افزایش کمبود مسکن در ایران با وجود ساخت میلیونها واحد؛ چرا؟
به گزارش نرخ روز، موجودی واحدهای مسکونی در ایران از حدود ۲۲.۴ میلیون واحد در سال ۲۰۱۰ به ۲۵.۵ میلیون واحد در سال ۲۰۲۳ افزایش یافته است. این آمار نشان میدهد که طی ۱۳ سال، تقریباً ۳.۱ میلیون واحد به مجموع مسکن کشور اضافه شده است. با این حال، در همین دوره زمانی، کمبود مسکن از ۵۰۰ هزار واحد به ۲.۶ میلیون واحد رسیده که حاکی از افزایشی بیش از پنج برابری است.بررسی وضعیت ایران در مقایسه با روند جهانی نیز نکات قابل توجهی را آشکار میکند. در حالی که موجودی مسکن در سطح جهان طی این مدت بیش از ۲۳ درصد رشد داشته، رشد موجودی مسکن در ایران تنها حدود ۱۴ درصد بوده است. این تفاوت منجر به کاهش سهم ایران از موجودی مسکن جهان شده و در مقابل، سهم کشور از کمبود جهانی مسکن تقریباً چهار برابر افزایش یافته است.در مقایسه با برخی کشورهای منطقه، ایران از نظر تعداد واحدهای مسکونی در جایگاهی نزدیک به ترکیه و بالاتر از مصر و عربستان سعودی قرار دارد. با این وجود، ایران همچنان فاصله محسوسی با عملکرد موفق کشورهایی مانند ترکیه در زمینه کاهش شکاف مسکن دارد.مهمترین پیام اقتصادی این گزارش آن است که صرف افزایش تعداد واحدهای ساختهشده، لزوماً به معنای کاهش بحران مسکن نیست. زمانی که عرضه جدید با محل تقاضا یا توان خرید خانوارها همخوانی نداشته باشد، شکاف مسکن همچنان عمیقتر خواهد شد. از این رو، سیاستگذاری در این حوزه باید میان «ساخت مسکن» و «تأمین مسکن قابلدسترس» تمایز قائل شود. در چنین شرایطی، حتی ممکن است یک کشور به طور همزمان با خانههای خالی و کمبود مسکن مواجه باشد؛ وضعیتی که تناقض آماری نیست، بلکه نتیجه ناهماهنگی میان عرضه، تقاضا و قدرت خرید خانوارهاست.جمعبندی نرخ روزافزایش ۳.۱ میلیون واحدی موجودی مسکن در ایران طی ۱۳ سال، نتوانسته است کمبود مسکن را کاهش دهد و این کمبود بیش از پنج برابر شده است. رشد موجودی مسکن ایران کمتر از میانگین جهانی بوده و سهم کشور از کمبود جهانی مسکن چهار برابر شده است. این وضعیت نشان میدهد که صرف ساخت مسکن بدون توجه به همخوانی عرضه با تقاضا و توان خرید، بحران مسکن را حل نمیکند.
