بررسی دلایل افزایش چشمگیر قبضهای برق خانگی
به گزارش نرخ روز، بدالامیر یاقوتی، مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامهریزی امور مشتریان شرکت توانیر، درباره علت افزایش چند برابری قبض برق برخی مشترکان خانگی توضیح داد. وی اظهار کرد که تنها دلیل چند برابر شدن مبلغ قبض نسبت به دوره مشابه، افزایش مصرف و جابهجایی در پلههای تعرفهای است. این موضوع بهویژه برای مشترکانی که زیر الگوی مصرف قرار دارند، میتواند با تغییرات جزئی در میزان مصرف، آنها را به پله بالاتر منتقل کند و حتی باعث دو برابر شدن مبلغ قبض شود. در صورت رسیدن مصرف به پلههای بالاتر، این اثر بیشتر خواهد شد. یاقوتی افزود که اگر صرفاً تغییرات تعرفه را با فرض مصرف مشابه سال گذشته بررسی کنیم، افزایش مبلغ قبض نباید بیش از ۴۰ درصد باشد. بنابراین، مهمترین عامل چند برابر شدن مبلغ قبض، افزایش مصرف و جابهجایی در پلههای مصرف است. او ادامه داد که حتی تغییرات اندک در مصرف مشترکان زیر الگو میتواند باعث ورود به پله بالاتر و از بین رفتن تخفیفهای اعمالشده در پله زیر الگو شود. در بخش خانگی، تعرفه تا سقف الگوی مصرف معادل ۰/۱۵ نرخ تأمین برق محاسبه میشود، اما اگر مصرف از الگو بیشتر شود و تا یک و نیم برابر الگو برسد، تعرفه بخش مازاد با نیم نرخ تأمین برق محاسبه خواهد شد. همچنین، از یک و نیم تا دو و نیم برابر الگو، تعرفه با ۲.۵ برابر نرخ تأمین برق و از دو و نیم برابر الگو به بالا نیز با پنج برابر نرخ تأمین برق محاسبه میشود. مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامهریزی امور مشتریان شرکت توانیر با تشریح ساختار تعرفه برق خانگی گفت که تعرفه خانگی در کشور در چهار پله تقسیمبندی شده است. حدود ۷۵ درصد مشترکان در پله زیر الگو قرار دارند و برق مصرفی آنها با نرخ کاملاً یارانهای و معادل ۰/۱۵ نرخ تأمین برق محاسبه میشود. وی افزود که به محض افزایش مصرف از الگو، پله بعدی آغاز میشود که بخش مازاد تا یک و نیم برابر الگو با نیم نرخ تأمین برق محاسبه میشود. پله بعدی مربوط به مصرف بین یک و نیم تا دو و نیم برابر الگو است که با ۲.۵ برابر نرخ تأمین برق محاسبه میشود و مصرف بیش از دو و نیم برابر الگو نیز با پنج برابر نرخ تأمین برق محاسبه خواهد شد. یاقوتی تشریح کرد که اگر حداقل و حداکثر تعرفه را با یکدیگر مقایسه کنیم، مشاهده میشود که تعرفه از ۱۵ صدم نرخ تأمین برق آغاز و به پنج برابر نرخ تأمین برق ختم میشود؛ یعنی اختلافی در حدود ۳۴ تا ۳۵ برابر دارد. این در حالی است که میزان مصرف به همین نسبت افزایش پیدا نکرده است، اما به دلیل پلکانی بودن تعرفهها، مبلغ قبض میتواند بهصورت نمایی افزایش یابد. وی درباره اثر بازدارندگی تعرفههای پلکانی نیز گفت که دغدغهای که برای مشترکان ایجاد میشود و این سؤال که چرا مبلغ قبض افزایش یافته، نشان میدهد تعرفه پلکانی تا حدی میتواند در اصلاح رفتار مصرفی اثرگذار باشد، اما بهتنهایی کارایی لازم را ندارد؛ بهویژه با توجه به تغییرات ارزش پول در سالهای مختلف و همچنین نیاز به اصلاح زیرساختها برای مدیریت بهینه مصرف. مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامهریزی امور مشتریان شرکت توانیر درباره خانوادههای پرجمعیت یا دارای تجهیزات پرمصرف نیز اظهار کرد که در قانون برای خانوادههای تحت پوشش کمیته امداد و سازمان بهزیستی پیشبینی شده است که اگر مصرف برق خود را مدیریت کنند، از حمایتهایی برخوردار شوند. در همین راستا، طی چند سال گذشته برای این خانوارها پنلهای خورشیدی پشتبامی نصب شده که علاوه بر ایجاد درآمد، به شبکه برق نیز کمک میکند و ظرفیت قابل توجهی، نزدیک به ۱۰۰ مگاوات، ایجاد شده است. وی در پایان به موضوع بهینهسازی تجهیزات پرمصرف اشاره کرد و گفت که در قالب طرحهای بهینهسازی انرژی، سرمایهگذاری برای جایگزینی تجهیزات پرمصرف انجام میشود و انرژی صرفهجوییشده در بازار برق عرضه خواهد شد. یکی از پروژههای فعال در این حوزه، جایگزینی کولرهای قدیمی با کولرهای کممصرف است که روند اجرای آن بهخوبی در حال انجام است. جمعبندی نرخ روز مهمترین عامل افزایش چشمگیر قبضهای برق خانگی، رشد مصرف و ورود مشترکان به پلههای بالاتر تعرفهای است. تعرفه برق خانگی در چهار پله محاسبه میشود که میتواند اختلاف نرخ را تا ۳۵ برابر افزایش دهد. اگرچه تعرفههای پلکانی تا حدی بازدارنده هستند، اما برای مدیریت بهینه مصرف، اصلاح زیرساختها و طرحهای بهینهسازی تجهیزات پرمصرف نیز ضروری است. همچنین، برای خانوادههای تحت پوشش نهادهای حمایتی، نصب پنلهای خورشیدی و مدیریت مصرف پیشبینی شده است.
