چرا تجربه تورم برای دهکهای درآمدی مختلف یکسان نیست؟
به گزارش نرخ روز، مطالعهای که دادههای هزینه و درآمد خانوار و تغییرات قیمتها را در بازه زمانی سالهای ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۳ بررسی کرده، نشان میدهد که اگرچه میانگین تورم کلی برای دهکهای مختلف درآمدی در بیشتر سالها تفاوت چشمگیری نداشته، اما ترکیب این تورم و میزان فشار آن بر گروههای گوناگون جامعه یکسان نبوده است.بررسیها حاکی از آن است که پس از خروج آمریکا از برجام و جهش نرخ ارز، تورم کالاهای غیرخوراکی عمدتاً دهکهای پردرآمد را تحت تأثیر قرار داد؛ زیرا سهم این اقلام در سبد مصرفی آنها بیشتر بود. اما در سال ۱۴۰۱ و همزمان با حذف ارز ترجیحی، این وضعیت تغییر کرد. افزایش شدید قیمت کالاهای اساسی نظیر مرغ، تخممرغ، روغن و سایر اقلام خوراکی، فشار تورمی بیشتری را به خانوارهای کمدرآمد وارد کرد؛ چراکه خوراکیها بخش بزرگتری از هزینههای این خانوارها را تشکیل میدهند.این تفاوت در سال ۱۴۰۳ نیز در برخی گروههای کالایی قابل مشاهده است. به عنوان مثال، تورم قند و شکر بیشترین فشار را بر دهک اول وارد کرده، در حالی که تورم گوشت بیشتر دهکهای پردرآمد را تحت تأثیر قرار داده است. همچنین در بخش غیرخوراکی، هزینههای مسکن، حملونقل و انرژی برای دهکهای پایین سنگینتر بوده، در مقابل تورم گروههایی مانند آموزش، تفریح و فرهنگ، بهداشت و درمان و پوشاک بیشتر بر دهکهای بالاتر اثر گذاشته است.نتیجه این پژوهش آن است که تجربه تورم برای همه یکسان نیست. هرچند نرخ تورم عمومی ممکن است برای کل اقتصاد عددی واحد باشد، اما اثر آن بر معیشت خانوارها بسته به سطح درآمد و ترکیب سبد مصرفی آنها متفاوت است. به همین دلیل، در زمان وقوع شوکهای قیمتی و ارزی، سیاستهای حمایتی باید بیش از همه بر گروههایی متمرکز شود که آسیبپذیری بیشتری در برابر تورم دارند.جمعبندی نرخ روزبررسیها نشان میدهد که تجربه تورم برای دهکهای درآمدی مختلف یکسان نیست، حتی اگر میانگین تورم کلی مشابه باشد. پس از حذف ارز ترجیحی در سال ۱۴۰۱، فشار تورم کالاهای اساسی بر خانوارهای کمدرآمد افزایش یافت. این تفاوت در سال ۱۴۰۳ نیز در اقلامی مانند قند و شکر برای دهکهای پایین و گوشت برای دهکهای بالا مشهود است. بنابراین، سیاستهای حمایتی باید بر گروههای آسیبپذیرتر متمرکز شوند.
