پیشبینیها درباره آینده قیمت دلار؛ آیا روند کاهشی در راه است؟
به گزارش نرخ روز، افزایش قیمت دلار و سایر ارزهای جهانروا در دو روز گذشته، التهاباتی را در بازار به همراه داشته است. این وضعیت منجر به رسیدن ارزش هر مثقال طلا به ۹۶ میلیون و ۶۵۳ هزار تومان و هر گرم طلای ۱۸ عیار به ۲۲ میلیون و ۳۲۴ هزار تومان شد. همچنین، هر قطعه سکه امامی ۲۲۳ میلیون تومان و هر سکه بهار آزادی نیز ۲۱۹ میلیون تومان قیمت خورد. تداوم چنین شرایطی، نگرانیهایی را نسبت به شتاب بیشتر قیمتها و تأثیر آن بر سبد معیشتی مردم ایجاد کرده است. عبدالناصر همتی، رئیسکل بانک مرکزی، با تأکید بر اینکه اقتصاد ایران از شرایط سخت عبور خواهد کرد، از تأمین روزانه بهطور میانگین ۱۷۵ میلیون دلار ارز خبر داد. وی همچنین به برنامه تأمین ۲۰ میلیارد دلار ارز مورد نیاز صنعت تا پایان سال و اختصاص ۷۰۰ همت منابع مالی بدون اتکا به چاپ پول و از طریق ابزارهای تأمین مالی زنجیرهای برای تولید اشاره کرد. همتی اظهار داشت که شتاب تورم متوقف شده و رشد نقدینگی نیز کاهشی است. او افزود که از بهمنماه سال گذشته شرایط سخت پیشبینی شده بود و نسبت به ذخیرهسازی ارز در نقاط مختلف اقدام شد که این امر امکان تأمین ارز مورد نیاز کالاهای اساسی و دارو را فراهم کرده است. رئیسکل بانک مرکزی در مورد فاصله نرخ ارز در بازار نیز معتقد است که این افزایش موقتی است و نباید به دلیل نوسانات کوتاهمدت، مسیر سیاستهای ارزی را تغییر داد. وی نسبت به آینده اقتصاد خوشبین است و بسیاری از مشکلات موجود را قابل حل میداند. در مورد چشمانداز دلار در روزهای آینده، این احتمال وجود دارد که بانک مرکزی سیاست مداخله مؤثر را در بازار ارز آغاز کند تا مانع پیشروی بیشتر قیمتها شود. با این پیشفرض، ممکن است قیمت دلار به زیر ۲۰۰ هزار تومان برسد، بهویژه که بخشی از افزایش قیمت در دو روز گذشته ناشی از انتظارات تورمی و التهاب روانی بوده که پیشبینی میشود بهزودی هیجان آن فروکش کرده و بخشی از جهش قیمت تخلیه شود. با این حال، به دلیل روند متغیرهای کلان اقتصادی از جمله رشد پایه پولی، نقدینگی و سیر تورم در ماههای آینده، این فرضیه را نباید از نظر دور داشت که روند افزایش قیمت ارزهای جهانروا در ماههای آتی تکرار شود. از جمله اینکه برآوردها نشان از کسری بودجه ۱۵۰۰ همتی دولت در سال جاری حکایت دارد و ممکن است نه تنها درآمدهای ارزی بلکه درآمدهای ریالی دولت نیز برابر با پیشبینیهای بودجه محقق نشود. متغیر دیگری که فرضیه تثبیت نسبی قیمت ارز را تقویت میکند، به سیاست بانک مرکزی در خصوص تأمین ارز تجاری مربوط میشود. حسین تاجیکنژاد، مدیر اداره تخصیص ارز بانک مرکزی، اظهار کرد که امسال در بانک مرکزی تلاش شده روند صادرات و روشهای بازگشت ارز تسهیل شود و در همین راستا، سازوکارهایی مانند توافق مستقیم میان واردکننده و صادرکننده و حذف برخی واسطهها ایجاد شده است. این مقام مسئول بانک مرکزی افزود که در خصوص مهلت اعتبار تخصیص ارز نمیتوان صرفاً با افزایش این مهلت از یک ماه به دو یا سه ماه موافقت کرد، چراکه در این صورت باید ارز را برای مدت طولانیتری نگه داریم و صف تخصیص ارز نیز طولانیتر میشود. به همین دلیل، در سامانه این امکان را ایجاد کردهایم که متقاضی اعلام کند ریال مورد نیاز را در اختیار