مسعود نیلی: برخی از مشکلات از مرحله بحران عبور کردهاند | صندوقهای بازنشستگی کاملا ورشکستهاند | مشکلات امروز، نتیجه تصمیمات گذشته است
📰 به گزارش نرخ روز؛ مسعود نیلی، استاد اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف، در رویداد جامع معدن و صنایع معدنی با تمرکز بر آینده اقتصاد و صنعت ایران، شرایط کنونی کشور را «بیسابقه در همزمانی و تنوع مشکلات» توصیف کرد و گفت: بسیاری از این بحرانها تدریجی و قابل پیشبینی بودهاند، اما نظام تصمیمگیری کشور بهموقع واکنش نشان نداده است.
⚠️ نیلی هشدار داد که صندوقهای بازنشستگی ورشکسته، منابع آب و خاک به نقطه هشدار رسیده، بخش انرژی در میانه بحران است و نظام بانکی و بودجه نیز در مسیر بحرانی شدن قرار دارند. او این وضعیت را مانند کارنامهای دانست که در اغلب دروس افت کرده است، نشانهای از ضعف در نظام تصمیمگیری.
📉 او در بررسی تاریخ صنعت ایران گفت:
- ۱۳۴۰ تا ۱۳۵۵: رشد سالانه ۱۵٪ و ۸ برابر شدن ارزش افزوده.
- ۱۳۵۵ تا ۱۳۶۵: رکود ناشی از انقلاب و جنگ.
- ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۹: رشد ۶٪ پس از جنگ.
- ۱۳۷۹ تا ۱۳۹۰: رشد ۸٪ و ۳۳ برابر شدن صنعت نسبت به سال ۱۳۴۰.
- بعد از ۱۳۹۰: افت بیسابقه ارزش افزوده صنعتی (کاهش ۴۰٪ در دو سال) و میانگین رشد نزدیک به صفر.
🚨 نیلی تأکید کرد: اگر صنعت پس از ۱۳۹۰ به روند ۶٪ ادامه میداد، امروز ظرفیت صنعتی کشور دو برابر وضع موجود بود. به گفته او، رشد واردات بیش از تولید داخلی و افول درآمدهای نفتی، از عوامل اصلی تضعیف صنعت بودهاند.
🔧 تغییر ساختار صنعتی نیز به گفته او موجب رشد صنایع بالادستی مثل فولاد و پتروشیمی شد، در حالیکه صنایع پاییندستی مانند خودرو، لوازم خانگی و تجهیزات تضعیف شدند. نتیجه این شکاف، افزایش صادرات مواد خام و نیمهخام و ضعف صنایع مصرفی داخلی بوده است.
🌍 وی هشدار داد که در حالیکه کشورهای جهان در حال هماهنگی با انقلاب صنعتی چهارم هستند، ایران به دلیل درگیری با بحرانهای انرژی، منابع و حکمرانی ناکارآمد، از این تحولات عقب مانده است. به باور او، مشکل اصلی «تصمیمگیری لحظهای و کوتاهمدت» است که شبیه فردی بدون حافظه عمل میکند.
🛑 نیلی گفت: حتی در سناریوی مطلوب، صنعت ایران در آینده نزدیک کوچکتر از امروز خواهد شد، اشتغال کاهش مییابد و بیکاری افزایش پیدا میکند. تنها راه خروج از این وضعیت، حکمرانی دادهمحور، آیندهنگر و مبتنی بر تحلیل روندها است.
---------------------------------
📌 جمعبندی نرخ روز: مسعود نیلی اقتصاد ایران را درگیر مجموعهای از بحرانهای همزمان دانست که ریشه اصلی آن در نظام تصمیمگیری ضعیف و واکنشهای لحظهای است. او هشدار داد اگر اصلاحات بنیادین در حکمرانی صنعتی و اقتصادی صورت نگیرد، صنعت ایران نهتنها کوچکتر میشود، بلکه از جریان اصلی صنعت جهانی نیز عقب خواهد ماند.
