سفر پرریسک نتانیاهو به آمریکا در بحبوحه تنش‌ها؛ اهداف دیدار با ترامپ چیست؟

به گزارش نرخ روز، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، روز دوشنبه راهی ایالات متحده شد. این سفر در شرایطی انجام می‌شود که او با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، متحد دیرینه‌اش، دچار چالش‌های بزرگی شده است و انتظار می‌رود برای دیدار با او در کاخ سفید حضور یابد. نتانیاهو از زمان آغاز جنگ علیه ایران در ماه فوریه در کاخ سفید دیده نشده و گفته می‌شود دست‌کم از ماه آوریل منتظر دریافت دعوتنامه از واشنگتن بوده است. اکنون مراسم تشییع جنازه سناتور لیندسی گراهام، که از دوستان نتانیاهو بوده، زمینه را برای این دیدار فراهم کرده است. یک فرد آگاه گفته است که در ابتدا هیچ دیداری برنامه‌ریزی نشده بود و این ملاقات در چند روز گذشته تنظیم شده است. این منبع افزود نتانیاهو مشتاق است با ترامپ در مورد تشدید تنش با ایران و همچنین توافق هسته‌ای ایالات متحده با عربستان سعودی رایزنی کند. تنش بین این دو به ویژه از این جهت قابل توجه است که دولت ترامپ اخیراً درگیر یک کارزار نظامی تهاجمی علیه ایران بود که به رغم تمایل نتانیاهو، اسرائیل از آن کنار گذاشته شده بود. اگر در پی این کمپین اخیر ایران به میز مذاکره بازنگردد و یا عبورومرور کشتی‌ها از تنگه هرمز دوباره برقرار نشود، نتانیاهو که برای متقاعد کردن ترامپ برای حملات علیه ایران تلاش فراوانی کرد، از این بابت می‌تواند مقصر شناخته شود. ترامپ و نتانیاهو آخرین بار در ماه فوریه، در آستانه جنگی که ترامپ وعده داده بود چهار تا پنج هفته طول بکشد، رو در رو ملاقات کردند. اگر ترامپ به خواسته‌های ایران درباره تنگه هرمز و مسائل دیگر تن دهد، خطر آن را دارد که در تاریخ به عنوان موضوع تمسخر ثبت شود، درحالی‌که نتانیاهو نیز در نظرسنجی‌ها سقوط کرده است. یادداشت تفاهم ماه ژوئن بین واشنگتن و تهران یک ماه بعد از هم پاشید، در حالی که اهداف ترامپ در این مسیر تغییر کرده است: او ابتدا گفت که علاوه بر جلوگیری از بازسازی برنامه هسته‌ای ایران، خواهان تغییر رژیم است. اما پس از آنکه بن‌بست بر سر کنترل تنگه هرمز، جنگ را دوباره شعله‌ور کرد، بخش عمده‌ای از تمرکز او به بازگشایی این آبراه حیاتی تغییر یافت. در حاشیه اجلاس ماه می گروه ۷ در فرانسه، ترامپ رهبر اسرائیل را «دیوانه» خواند و از الفاظی ناشایست برای توصیف او استفاده کرده و گفت «بدون من، اسرائیلی وجود نخواهد داشت». اهداف ایالات متحده و اسرائیل در طول جنگ به طور فزاینده‌ای از هم دور شده است. در حالی که اسرائیل می‌خواست به جنگ ادامه دهد، ترامپ تا همین اواخر نسبت به دیپلماسی خوش‌بین‌تر بوده است. به گفته دانا استرول، مقام ارشد غیرنظامی سابق پنتاگون که در دوران دولت بایدن روی مسائل خاورمیانه کار می‌کرد و عضو کنونی موسسه سیاست خاور نزدیک واشنگتن: «بسیاری از تصمیمات سیاسی که دولت ترامپ اخیراً گرفته است، لزوماً