بنزین یا خودروسازی؛ راهکار مقابله با ناترازی انرژی چیست؟

به گزارش نرخ روز، همزمان با مطرح شدن گمانه‌زنی‌هایی درباره احتمال اصلاح قیمت بنزین، تغییر سهمیه‌بندی سوخت و حرکت به سمت تک‌نرخی شدن این حامل انرژی، بار دیگر بحث درباره آینده سیاست‌های انرژی کشور در کانون توجه قرار گرفته است. در حالی که برخی کارشناسان، اصلاح قیمت را راهکاری برای کاهش ناترازی و کنترل مصرف می‌دانند، گروهی دیگر معتقدند ریشه مشکلات در جای دیگری قرار دارد و افزایش قیمت، بدون اصلاح ساختارهای تولید و مصرف، نتیجه‌ای جز تحمیل هزینه بیشتر به مردم نخواهد داشت. کوروش کرم‌پور، دبیر پیشین کمیسیون انرژی مجلس دهم و نماینده ادوار بهارستان، با انتقاد از طرح مباحث مربوط به افزایش قیمت بنزین، تأکید کرد که در شرایط فعلی کشور، اصلاح قیمت حامل‌های انرژی نه تنها ضرورتی ندارد، بلکه می‌تواند آثار منفی اقتصادی، اجتماعی و امنیتی به دنبال داشته باشد. او با اشاره به آسیب‌هایی که در جریان حملات اخیر به بخشی از زیرساخت‌های انرژی کشور وارد شده است، اعلام کرد: سیاست‌گذاری در حوزه انرژی باید با در نظر گرفتن شرایط ویژه کشور انجام شود و هرگونه تصمیم درباره قیمت بنزین یا سایر حامل‌های انرژی، باید با دقت و ملاحظات گسترده اقتصادی و امنیتی همراه باشد. کرم‌پور با بیان اینکه مشکل اصلی مصرف بالای سوخت در ایران به ساختار صنعت خودروسازی بازمی‌گردد، گفت: خودروهایی که امروز در کشور تولید می‌شوند، از نظر فناوری و میزان مصرف سوخت، فاصله زیادی با استانداردهای روز دنیا دارند و بخش عمده آنها بر پایه پلتفرم‌هایی شکل گرفته‌اند که قدمتی چند دهه‌ای دارند. به گفته او، اگر هدف سیاست‌گذار کاهش مصرف بنزین و افزایش بهره‌وری انرژی است، باید پیش از هر اقدامی، صنعت خودروسازی کشور متحول شود. این تحول نیز صرفاً با اصلاحات جزئی محقق نخواهد شد، بلکه نیازمند بازنگری اساسی در شیوه تولید، فناوری و سیاست‌های صنعتی کشور است. دبیر پیشین کمیسیون انرژی مجلس دهم با انتقاد از عملکرد صنعت خودروسازی، گفت: تولید خودروهای کم‌کیفیت و پرمصرف، هم منابع انرژی کشور را هدر می‌دهد و هم هزینه‌های سنگینی را به مردم تحمیل می‌کند. از این رو، به جای انتقال هزینه ناترازی انرژی به مصرف‌کنندگان، باید اصلاحات از محل تولید آغاز شود. کرم‌پور تأکید کرد که با افزایش قیمت بنزین مخالف است و معتقد است مشکلات حوزه انرژی نباید از طریق افزایش هزینه‌های خانوار جبران شود. او گفت: اگر دولت به دنبال اصلاحات واقعی در بخش انرژی است، باید ابتدا زمینه ورود خودروهای کم‌مصرف و برخوردار از فناوری‌های روز را فراهم کند و همزمان ساختار صنعت خودروسازی داخلی را اصلاح کند. در غیر این صورت، افزایش قیمت سوخت تنها فشار بیشتری بر مردم وارد خواهد کرد، بدون آنکه مصرف انرژی به شکل پایدار کاهش یابد. به اعتقاد وی، بخش مهمی از ناترازی بنزین ناشی از مصرف بالای خودروهای داخلی است؛ بنابراین تا زمانی که کیفیت خودروها ارتقا پیدا نکند، اصلاح قیمت سوخت نمی‌تواند به هدف مورد نظر دست یابد. دبیر پیشین کمیسیون انرژی مجلس دهم درباره بحث تک‌نرخی شدن بنزین نیز گفت: هرگونه تغییر در نظام قیمت‌گذاری یا سهمیه‌بندی بنزین، حتی اگر با هدف اصلاح ساختار اقتصادی یا کاهش قاچاق سوخت انجام شود، در شرایط فعلی زمان مناسبی ندارد. او افزود: جامعه طی سال‌های اخیر خود را با نظام فعلی توزیع سوخت تطبیق داده است و هرگونه تغییر در این سازوکار، حتی اگر با نیت خیر و به منظور اصلاح ساختارها باشد، می‌تواند پیامدهای اجتماعی گسترده‌ای به همراه داشته باشد. کرم‌پور تأکید کرد که در شرایط کنونی باید از هر اقدامی که موجب افزایش نگرانی‌های اقتصادی و فشار معیشتی بر مردم شود، پرهیز کرد و تصمیم‌گیری درباره اصلاح قیمت حامل‌های انرژی به زمانی موکول شود که کشور از ثبات بیشتری برخوردار باشد. این نماینده ادوار مجلس در جمع‌بندی سخنان خود، بار دیگر بر ضرورت اصلاح صنعت خودروسازی تأکید کرد و گفت: اگر دولت واقعاً قصد دارد مصرف سوخت را کاهش دهد، باید ابتدا کیفیت خودروهای تولید داخل را ارتقا دهد یا زمینه واردات خودروهای کم‌مصرف و برخوردار از فناوری‌های نوین را فراهم کند. او تاکید کرد که حل ناترازی بنزین، پیش از آنکه به قیمت سوخت وابسته باشد، به اصلاح ساختار تولید خودرو، افزایش بهره‌وری انرژی و نوسازی ناوگان حمل‌ونقل کشور وابسته است. از نگاه او، تا زمانی که این اصلاحات انجام نشود، افزایش قیمت بنزین نه تنها راه‌حل نخواهد بود، بلکه می‌تواند بر مشکلات اقتصادی و اجتماعی کشور بیفزاید. جمع‌بندی نرخ روز: کارشناسان معتقدند ریشه اصلی ناترازی انرژی و مصرف بالای سوخت در کشور، به ساختار فرسوده و فناوری قدیمی صنعت خودروسازی بازمی‌گردد. از این رو، به جای افزایش قیمت بنزین که می‌تواند پیامدهای منفی اقتصادی و اجتماعی داشته باشد، باید بر تحول اساسی در تولید خودروهای داخلی و فراهم آوردن زمینه ورود خودروهای کم‌مصرف تمرکز کرد. این رویکرد، راهکاری پایدار برای کاهش مصرف سوخت و حل ناترازی انرژی خواهد بود.