مسیرهای جایگزین عربستان برای دور زدن تنگه بابالمندب و چالشهای آن
به گزارش نرخ روز، هزاران مایل مسیر دریایی اضافی، به عاملی جدید در جنگی تبدیل شده است که شریانهای انرژی جهانی را تحت تأثیر قرار داده است. بر اساس بررسیهای انجام شده، نفتکشهای عربستان سعودی به جای عبور مستقیم از دریای سرخ و تنگه بابالمندب، اکنون مسیرهای انحرافی پیرامون قاره آفریقا را انتخاب میکنند. در همین حال، میلیونها بشکه نفت نیز به سمت شمال دریای سرخ، دور از تنگهای که در نزدیکی سواحل یمن قرار دارد، منتقل میشود.
پیش از این، تأسیسات «ینبع» در ساحل غربی عربستان، هنگامی که جنگ با ایران منجر به اختلال در کشتیرانی در تنگه هرمز شد، به عنوان یک راهکار حیاتی عمل میکرد. تغییر مسیر بخشی از صادرات به دریای سرخ، از جهش شدیدتر قیمت نفت جلوگیری کرده و اقتصادهای واردکننده را در برابر موج تورمی مضاعف محافظت میکرد؛ اما اکنون قرار گرفتن خودِ ینبع در دایره تهدیدات حوثیها، ریاض و مشتریانش را ناگزیر به یافتن جایگزینهای جدید کرده است.
این تحولات، ابعاد گسترده هزینههای لجستیکی جنگ را آشکار میسازد؛ چرا که جریان جهانی نفت اکنون به مسیرهای غیرمستقیم، استفاده از نفتکشهای بیشتر و سفرهای بسیار طولانیتر وابسته شده است. مشکل اصلی در تهدیدی نهفته است که حوثیها برای نفتکشها در بابالمندب، یعنی دروازه جنوبی دریای سرخ، ایجاد کردهاند. پس از آنکه یمن در ماه ژوئیه بنادر عربستان را تحت محاصره اعلام کرد، بسیاری از نفتکشها از این تنگه دوری کرده و مسیر شمالی از طریق کانال سوئز را برای رسیدن به بندر «سیدی کریر» مصر در دریای مدیترانه انتخاب کردند.
اما برای نفتکشهایی که پس از آن عازم آسیا هستند، این گزینه به معنای سفری عظیم دور آفریقا است که از ۱۷ هزار مایل فراتر میرود؛ یعنی بیش از دو برابر مسافت معمول. با وجود این، این مسیر همچنان مورد استقبال خریداران آسیایی قرار دارد. در واقع، طی هفته گذشته چندین شرکت پالایشگاهی درخواست شرکت «آرامکو» عربستان برای بارگیری نفت خام از ینبع را رد کردند، چرا که یافتن نفتکشهای آماده برای حرکت به آنجا دشوار بود و آنها ترجیح دادند به جای آن، محمولهها را از بندر مصری سیدی کریر دریافت کنند.
با این حال، انتقال نفت خام عربستان به «سیدی کریر» کار آسانی نیست؛ چرا که این کشور باید ابتدا از دریای سرخ و سپس از خاک مصر عبور کند؛ یا از طریق کانال سوئز و یا از طریق خط لوله «سومید». کانال سوئز قادر به پذیرش نفتکشهای غولپیکر با بار کامل نیست و خط لوله نیز ظرفیت گنجایش تمامی مقادیری که آسیا معمولاً از عربستان خریداری میکند را ندارد.
در طول ماه گذشته، نفتکشهای متعلق به شرکتهایی از کره جنوبی، یونان و نروژ مشاهده شدند که در حال انتقال محمولههای نفتی از «ینبع» به «عینالسخنه» در بخش جنوبی این خط لوله بودند. در عین حال، حتی نفتکشهای غولپیکرِ خالی نیز از عبور از «بابالمندب» اجتناب میکنند. شش نفتکش سعودی مسیر طولانیِ دورِ آفریقا را انتخاب کردهاند و اکنون در حال دریانوردی در امتداد ساحل غربی این قاره هستند تا به ورودی غربی دریای مدیترانه برسند.
مشکل تنها به نحوه انتقال نفت محدود نمیشود، بلکه به هزینه رسیدن آن نیز تسری یافته است؛ عربستان هفتهها پیش از موعد، مشتریان خود را از مقادیری که طبق قراردادهای تخصیص بلندمدت دریافت خواهند کرد، مطلع میکند، اما به گفته معاملهگران، مجموع عرضه به بازار آسیا همچنان بسیار کمتر از سطوح معمولِ پیش از آغاز جنگ با ایران است. مسیرهای دریایی جدید، هزینهی مضاعفی را بر هر بشکه تحمیل میکنند؛ هزینهای که در نهایت به یکی از طرفهای زنجیره تأمین منتقل خواهد شد. حتی یکی از شرکتهای پالایشگاهی در شرق آسیا، به دلیل بالا بودن هزینههای حملونقل، در حال بررسیِ انصراف از بارگیری محمولههای سعودی خود در ماه آینده است.
جمعبندی نرخ روز
تهدیدات در تنگه بابالمندب، عربستان سعودی را مجبور به استفاده از مسیرهای دریایی طولانیتر و پرهزینهتر برای صادرات نفت کرده است. این تغییر مسیرها، از جمله دور زدن آفریقا یا انتقال از طریق کانال سوئز و خط لوله سومید، هزینههای لجستیکی را به شدت افزایش داده است. در نتیجه، عرضه نفت به بازارهای آسیایی کاهش یافته و برخی خریداران به دلیل هزینههای بالای حملونقل، در حال بازنگری در قراردادهای خود هستند.