به نفع اسرائیل نیست». او در این رابطه به موافقت با فروش جنگنده‌های اف-۳۵ به ترکیه، امضای توافق‌نامه انرژی هسته‌ای غیرنظامی با عربستان سعودی، فشار بر اسرائیل برای خروج از لبنان و دنبال کردن سیاست‌های جدید در سوریه اشاره کرد. سفر فعلی نتانیاهو به آمریکا، حساس‌ترین سفر از زمان آغاز جنگ علیه ایران است. این دیدار درست زمانی انجام می‌شود که ایالات متحده تهدید کرده که برای تشدید قابل توجه تنش‌ها در برابر ایران آماده می‌شود. ناوگروه‌های تهاجمی هواپیمابر به منطقه اعزام شده، از آمریکایی‌ها خواسته شده که بیش از دوازده کشور را ترک کنند و از سرگیری عملیات‌های مشترک رزمی عمده با اسرائیل در حال بررسی است. با این همه، به نظر می‌رسد دولت ترامپ هنوز بر این پندار است که حملات راهی برای اجبار ایران به بازگشت به میز مذاکرات است. ترامپ در اوایل این ماه به فاکس نیوز گفت: «ما تمام پل‌های آنها را خراب خواهیم کرد، مگر اینکه آنها پای میز مذاکره بیایند». در آستانه جنگ علیه ایران، ترامپ توسط نتانیاهو و دیگران متقاعد شده بود که این درگیری مهار خواهد شد و تنها چند هفته طول خواهد کشید. چند ماه بعد، به گفته یک مقام آمریکایی، خشم او از بن‌بست نگران‌کننده و ویرانگر کنونی منجر به جلسات خصوصی پر از فحش و ناسزا شده است. رهبر اسرائیل از رویارویی علنی با ترامپ بر سر آتش‌بس ناگهانی ماه آوریل خودداری کرد، اما متحدان سیاسی او توافق با ایران را به شدت محکوم و رسانه‌های طرفدار نتانیاهو آشکارا معماران این توافق -جی دی ونس، جارد کوشنر و استیو ویتکاف- را هدف قرار دادند. ونس نیز اعضای کابینه نتانیاهو را به تلاش برای خرابکاری در مذاکرات و تحریک افکار عمومی آمریکا علیه توافق متهم و هشدار داد که اسرائیل در حال از دست دادن «تنها متحد قدرتمندی است که برایشان باقی مانده است». در حالی که نتانیاهو برای تقویت روابط با مهمترین متحد اسرائیل به دیدار با ترامپ نیاز دارد، این دیدار می‌تواند برای نخست‌وزیر تحت فشاری که در ماه اکتبر دوباره برای انتخاب شدن تلاش می‌کند، هزینه داشته باشد. به گفته الیسا اورز، که در سمت‌های ارشد خاورمیانه در دولت فدرال و کنگره خدمت کرده و عضو کنونی شورای روابط خارجی: «ترامپ احتمالاً درخواست‌هایی از اسرائیل خواهد داشت تا با سیاست‌های آمریکا که تاکنون در برابر آنها مقاومت کرده - در لبنان، غزه و سایر نقاط منطقه - موافقت کند. نتانیاهو با آمدن به کاخ سفید ریسک می‌کند. او ممکن است توسط ترامپ با یک درخواست تحت فشار قرار گیرد، نه برعکس». در این شرایط، منابع دیپلماتیک گفته‌اند یکی از اهداف اصلی نتانیاهو در این سفر، ترمیم روابط شخصی‌اش با ترامپ و تمرکز ملاقات بر موضوع ایران است. این منابع گفتند انتظار می‌رود نتانیاهو طرح‌های عملیاتی اسرائیل، از جمله حمله به زیرساخت‌های صنعتی، پل‌ها، مسیرهای حمل و نقل، خطوط راه‌آهن و پایگاه‌های کلیدی به ویژه در اطراف تهران، را به ترامپ ارائه دهد. یک منبع