تورم تیرماه: کاهش ماهانه در کنار رکوردشکنی نقطه‌به‌نقطه و سالانه

به گزارش نرخ روز، در ماه‌های اخیر، فشار تورمی بی‌سابقه‌ای بر معیشت خانوارها وارد شده است. رکوردهای پی‌درپی شاخص تورم، قدرت خرید مردم را به شدت تضعیف کرده و سایه نااطمینانی را بر اقتصاد کشور گسترده‌تر ساخته است. از دلایل اصلی این وضعیت می‌توان به شکل‌گیری انتظارات تورمی ناشی از اجرای طرح حذف ارز ترجیحی و کالابرگ الکترونیک، و همچنین جنگ ۴۰روزه اشاره کرد. این دو رویداد، رشد شدید نقدینگی را به همراه داشته و نقدینگی انباشت‌شده قبلی در اقتصاد را به سمت کالاهای مصرفی، ارز، طلا و سایر کالاها هدایت کرده که به افزایش غیرقابل باور سطح عمومی قیمت‌ها منجر شده است. با این حال، مسئولان کشور و مدیران بانک مرکزی وعده کنترل تورم را می‌دهند. آخرین آمارهای اعلام‌شده توسط بانک مرکزی در رابطه با تورم تیرماه، درکی متفاوت از تورم و کنترل آن ارائه می‌دهد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که تورم ماهانه تیرماه ۱۴۰۵ در مناطق شهری معادل ۳.۶ درصد برآورد شده است. این شاخص نسبت به رقم خردادماه که ۷.۴ درصد بود، کاهش یافته است. در مقابل، تورم نقطه‌به‌نقطه همچنان به روند صعودی خود ادامه داده و از ۸۳.۱ درصد در خردادماه به ۸۳.۹ درصد در تیرماه افزایش یافته است. به همین ترتیب، شاخص تورم سالانه نیز از ۵۷.۷ درصد به ۶۱.۴ درصد رسیده است. بنابراین، با وجود کاهش تورم ماهانه، تورم نقطه‌به‌نقطه و سالانه روندی افزایشی داشته‌اند. بررسی روند تورم نقطه‌به‌نقطه و سالانه حاکی از آن است که این دو شاخص به رکوردشکنی‌های قبلی ادامه داده‌اند؛ تورم نقطه‌به‌نقطه و سالانه به بیشترین مقدار در ۴.۵ سال گذشته رسیده‌اند. لازم به ذکر است که بانک مرکزی آمار تورم مناطق شهری با سال پایه ۱۴۰۰ را از سال ۱۴۰۱ منتشر کرده است. بر اساس آنچه بانک مرکزی اعلام کرده، در تیرماه ۱۴۰۵ تورم ۷ گروه از کالاهای اساسی بالاتر از تورم ماهانه بوده و تورم ۵ گروه نیز پایین‌تر از تورم ماهانه محاسبه شده است. اعداد و ارقام نشان می‌دهد که تورم مسکن، آب، برق و گاز بیشترین افزایش را در تیرماه نسبت به خردادماه داشته و به اندازه ۵.۹ درصد زیادتر شده است. پس از این گروه، کالاها و خدمات متفرقه و لوازم خانگی قرار گرفته‌اند. کمترین تورم ماهانه در تیرماه امسال نیز به گروه دخانیات با منفی ۰.۵ درصد تعلق گرفته و پس از آن ارتباطات و تحصیل یا آموزش قرار گرفته‌اند. در یک نگاه کلی می‌توان گفت تورم ماهانه با اینکه در تیرماه نسبت به خردادماه کاهش یافته، اما در مقابل روند صعودی تورم نقطه‌به‌نقطه و سالانه حفظ شده است. اگر هدف سیاست‌گذار، رشد نقدینگی و کنترل تورم به شکلی پایدار و باثبات و نه مقطعی و زودگذر باشد، باید به سمت اصلاح سیاست‌های پولی و مالی در کنار گشایش در روابط خارجی حرکت کند؛ چرا که اگر این راه پیگیری نشود، در وضعیت کنونی اقتصاد ایران که تورم به تمام گروه‌ها و کالاها سرایت کرده، رسیدن به تورم‌های بالاتر از ۱۰۰ درصد دور از دسترس نیست. خطری که این جنس از تورم‌ها بر اقتصاد می‌تواند داشته باشد، مشابه سقوط گلوله برف از ارتفاعات یک کوه است که از آن با ابرتورم یاد می‌شود. جمع‌بندی نرخ روز: آمارهای بانک مرکزی برای تیرماه ۱۴۰۵ نشان‌دهنده کاهش تورم ماهانه به ۳.۶ درصد است، اما همزمان تورم نقطه‌به‌نقطه و سالانه به ترتیب به ۸۳.۹ درصد و ۶۱.۴ درصد افزایش یافته و رکوردهای جدیدی را در ۴.۵ سال اخیر ثبت کرده‌اند. این وضعیت، با وجود وعده‌های کنترل تورم، حاکی از تداوم فشارهای تورمی گسترده در اقتصاد است. کارشناسان بر لزوم اصلاح سیاست‌های پولی و مالی و گشایش در روابط خارجی برای جلوگیری از رسیدن به ابرتورم تاکید می‌کنند.