افزایش تقاضای بانکها در بازار باز و تداوم سیاست کنترل نقدینگی بانک مرکزی
به گزارش نرخ روز، در اقتصادی که قیمتها به صورت روزانه در حال افزایش است، دریافت وام با نرخهای بهره پایین برای افراد جذابیت زیادی دارد. این موضوع در مورد بانکها نیز صدق میکند، با این تفاوت که مقیاس وامگیری و معاملات آنها بسیار گستردهتر از افراد عادی است. فرایندی که بانکها از طریق آن منابع مالی یا وام را از بانک مرکزی دریافت میکنند، «بازار باز» نامیده میشود.بر اساس گزارشها، در هفته منتهی به ۲ شهریورماه، بانک مرکزی با رویکردی گشادهتر به استقبال درخواستهای بانکها رفته است.ارقام گزارششده نشان میدهد که تقاضای بانکها از بانک مرکزی در بازار منتهی به ۲ شهریور امسال، معادل ۴۱۹ هزار و ۹۶۰ میلیارد تومان بوده است. بانک مرکزی نیز برخلاف دو هفته گذشته که با ۶۰ همت از درخواست بانکها موافقت کرده بود، این بار ۷۰ همت از تقاضا را پذیرفته است. این رقم برابر با ۱۶.۶ درصد از کل تقاضای درخواستی بانکها در این بازار محسوب میشود. با این حال، میزان موافقت بانک مرکزی با درخواست منابع مالی بانکها همچنان پایین ارزیابی میشود و این موضوع میتواند نشاندهنده عزم جدی این نهاد برای کنترل نقدینگی در اقتصاد تورمی کنونی کشور باشد.از سوی دیگر، ارزش توافقاتی که در بازار منتهی به ۲ شهریورماه به سررسید رسیدهاند، حدود ۶۰ هزار و ۲۶۰ میلیارد تومان محاسبه شده و ارزش توافقاتی که در وضعیت باز قرار دارند، معادل ۷۰ همت بوده است.همچنین، مطابق عملیاتهای سیاست پولی قبلی که بخشی از بار تقاضای پاسخ داده نشده در بازار باز به بازار قاعدهمند یا شبانه منتقل میشد، در حراج منتهی به ۲ شهریور نیز همین امر رخ داده است. در این بازار، نرخ بازده تا سررسید به جای ۲۳ درصد در بازار باز، برابر با ۲۴ درصد است.ارقام اعتبارگیری شده بین ۲۷ مرداد تا ۲ شهریور بین ۴۵ همت تا ۱۶۸ همت برآورد شده که اعداد قابلتوجهی محسوب میشوند.در نهایت، بعد دیگری از عملیات بازار باز در حراج اوراق دولتی، وضعیت تورم و نرخ بهره بینبانکی نهفته است. به این معنی که گاهی بانکها برای تامین بخشی از وثیقه مورد نیاز خود در بازار باز به حراج اوراق دولتی مراجعه میکنند و در آنجا با نرخ بازده تا سررسید نه چندان جذاب این اوراق مواجه میشوند. از طرفی، به دلیل وضعیت تورمی فعلی، بانک مرکزی تلاش میکند تا حد امکان جلوی رشد بیش از حد نقدینگی را بگیرد تا شاید کمی از شدت تورم در اقتصاد کاسته شود. در نتیجه مشکلات اقتصادی، هم دولت و هم بنگاههای اقتصادی تشنه منابع مالی بوده و برای رفع نیاز خود به شبکه بانکی مراجعه میکنند. عدم موافقت کامل بانک مرکزی با درخواست بانکها در بازار باز احتمالاً رکود را تشدید کرده و نرخ بهره بینبانکی را نیز افزایش میدهد؛ به طوری که این شاخص در هفتههای اخیر روندی صعودی به خود گرفته و تنها یک واحد درصد با سقف دالان ۲۴ درصدی فاصله دارد.جمعبندی نرخ روزبانک مرکزی در هفته منتهی به ۲ شهریور، ۷۰ همت از تقاضای ۴۱۹ هزار و ۹۶۰ میلیارد تومانی بانکها در بازار باز را پذیرفت که نشاندهنده افزایش نسبی موافقت نسبت به هفتههای قبل است. با این حال، این میزان پذیرش همچنان پایین ارزیابی میشود و بیانگر تداوم سیاست کنترل نقدینگی در شرایط تورمی است. بخشی از تقاضای پاسخ داده نشده به بازار شبانه با نرخ بهره بالاتر منتقل شده و رد درخواستها در بازار باز میتواند به تشدید رکود و افزایش نرخ بهره بینبانکی منجر شود.
