کارزار جدید دولت ترامپ برای افزایش فشار اقتصادی بر ایران

به گزارش نرخ روز، دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، در تازه‌ترین مرحله از اعمال فشار بر ایران، از کشورها و شرکت‌های خارجی درخواست کرده است که روابط تجاری خود با تهران را قطع کنند. واشنگتن هشدار داده است که در صورت عدم رعایت این درخواست، ممکن است این نهادها با تحریم‌های ثانویه آمریکا مواجه شوند. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، این سیاست را «یورش اقتصادی» علیه شبکه‌های مالی ایران توصیف کرده و اعلام کرده است که واشنگتن قصد دارد دامنه فشارها را گسترش دهد. بااین‌حال، برخلاف انتظار، آمریکا در مرحله نخست از اعمال تحریم‌های شدید علیه بازیگران اصلی، به‌ویژه مؤسسات مالی چین، خودداری کرده است. وزارت خزانه‌داری تحریم‌هایی را علیه حدود ۶۰ فرد، نهاد و کشتی اعمال کرده و شبکه‌های مرتبط با ناوگان نفتی سایه ایران، بیمه کشتیرانی، تهیه سلاح، صرافی‌های دیجیتال و برخی شرکت‌ها در چین، امارات، سنگاپور و دیگر کشورها را هدف قرار داده است. همچنین دارایی‌های دیجیتال مرتبط با ایران مسدود شده و واشنگتن اعلام کرده است که فعالیت‌های تجاری در پنج حوزه دارایی‌های دیجیتال، طلا، فناوری، هوانوردی و کشتیرانی می‌تواند مشمول تحریم‌های ثانویه شود. بسنت هشدار داده است که هر کشوری که در تبدیل نفت ایران به درآمد مالی نقش داشته باشد، از خطر تحریم مصون نخواهد بود. اقدامات جدید بسنت با هدف فشار اقتصادی علیه ایران و هدف قرار دادن کشورها و شرکت‌هایی است که در پنج بخش، یعنی دارایی‌های دیجیتال، فناوری، طلا، هوانوردی و کشتیرانی، با تهران تجارت می‌کنند. تحلیلگران معتقدند اقدامات تازه بیشتر ماهیتی تدریجی و بازدارنده دارند تا یک حمله اقتصادی تمام‌عیار. هدف اصلی، ایجاد ترس در میان شرکت‌ها و دولت‌هایی است که در «منطقه خاکستری» تجارت با ایران فعالیت می‌کنند و وادار کردن آنها به قطع همکاری با تهران است. بااین‌حال، ایران طی سال‌های گذشته توانایی قابل توجهی در دور زدن تحریم‌ها، ایجاد شرکت‌های صوری و استفاده از شبکه‌های تجاری چین و دیگر متحدان خود نشان داده است. از این منظر، اقدام جدید آمریکا بیشتر شبیه تهدیدی برای تشدید فشار است تا یک «روز دی» واقعی. اگر واشنگتن بخواهد فشار را به سطح مؤثر برساند، احتمالاً ناچار خواهد شد بانک‌ها، پالایشگاه‌ها، شرکت‌های کشتیرانی و بازرگانان چینی را نیز هدف قرار دهد؛ اقدامی که می‌تواند هزینه‌های اقتصادی و ژئوپلیتیکی سنگینی داشته باشد. مهم‌تر آنکه تشدید فشار اقتصادی چه‌بسا نتیجه وارون داشته باشد. اگر تهران این فشارها را بخشی از یک جنگ وجودی تلقی کند، ممکن است به جای تسلیم، به اقدامات متقابل علیه زیرساخت‌ها و کشتی‌ها در خلیج فارس روی آورد؛ بنابراین، تداوم تحریم‌ها بدون مسیر دیپلماتیک می‌تواند خطر فرسایشی شدن درگیری و گسترش آن به حوزه نظامی را افزایش دهد. جمع‌بندی نرخ روز: دولت ترامپ با هدف «یورش اقتصادی» بر ایران، از کشورها و شرکت‌ها خواسته است تا روابط تجاری خود را با تهران قطع کنند و در غیر این صورت با تحریم‌های ثانویه مواجه خواهند شد. این تحریم‌ها حدود ۶۰ فرد، نهاد و کشتی را هدف قرار داده و پنج حوزه دارایی‌های دیجیتال، طلا، فناوری، هوانوردی و کشتیرانی را شامل می‌شود. تحلیلگران این اقدامات را بیشتر تدریجی و بازدارنده می‌دانند تا یک حمله تمام‌عیار، اما هشدار می‌دهند که تشدید فشار بدون مسیر دیپلماتیک می‌تواند به افزایش تنش‌ها منجر شود.