ایران، از جمله کوه پیکاکس، نیز در دست بررسی بوده است. ترامپ روز پنجشنبه گفت: «من در حال بررسی یک حمله گسترده هستم. بزرگتر از همیشه. من به تصمیمگیری نزدیک هستم. همه ما برای آن آمادهایم». اما اواخر جمعه، به نظر میرسید ترامپ موقتاً برنامههای بمباران بزرگتر را کنار گذاشته است. ظاهراً ارزیابی مشاوران نظامی در مورد کاهش ذخایر مهمات برای دفاع از نیروهای آمریکایی در اردن، کویت، بحرین و امارات متحده عربی که پایگاههایشان در دو هفته گذشته تحت آتش سنگین ایران قرار گرفته، در این زمینه موثر بوده است. یک حمله بزرگ به احتمال زیاد انتقام سنگینتری از سوی ایران را به دنبال داشته و فشار بیشتری بر پدافند هوایی ایالات متحده وارد میکرد. در اواخر آوریل، گزارش شد که پنتاگون بیش از ۱۲۰۰ موشک رهگیر پاتریوت را در جنگ استفاده کرده که هر کدام بیش از ۴ میلیون دلار قیمت دارند و موجودی آنها به شدت پایین است. در عوض، بسیاری از مشاوران ترامپ، از جمله جرد کوشنر، دامادش، میگویند یک مسیر جایگزین قابل قبول با ریسک کمتر وجود دارد: ادامه مذاکرات و فشار اقتصادی بر ایران در مدت زمان طولانیتر. مشخص نیست چه مذاکراتی، اگر وجود داشته باشد، در حال انجام است و آیا مذاکراتی میتواند بر اختلافات داخلی آشکار در دولت ایران بر سر پیگیری یا عدم پیگیری توافق غلبه کند یا خیر. در همین شرایط، به نقل از یک مقام منطقهای درگیر در تلاشهای میانجیگرانه گزارش شد که مذاکرات دیپلماتیک برای کاهش محدودیتهای تردد کشتیها در تنگه هرمز در جریان است و توقف متقابل حملات نشانهای مثبت برای کاهش تنشها محسوب میشود. به گفته این مقام که نخواست نامش فاش شود، هر دو کشور خواهان بازگشت به توافق آتشبس موقت هستند. براساس این گزارش، دونالد ترامپ با تاکید بر اینکه واشنگتن عجلهای ندارد، میان گزینه تشدید حملات و ادامه مذاکرات در نوسان است و تحولاتی همچون دیدار پیشروی او با بنیامین نتانیاهو، بحران سوخت در خاورمیانه و پیچیدگیهای سیاسی در ساختار قدرت ایران، دستیابی به یک ثبات پایدار را همچنان با تردیدهای جدی روبهرو کرده است. جمعبندی نرخ روز: پس از دو هفته حملات متوالی، عملیات نظامی ایالات متحده در خاک ایران متوقف شده است. این توقف در پی نگرانیهای مطرح شده توسط مقامات ارشد نظامی و کابینه ترامپ در مورد کاهش ذخایر مهمات و پیامدهای گسترش جنگ در خاورمیانه صورت گرفت. ترامپ در حال حاضر میان تشدید حملات و ادامه مذاکرات در نوسان است، در حالی که مذاکرات دیپلماتیک برای کاهش تنشها در جریان است و کشورهای منطقه خواستار خویشتنداری شدهاند. این تحولات نشاندهنده چرخش احتمالی در رویکرد ایالات متحده در قبال ایران است.
