اما و اگر بر سر اصل 59 قانون اساسی و برگزاری رفراندوم/ پاسخ شورای نگهبان به حامیان همه پرسی
📜 اصل ۵۹ قانون اساسی و ماجرای رفراندوم؛ از بیانیه اختر تا پاسخ شورای نگهبان
اصل ۵۹ قانون اساسی که امکان برگزاری رفراندوم را در موضوعات مهم کشور فراهم میکند، بار دیگر به صدر اخبار سیاسی بازگشته است. این اصل همواره در بزنگاههای حساس و پرتنش سیاسی مطرح میشود، اما بهزودی نیز فراموش میگردد. 🗳️⚖️
🔥 در پی انتشار بیانیه جدید میرحسین موسوی در تاریخ ۲۰ تیر ۱۴۰۴ از کوچه اختر، موضوع تشکیل مجلس مؤسسان و برگزاری رفراندوم مطرح شد؛ مسئلهای که واکنشهای گستردهای در پی داشت، هم در حمایت و هم در مخالفت با این پیشنهاد.
🗣️ پاسخ شورای نگهبان:
در نهایت، امروز ۱۱ مرداد، سخنگوی شورای نگهبان در نشست خبری به این موضوع واکنش نشان داد. او با اشارهای کنایهآمیز به انتخابات سال ۱۳۸۸، گفت: «کسانی که در یک انتخابات معمولی به قانون تمکین نکردند، حالا از رفراندوم میگویند. چه تضمینی هست که این بار به نتیجه احترام بگذارند؟»
🎙️ واکنش زیباکلام:
صادق زیباکلام نیز با انتقاد از پیشنهاد موسوی گفت: «یعنی نظام جمهوری اسلامی بیاید با حضور سازمان ملل و اتحادیه اروپا رفراندوم برگزار کند؟ این شدنی نیست. هیچ حکومتی داوطلبانه کنار نمیرود. اگر بهدنبال اصلاح هستید، باید مسیر واقعگرایانهتری را انتخاب کنید.»
🔍 او همچنین به مشارکت پایین مردم در انتخابات گذشته اشاره کرد و گفت: «حدود ۶۰٪ مردم شرکت نکردند؛ این یعنی آنها نظام را قبول ندارند. با این حال، جمهوری اسلامی هرگز رفراندوم را نمیپذیرد.»
📢 موضع حسن روحانی:
حسن روحانی نیز پیشتر بارها بر لزوم برگزاری رفراندوم در مسائل مهم تأکید کرده بود. او گفته بود: «اگر مردم راضی نباشند باید با تحولی ملموس رضایت آنها را جلب کرد. اجرای اصل ۵۹ میتواند راهحل باشد. این اصل تصریح دارد که در مسائل بسیار مهم اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی میتوان با همهپرسی نظر مردم را جویا شد.»
📚 تاریخچه رفراندومها در ایران:
در تاریخ معاصر ایران پنج رفراندوم مهم برگزار شده است. اولین آن در مرداد ۱۳۳۲ برای ابقای دولت مصدق و انحلال مجلس بود که با پیروزی حامیان مصدق همراه شد. دومین مورد، رفراندوم معروف به انقلاب سفید شاه در بهمن ۱۳۴۱ بود که تحت عنوان "انقلاب شاه و مردم" اجرا شد.
پس از انقلاب اسلامی، سه رفراندوم مهم برگزار شده است: نخست، رفراندوم فروردین ۱۳۵۸ که مردم به جمهوری اسلامی رأی آری دادند؛ دوم، رفراندوم آذر همان سال که منجر به تصویب قانون اساسی جمهوری اسلامی شد؛ و سومین مورد، رفراندوم اصلاح قانون اساسی در مرداد ۱۳۶۸ که اصلاحات مهمی را در ساختار حکومتی کشور ایجاد کرد.
---
📌 جمعبندی نرخ روز:
اصل ۵۹ بار دیگر در میانه یک منازعه سیاسی به جریان افتاده است؛ از بیانیه موسوی و واکنش منتقدان تا سخنان مقاماتی همچون حسن روحانی. اما واقعیت این است که اجرای رفراندوم در جمهوری اسلامی ایران نه تنها به تصمیمات حقوقی بلکه به اراده سیاسی بالایی نیاز دارد — ارادهای که فعلاً نشانی از آن در سطح حاکمیت دیده نمیشود. 🗳️🇮🇷🔍
