از تنشهای ژئوپلیتیکی تا رونق هوش مصنوعی؛ دلایل افزایش بازده اوراق بلندمدت جهانی
به گزارش نرخ روز، افزایش بازده اوراق قرضه به این معناست که دولتها برای تأمین مالی خود باید نرخ سود بیشتری به سرمایهگذاران بپردازند. این روند تنها به آمریکا محدود نمیشود و اکنون به یکی از مهمترین تحولات بازارهای مالی جهان تبدیل شده است. از آمریکا و اروپا گرفته تا بریتانیا، سرمایهگذاران برای خرید اوراق بلندمدت، بازدهی بیشتری نسبت به سالهای گذشته طلب میکنند. از جمله مهمترین دلایل این تغییر میتوان به نگرانیها از تداوم فشارهای تورمی، وضعیت مالی دولتها و رونق سرمایهگذاری در هوش مصنوعی اشاره کرد. از نگاه تحلیلگران، این عوامل به صورت همزمان در حال اثرگذاری بر بازار اوراق هستند.
یکی از اصلیترین دلایل این تغییر، نگرانی نسبت به ماندگاری فشارهای تورمی است. در حالی که طی دو سال گذشته بسیاری از اقتصادهای بزرگ در مسیر کاهش تورم قرار گرفته بودند، تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی، بهویژه در خاورمیانه، این روند را با تردید مواجه کرده است. سرمایهگذاران نگرانند که ادامه درگیریها میان ایران و آمریکا، قیمت انرژی را برای مدت طولانی در سطوح بالاتری نگه دارد و مانع بازگشت تورم به اهداف بانکهای مرکزی شود. در چنین شرایطی، بازارها انتظار دارند بانکهای مرکزی فضای کمتری برای کاهش نرخهای بهره داشته باشند. به بیان دیگر، هرچه احتمال تداوم تورم بیشتر باشد، احتمال حفظ نرخهای بهره در سطوح بالا نیز افزایش مییابد. این همان سناریوی «نرخهای بهره بالاتر برای مدت طولانیتر» است که در ماههای اخیر به یکی از مهمترین محرکهای بازار اوراق تبدیل شده است.
برخی تحلیلگران حتی معتقدند اقتصاد جهانی ممکن است در حال ورود به یک رژیم مالی جدید باشد؛ رژیمی که در آن، به دلیل تنشهای ژئوپلیتیکی، بازآرایی زنجیرههای تأمین، افزایش هزینههای دفاعی و نااطمینانی در بازار انرژی، تورم و نرخهای بهره بهطور ساختاری بالاتر از میانگین دهه گذشته باقی بمانند. اگر چنین سناریویی محقق شود، سرمایهگذاران نیز برای نگهداری اوراق ۲۰ یا ۳۰ ساله، بازده بیشتری مطالبه خواهند کرد.
عامل مهم دیگر، نگرانی از وضعیت مالی دولتهاست. بسیاری از اقتصادهای بزرگ با کسری بودجههای سنگین و رشد سریع بدهی عمومی روبهرو هستند. در آمریکا، کسری بودجه همچنان در سطوح بالایی قرار دارد و در اروپا نیز افزایش هزینههای دفاعی، سرمایهگذاری در زیرساختها و حمایت از صنایع، فشار مضاعفی بر منابع مالی دولتها وارد کرده است. در نتیجه، سرمایهگذاران نسبت به توان دولتها برای مهار هزینهها و تثبیت بدهیهای عمومی تردید دارند و برای خرید اوراق بلندمدت، بازده بالاتری مطالبه میکنند.
در کنار این عوامل، رونق سرمایهگذاری در هوش مصنوعی نیز به یکی از محرکهای مهم بازار اوراق تبدیل شده است. شرکتهای بزرگ فناوری برای تأمین مالی سرمایهگذاریهای عظیم در مراکز داده، تراشههای پیشرفته و زیرساختهای هوش مصنوعی، حجم قابلتوجهی اوراق قرضه منتشر کردهاند. استقبال سرمایهگذاران از این اوراق، بهویژه پس از انتشار گزارشهای درآمدی قدرتمند شرکتهای فناوری، بخشی از منابع مالی را از بازار اوراق دولتی به سمت اوراق شرکتی هدایت کرده است.
از نگاه سرمایهگذاران، زمانی که بازده اوراق شرکتی شرکتهای بزرگی مانند مایکروسافت، انویدیا یا دیگر غولهای فناوری فاصله چندانی با اوراق دولتی ندارد، اما چشمانداز رشد و توان مالی این شرکتها مطلوب ارزیابی میشود، خرید اوراق شرکتی جذابتر خواهد بود. کاهش تقاضا برای اوراق دولتی نیز به افت قیمت این اوراق و در نتیجه افزایش بازده آنها منجر میشود.
جمعبندی نرخ روز
افزایش بازده اوراق بلندمدت جهانی نتیجه همزمان چندین تحول ساختاری در اقتصاد جهانی است. این عوامل شامل نگرانی از تداوم تورم و بالا ماندن نرخهای بهره، رشد بدهی دولتها و رقابت فزاینده اوراق شرکتی برای جذب سرمایه میشود. تحلیلگران معتقدند تا زمانی که این متغیرها تغییر نکنند، بعید است بازده اوراق بلندمدت به سطوح پایین سالهای گذشته بازگردد و بازارها با سناریوی «نرخهای بهره بالاتر برای مدت طولانیتر» مواجه خواهند بود.
