آیا دیدار مستقیم قالیباف و ونس چراغ سبز دریافت کرده است؟

به گزارش نرخ روز، اظهارات مطرح شده توسط محمد قوچانی، روزنامه‌نگار و فعال سیاسی، در خصوص سخنان حداد عادل درباره پایان جدل‌های انتخاباتی و همچنین دیدگاه‌های علی مطهری، محمود واعظی و بهزاد نبوی پیرامون فضای سیاست خارجی، از مهم‌ترین نکات جلسه پزشکیان با فعالان حوزه‌های گوناگون به شمار می‌رود. این جلسه به دلیل حضور نمایندگانی از هر دو جریان اصلاح‌طلب و اصولگرا در جمهوری اسلامی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بود. با این حال، ضعف اصلی جلسه در عدم تعریف مشخص «احزاب مستقل» بود؛ به طوری که هویت این احزاب که وابسته به جریان‌های اصلی نیستند، به اندازه کافی روشن و قابل دفاع نبود، اما وزن آن‌ها معادل دو جریان دیگر در نظر گرفته شد. این موضوع منجر به طرح برخی مباحث شد که به نظر نمی‌رسد در جلسه‌ای با این سطح از حضور مقامات عالیه کشور و احزاب بزرگ، منطقی باشد. این وضعیت ترکیبی از نکات مثبت و منفی را در کنار هم به نمایش گذاشت. یکی از مهم‌ترین سخنان مطرح شده در این نشست، اظهارات دکتر غلامعلی حدادعادل بود. ایشان با کشاندن مباحثات انتخاباتی سال ۱۴۰۳ به میدان‌های شهر و سوءاستفاده از موقعیت اجتماعی پس از جنگ به عنوان ابزاری علیه دولت مخالفت کرده و با آن مرزبندی کردند. این موضع‌گیری به عنوان یک نکته بسیار مثبت تلقی شد و پیامی که مخابره گردید، در حقیقت تقدیر از دولت چه در دوره جنگ و چه پس از آن بود. همچنین، مواضع آقای علی مطهری، به عنوان شخصیتی متعلق به جریان میانه، به‌ویژه در بخش سیاست خارجی بسیار روشن بود. ایشان بین مفهوم «انتقام» و «مذاکرات» تمایز قائل شدند و توصیه کردند که اگر آقای قالیباف و آقای ونس می‌توانند با هم گفت‌و‌گو کنند، نباید مانع‌تراشی کرد؛ چراکه به گفته ایشان، مذاکره بی‌معنا نیست و حتی می‌تواند کاملاً شفاف و علنی باشد، در حالی که انتقام یا هرگونه مجازات برای طرف مقابل نیز از کانال مجزای خودش دنبال می‌شود. موضع دکتر محمود واعظی نیز درباره مذاکرات و تأکید ایشان بر «مذاکره مستقیم» به جای «مذاکره باواسطه» حائز اهمیت بود؛ چراکه میانجی‌ها در هر صورت سهم خودشان را از مذاکره برمی‌دارند و بهترین مسیر، گفت‌و‌گوی مستقیم است. ایشان تأکید داشتند که نباید با افراط در برخی مطالبات، مانند عوارض تنگه هرمز یا نوع حمایت از جنبش لبنان، اهداف اصلی مذاکره را برهم زد. از سوی دیگر، یک همدلی ملموس میان مجموعه اصلاح‌طلبان و دولت و حتی بخشی از اصولگرایان درباره یادداشت تفاهم امضاشده میان ایران و آمریکا وجود داشت. مهندس بهزاد نبوی نیز عصاره این موضع را مطرح کرد و حتی اشاره داشت که کسانی که با این یادداشت تفاهم مخالفت می‌کنند، دانسته یا ندانسته در حال کمک به دشمنان کشور هستند. خود آقای رئیس‌جمهور نیز موضع بسیار شفاف و علنی داشتند. ایشان بحث «جنگ بی‌پایان» را رد کردند و گفتند جنگ نمی‌تواند تا ابد ادامه داشته باشد و بالاخره باید به یک نقطه تفاهم برسد. در جلسه بحث‌هایی هم درباره رابطه نیرو‌های مسلح و مذاکرات مطرح شد که آقای پزشکیان از حمایت سپاه و نیرو‌های مسلح از روند مذاکرات سخن گفتند و این همدلی را توضیح دادند که نکته بسیار مهمی بود. آقای پزشکیان اعلام آمادگی کردند که این جلسات به صورت موضوعی ادامه پیدا کند تا هرکس مدعی ارائه راهکار است، به دولت کمک کند. اما‌ای کاش با شکل‌گیری یک نظام انتخاباتی حزبی، با چند جریان سیاسی شناسنامه‌دار و روشن مواجه بودیم تا حرف‌های مشخص‌تری داشتند و می‌توانستند راهکار‌های بهتری در اختیار دولت قرار دهند. در خصوص پیشنهاد آقای علی مطهری درباره دیدار احتمالی آقای ونس و آقای قالیباف، رئیس‌جمهور اظهار نظری نکرد. به نظر می‌رسد در مسیر نهایی مذاکرات، اگر اطمینانی وجود داشته باشد که می‌توان به نتیجه رسید، احتمالاً مشکلی با این مسئله نخواهند داشت. البته همه دوستان متوجه هستند که تصمیم‌گیری در این باره بر عهده شورای عالی امنیت ملی بوده و هر تصمیمی در آنجا به تصویب خواهد رسید. امید است در دوره جدید شورای عالی امنیت ملی نیز این راهبرد ادامه پیدا کند. در این جلسه بیشتر درباره ضرورت‌های اصل مذاکرات و همان یادداشت تفاهمی که اکنون یک سند بین‌المللی محسوب می‌شود، صحبت شد. تأکید بر این بود که هر ایرادی هم وجود داشته باشد، در چارچوب همین یادداشت تفاهم قابل حل است. در خصوص مسائل داخلی و اجتماعی، یکی از حاضران اشاره کرد که این جمع الزاماً نماینده کل جامعه نیست و باید جامعه نیز دیده شود. درباره این موارد صحبت شد، اما این جلسه، نشست احزاب سیاسی بود. انتظاری که از احزاب می‌رود، تقویت ارتباط با مردم، برعهده گرفتن نمایندگی جامعه و طراحی یک نظام ساختارمند است؛ نه اینکه شاهد تشتت حزبی باشیم. حالت ایده‌آل این است که جلساتی تنها با حضور چهار یا پنج جریان سیاسی اصلی برگزار شود. خروجی اصلی این جلسه این بود که احزاب سیاسی به راهکار‌های عملی برای کمک به دولت فکر کنند و این نشست‌ها بر اساس موضوعات کاملاً مشخص ادامه پیدا کند و به کارگروه‌هایی برای حل مشکل تبدیل شود. جمع‌بندی نرخ روز: نشست اخیر فعالان سیاسی و مقامات عالیه کشور، بر اهمیت مذاکرات مستقیم و پرهیز از واسطه‌گری در سیاست خارجی تأکید داشت. در این جلسه، پیشنهاد گفت‌وگوی مستقیم میان قالیباف و ونس مطرح شد، هرچند رئیس‌جمهور در این خصوص اظهار نظری نکرد و تصمیم‌گیری نهایی را به شورای عالی امنیت ملی موکول دانست. همچنین، بر ضرورت ادامه جلسات احزاب برای ارائه راهکارهای عملی به دولت و تقویت ارتباط با جامعه تأکید شد.