دارد و پس از آن تخصیص ارز انجام شود. همزمان با سیاست فشار حداکثری و ادعای مقامات آمریکایی مبنی بر خفه کردن اقتصاد ایران با شدیدترین تحریمهای مالی، آینده دلار و بازار ارز ایران تا حدودی به مذاکرات نیز گره خورده است. همزمان با حضور دو مقام سیاسی و نظامی پاکستانی و احتمال ورود یک هیئت عالیرتبه قطری، به نظر میرسد مقامات کاخ سفید امیدوار هستند تا روزنهای در مسیر تفاهم و کاهش تنشها باز شود. بلند شدن دود سفید از تور دیپلماسی مقامات کشورهای منطقه و گفتگو با مقامات ایرانی میتواند بخشی از تنش قیمتی در بازار ارز ایران را به صورت محسوس کاهش دهد. ورود دلار به کانال ۲۰۰ هزار تومان، طبیعی است که نگرانی و هیجان ایجاد کند؛ اما برای مردم، این روزها زمان تصمیمگیری احساسی و خرید هیجانی ارز نیست. تجربه بازار ارز نشان داده است که قیمتها در دورههای التهاب میتوانند از متغیرهای بنیادی فاصله بگیرند و تحت تأثیر انتظارات تورمی، اخبار سیاسی و رفتارهای هیجانی معاملهگران جهش کنند؛ همانگونه که در صورت کاهش تنشها، همین عوامل میتوانند در جهت معکوس عمل کنند. بنابراین، این پرسش که «دلار حتماً بالای ۲۰۰ هزار تومان میماند؟» پاسخ قطعی ندارد. بخشی از جهش اخیر میتواند ناشی از افزایش تقاضای احتیاطی و شکلگیری انتظارات صعودی باشد. اگر بانک مرکزی مداخله مؤثرتری در بازار داشته باشد، عرضه ارز تقویت شود یا نشانههایی از کاهش تنشهای سیاسی و باز شدن مسیر دیپلماسی منتشر شود، امکان تخلیه بخشی از حباب و عقبنشینی قیمت دلار وجود دارد. در چنین شرایطی، افرادی که صرفاً با هدف کسب سود کوتاهمدت و تحت تأثیر موج روانی بازار وارد خرید ارز میشوند، بیش از دیگران در معرض زیان قرار دارند. ممکن است فردی در سقف هیجانی بازار دلار بخرد، اما با یک خبر سیاسی مثبت یا افزایش عرضه، قیمت چندین هزار تومان عقبنشینی کند. البته این هشدار به معنای نادیده گرفتن عوامل بنیادی نیست. رشد نقدینگی، تورم، کسری بودجه، محدودیتهای ارزی و شرایط اقتصادی میتوانند در بلندمدت بر نرخ ارز فشار صعودی وارد کنند. اما تفاوت مهمی میان «روند بلندمدت» و «جهش کوتاهمدت» وجود دارد. پیام مهم برای مردم این است: دلار، بازار تضمینشده سود نیست. خرید ارز در روزهای التهاب با این تصور که «قیمت هرچه بالا برود، باز هم بالاتر میرود»، میتواند خطرناک باشد. اگر تنشها فروکش کند، مذاکرات پیشرفت کند یا سیاست ارزی بانک مرکزی اثرگذار شود، همان هیجانی که قیمت را بالا برده، میتواند زمینهساز ریزش آن شود. بنابراین، تصمیم مالی را نباید بر پایه ترس از جا ماندن از بازار یا رؤیای سود سریع گرفت. جمعبندی نرخ روز با وجود جهش اخیر قیمت دلار و تأثیر آن بر بازار طلا و سکه، رئیسکل بانک مرکزی از اقدامات گسترده برای تأمین ارز و کنترل تورم خبر داده است. در کوتاهمدت، احتمال مداخله بانک مرکزی و کاهش هیجانات بازار وجود دارد که میتواند به عقبنشینی قیمت دلار منجر شود. با این حال، عوامل بنیادی مانند کسری بودجه و رشد نقدینگی در بلندمدت میتوانند فشار صعودی بر نرخ ارز وارد کنند. توصیه میشود سرمایهگذاران از تصمیمگیریهای هیجانی پرهیز کرده و به تفاوت میان روندهای کوتاهمدت و بلندمدت توجه کنند، زیرا بازار دلار سود تضمینشدهای ندارد و نوسانات شدید میتواند به زیان منجر شود.
