پیشرفت در مذاکرات ایران و آمریکا؛ آیا توافق نزدیک است؟
به گزارش نرخ روز، ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت خارجه قطر، روز سه شنبه ۲۰ شهریور ۱۴۰۵ اعلام کرد که دوحه پاسخهای مثبتی از جمهوری اسلامی ایران و عمان در خصوص مذاکرات جاری میان دو کشور درباره تنگه هرمز دریافت کرده است. وی افزود که مذاکرات ایران و عمان به مرحله پیشرفته و حساسی رسیده است. قطر نیز ضمن حمایت از تلاشها برای کاهش تنش، بر تداوم روند گفتوگوها تأکید کرده است.
الانصاری همچنین بیان کرد که قطر به عنوان میانجی، خواستار بازگشایی هرچه سریعتر تنگه هرمز است و از هر سازوکاری که امنیت این آبراه و آزادی کشتیرانی را تضمین کند، پشتیبانی میکند. سخنگوی وزارت خارجه قطر در بخش دیگری از سخنان خود اظهار داشت که دوحه برای اعمال فشار بر رژیم صهیونیستی با هدف اجرای توافق غزه، بر جامعه جهانی حساب میکند.
در همین حال، خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان، در گفتوگو با بلومبرگ عنوان کرد که آمریکا و ایران به «نوعی توافق» نزدیک شدهاند و برقراری صلحی پایدار به نفع منطقه خواهد بود. وی افزود که اوضاع بار دیگر در حال شکلگیری به نفع دستیابی به یک توافق صلح یا توافقی میان دو طرف است. آصف گفت: «نشانههایی که طی دو، سه روز گذشته دریافت کردهایم، حاکی از آن است که به نوعی توافق نزدیک شدهایم.»
همچنین منابع خبری از سفر سناتور سید محسن رضا نقوی، وزیر کشور پاکستان، برای گفتوگو با مقامهای جمهوری اسلامی ایران به تهران خبر دادهاند. پاکستان پیش از این توانسته بود پس از جنگ ۴۰ روزه میان ایران و آمریکا، آتشبسی برقرار کند که نهایتاً منجر به تفاهمنامهای میان دو کشور موسوم به «تفاهمنامه اسلام آباد» شد.
در خصوص مذاکرات با عمان نیز، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در نشست خبری روز دوشنبه ۱۹ شهریور گفته بود که بحثها بین ایران و عمان درباره تنگه هرمز همچنان ادامه دارد. وی افزود که در خصوص نقشه تردد، تفاهم حاصل شده، اما در خصوص بیانیه مشترک همچنان برخی نکات فنی وجود دارد که در حال بحث است. بقائی تأکید کرد که مذاکرات به شکل روان و سازنده در حال انجام است.
در این ارتباط، مجتبی فردوسیپور، رئیس دفتر حفاظت منافع ایران در قاهره، تأکید کرده که مداخله آمریکا در مذاکرات ایران و عمان درباره کشتیرانی در تنگه هرمز موجب تأخیر در دستیابی به تفاهم شده است. فردوسیپور در گفتوگو با شبکه آر تی گفت که مذاکرات میان ایران و سلطنت عمان با هدف دستیابی به تفاهمی دوجانبه درباره مدیریت کشتیرانی در تنگه انجام میشود و ایران هرگونه مداخله آمریکا در این روند را رد میکند.
وی افزود که ایران برای عبور کشتیها از تنگه هرمز عوارضی وضع نمیکند، بلکه درباره دریافت هزینه در ازای خدمات، بیمه و حفاظت امنیتی ارائهشده به کشتیها صحبت میکند و این هزینهها با خدمات ارائهشده به کشتیرانی مرتبط است. وی همچنین تصریح کرد که تفاهم مورد بررسی تهران و مسقط شامل تلاش برای ایجاد یک مسیر کشتیرانی واحد و مورد توافق دو طرف در یک دوره انتقالی است و مدیریت کشتیرانی در تنگه باید با هماهنگی میان دو کشور ساحلی آن انجام شود.
این مقام ایرانی تأکید کرد که دستیابی به تفاهم با عمان درباره مدیریت کشتیرانی، بهطور خودکار به معنای اعلام بازگشایی تنگه هرمز نیست و موضوع بازگشایی تنگه، از دیدگاه تهران، به شروط دیگری مربوط به تحریمهای آمریکا ارتباط دارد. وی همچنین گفت از جمله مطالبات ایران، رفع تحریمهای اقتصادی، رفع مسدودی داراییهای ایران، تضمین آزادی کشتیرانی و اجازه فروش نفت ایران است و تحقق این شروط میتواند زمینه را برای ازسرگیری مذاکرات غیرمستقیم با آمریکا فراهم کند.
جمعبندی نرخ روز
مذاکرات میان ایران و عمان درباره تنگه هرمز به مراحل پیشرفتهای رسیده و قطر نیز از این روند حمایت میکند. همزمان، وزیر دفاع پاکستان از نزدیک شدن ایران و آمریکا به «نوعی توافق» خبر داده است. ایران تأکید دارد که بازگشایی کامل تنگه هرمز به رفع تحریمهای اقتصادی و تضمین آزادی کشتیرانی و فروش نفت این کشور وابسته است.