اسرائیلی گفته نتانیاهو قصد دارد اطلاعات جدیدی در مورد وضعیت بازسازی هسته‌ای و نظامی ایران به ترامپ ارائه دهد، اگرچه به گفته او، ارزیابی اسرائیل این است که «ترامپ علاقه کمی به از سرگیری یک جنگ تمام عیار، حداقل قبل از انتخابات آمریکا در ماه نوامبر، دارد». به گفته منابع، نتانیاهو در ابتدا قصد داشت علاوه بر ایران، بر ترکیه نیز تمرکز کند. اسرائیل نگران بررسی فروش جنگنده‌های اف-۳۵ توسط دولت آمریکا به ترکیه بود. با این حال، به گفته این منابع، واشنگتن فعلاً از این ابتکار عمل عقب‌نشینی کرده و پرونده ترکیه از فوریت کم‌تری برخوردار است. این منابع همچنین انتظار دارند که ترامپ در این دیدار موضوع لبنان را مطرح کند. هفته گذشته، اسرائیل شروع به عقب‌نشینی از دو منطقه آزمایشی کرد و به ارتش لبنان اجازه داد تا در آن مناطق مستقر شوند، زیرساخت‌های حزب‌الله را برچیند و از بازگشت شبه‌نظامیان این گروه جلوگیری کند. این منابع گفتند که کاخ سفید می‌خواهد با گسترش آن به چندین منطقه آزمایشی دیگر، این روند را تسریع کند. کابینه نتانیاهو روز یک‌شنبه در اقدامی که به نظر می‌رسد نشانه‌ای از حسن نیت پیش از سفر او به واشنگتن باشد، تصمیم گرفت به کمیته ملی اداره غزه اجازه ورود به نوار غزه را بدهد. NCAG یک نهاد انتقالی فلسطینی است که توسط سازمان ملل متحد موظف به مدیریت بازسازی نوار غزه و مدیریت روزمره آن به عنوان بخشی از طرح صلح اکتبر 2025 ترامپ شده است. از زمان اعلام این طرح، اسرائیل از دسترسی این نهاد به این منطقه محصور جلوگیری کرده بود. کابینه اسرائیل هم‌چنین در اصل اعزام نیروی تثبیت بین‌المللی به غزه را به عنوان بخشی از اجرای طرح ترامپ تصویب کرد. در حالی که دفتر نتانیاهو اعلام کرد سفر او به دلیل به تعویق افتادن مراسم یادبود گراهام به تعویق افتاده، روزنامه هاآرتص در 21 ژوئن گزارش داد که کاخ سفید تمایلی به ترتیب دادن این دیدار نداشته است. ترامپ در 7 ژوئیه در جریان اجلاس ناتو با رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه در آنکارا و سپس در 8 ژوئیه با احمد الشرع، رئیس‌جمهور موقت سوریه دیدار کرد. ترامپ هم‌چنین در 21 ژوئیه میزبان جوزف عون، رئیس‌جمهور لبنان، در کاخ سفید بود. جمع‌بندی نرخ روز سفر اخیر نتانیاهو به ایالات متحده در بحبوحه تنش‌های فزاینده با ایران و اختلافات عمیق با دولت ترامپ بر سر سیاست‌های منطقه‌ای انجام شده است. این دیدار که با هدف ترمیم روابط شخصی و رایزنی درباره طرح‌های عملیاتی علیه ایران صورت می‌گیرد، می‌تواند برای نخست‌وزیر اسرائیل هزینه‌های سیاسی در پی داشته باشد. در حالی که ترامپ بر بازگشایی تنگه هرمز و دیپلماسی تمرکز دارد، نتانیاهو به دنبال ادامه جنگ و ارائه طرح‌های تهاجمی است که نشان‌دهنده واگرایی اهداف دو طرف است. این سفر در شرایطی حساس انجام می‌شود که آمریکا برای تشدید تنش‌ها آماده می‌شود و ترامپ نیز درخواست‌هایی از اسرائیل در خصوص لبنان و غزه خواهد داشت.