حوثیها به دنبال اعمال عوارض بر تردد دریایی در تنگه بابالمندب
به گزارش نرخ روز، حوثیها در تاریخ ۲۰ جولای محاصره دریایی علیه عربستان سعودی را اعلام کردند. این اقدام، جبههای جدید در جنگ ایران علیه ایالات متحده آمریکا و متحدانش گشود و دامنه حملات به نفتکشهای حامل انرژی و دیگر کالاهای مورد نیاز جهان را به آبهایی فراتر از خلیج فارس گسترش داد. منابع مطلع اعلام کردهاند که حوثیها در حال بررسی اعمال عوارض بر بخش عمده تردد دریایی از تنگه باریک بابالمندب هستند؛ گذرگاهی که جنوب دریای سرخ را به خلیج عدن متصل میکند. بر اساس این اطلاعات، هنوز هیچ جدول زمانی مشخصی برای اجرای این طرح تعیین نشده است.
دو مقام منطقهای که از سوی تهران در جریان این موضوع قرار گرفتهاند، اظهار داشتند که مقامهای حوثی در ماه جولای برای شرکت در مراسم تشییع پیکر آیتالله سید علی خامنهای، رهبر فقید جمهوری اسلامی، به ایران سفر کردند. این منابع ادعا کردند که همتایان ایرانی در جریان این دیدار، موضوع اعمال عوارض بر کشتیهای عبوری از بابالمندب را با آنان مطرح کردهاند. هدف از چنین اقدامی، عادیسازی روند دریافت عوارض از مسیرهای بینالمللی دریایی و همچنین افزایش فشار بر واشنگتن عنوان شده است. به گفته این منابع، کشتیهای چینی از پرداخت این عوارض معاف خواهند بود و حوثیها نیز از این سازوکار حمایت کردهاند.
پیشتر، منابع آگاه اعلام کرده بودند که چین بهطور مستقیم با حوثیها مذاکره کرده تا نفتکشهایش بتوانند بدون هدف قرار گرفتن از جنوب دریای سرخ عبور کنند. چین بزرگترین خریدار نفت عربستان سعودی در جهان است. یک مقام منطقهای نیز مدعی شد که مقامهای حوثی پس از بازگشت از تهران، با مشاوران ایرانی همراه بودند؛ مشاورانی که در محل حضور داشتند تا آنان را در ایجاد نهادی احتمالی برای تنظیم و مدیریت دریافت عوارض عبور از بابالمندب راهنمایی کنند.
دو دیپلمات غربی نیز بیان کردند که چنین اقدامی با مخالفت شدید کشورهای حوزه خلیج فارس و کشورهای اروپایی روبهرو خواهد شد. با این حال، نیروهای دریایی بینالمللی که اکنون با کمبود ظرفیت مواجه هستند، در حال حاضر توان کافی برای تأمین امنیت کشتیرانی تجاری را ندارند و همچنین تمایل سیاسی چندانی برای تغییر این وضعیت وجود ندارد. یک مقام ارشد ایرانی نیز اظهار داشت که تهران پیشنهاد عمان برای مدیریت مشترک منطقهای تنگه هرمز را که شامل دریافت داوطلبانه عوارض از کشتیها میشد، رد کرده است؛ اقدامی که امیدها برای پایان دادن به بنبست چندماههای را که تجارت کشورهای حاشیه خلیج فارس را در این گذرگاه راهبردی مختل کرده، از بین برده است.
انسداد بابالمندب، عربستان سعودی را از یک مسیر جایگزین حیاتی در برابر تنگه هرمز محروم خواهد کرد و نگرانیها درباره کمبود عرضه نفت را افزایش خواهد داد. رفتوآمد دریایی در دریای سرخ هنوز بهطور کامل به وضعیت عادی بازنگشته است؛ وضعیتی که از زمان آغاز حملات حوثیها در سواحل یمن در نوامبر ۲۰۲۳ آغاز شد. حوثیها اعلام کرده بودند این حملات در همبستگی با فلسطینیان در جریان جنگ غزه انجام شده است. حملات این گروه به کشتیهای تجاری تنها پس از برقراری آتشبس در غزه در اکتبر سال گذشته متوقف شد.
در هفته گذشته، دستکم یک نفتکش سعودی در نزدیکی بندر جیزان در جنوب عربستان و در مجاورت مرز یمن هدف حمله قرار گرفت و حوثیها مسئولیت این حمله را بر عهده گرفتند. بر اساس گزارش هیئت کارشناسان سازمان ملل متحد در سال ۲۰۲۴، پیشتر نیز ادعا شده بود که حوثیها در اوج کارزار دریایی خود در سال ۲۰۲۴، در ازای تأمین عبور امن کشتیها، از برخی شرکتهای کشتیرانی فعال در دریای سرخ و خلیج عدن عوارض دریافت میکردند. با این حال، این گزارش تصریح کرده بود که سازمان ملل نتوانسته است بهطور مستقل صحت این اطلاعات را تأیید کند. برآورد شده بود که این عوارض ماهانه به حدود ۱۸۰ میلیون دلار میرسیده است، اما جزئیات مربوط به این رقم نیز بهطور مستقل تأیید نشده بود.
عبور از بابالمندب برای رسیدن به آسیا بهطور متوسط ۱۶ روز زمان میبرد، در حالی که اگر محمولهها از مسیر جایگزین شامل شمال دریای سرخ، کانال سوئز و سپس جنوب قاره آفریقا هدایت شوند، این سفر بهطور متوسط ۵۰ روز طول خواهد کشید.
جمعبندی نرخ روز
حوثیها در حال بررسی اعمال عوارض بر تردد دریایی در تنگه بابالمندب هستند که هدف آن افزایش فشار بر واشنگتن و عادیسازی دریافت عوارض از مسیرهای بینالمللی دریایی است. این اقدام در پی اعلام محاصره دریایی علیه عربستان سعودی و حملات پیشین به کشتیها صورت میگیرد. در صورت اجرا، این طرح میتواند عربستان سعودی را از یک مسیر حیاتی محروم کرده و نگرانیها درباره عرضه نفت را تشدید کند، در حالی که چین از پرداخت این عوارض معاف خواهد بود.
