صنعت خودروی آمریکا در برابر هجوم چین: رقابت بر سر آینده

به گزارش نرخ روز، رقابت میان چین و آمریکا در حوزه صنعت خودرو وارد مرحله جدیدی شده است. در حالی که تا چند سال پیش، نگرانی اصلی آمریکایی‌ها از خودروسازان چینی به دلیل قیمت پایین خودروهای برقی و احتمال از دست دادن بازار داخلی بود، اکنون این رقابت ابعاد گسترده‌تری یافته و به این پرسش اساسی تبدیل شده است که کدام کشور قرار است فناوری‌ها و استانداردهای صنعت خودروی آینده را تعیین کند.یک تحلیل منتشرشده با استناد به برآوردهای سال ۲۰۲۶، تصویری چشمگیر از شکاف ایجادشده بین دو کشور ارائه می‌دهد. بر اساس این گزارش، چین امسال قادر خواهد بود حدود ۳۵ میلیون خودرو تولید کند؛ رقمی که از مجموع تولید آمریکا، آلمان، ژاپن و کره جنوبی فراتر می‌رود. همچنین، پیش‌بینی می‌شود صادرات خودروی چین به ۱۲ میلیون دستگاه برسد، در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۰ تنها حدود یک میلیون دستگاه بود. این آمار نشان‌دهنده رشد تقریباً ۱۲ برابری صادرات خودروی چین در مدت تنها شش سال است.نقطه قوت چین تنها به تعداد خودروهای تولیدی محدود نمی‌شود. در بخش خودروهای برقی، این فاصله حتی بیشتر است. طبق این تحلیل، چین حدود ۶۰ درصد از خودروهای برقی جهان و بیش از ۷۰ درصد از باتری‌های مورد استفاده در این خودروها را تولید می‌کند. این کشور طی یک دهه گذشته صدها میلیارد دلار مشوق و سرمایه‌گذاری برای ایجاد زنجیره تولید خودروهای برقی و باتری اختصاص داده است.دولت چین با استفاده از ابزارهایی نظیر زمین و انرژی ارزان، وام‌های کم‌بهره و حمایت‌های صادراتی، مجموعه‌ای از اقدامات را برای توسعه این صنعت به کار گرفته است. نتیجه این حمایت‌ها تنها به افزایش تولید داخلی ختم نشده است؛ خودروسازان چینی اکنون محصولات خود را به تقریباً تمام بازارهای مهم جهانی صادر می‌کنند، به جز آمریکا که با اعمال تعرفه‌های سنگین و محدودیت‌های نظارتی، عملاً بازار خود را به روی خودروهای چینی بسته است.فشار چین در اروپا دیگر یک احتمال آینده نیست. بر اساس این تحلیل، خودروهای چینی، اعم از برقی و بنزینی، ممکن است امسال حدود ۱۲ درصد از فروش خودروهای جدید اروپا را به خود اختصاص دهند. همزمان، خودروسازان سنتی اروپایی تحت فشار فزاینده‌ای قرار گرفته‌اند. این گزارش به برنامه فولکس‌واگن برای تعطیلی چهار کارخانه و کاهش شدید نیروی انسانی اشاره می‌کند؛ اتفاقی که نشان می‌دهد رقابت با چین دیگر صرفاً بر سر چند درصد سهم بازار نیست.چینی‌ها محصولاتی با طراحی مدرن، فناوری بیشتر و قیمت پایین‌تر وارد بازار کرده‌اند و خودروسازان قدیمی اکنون باید همزمان هزینه‌های خود را کاهش داده و میلیاردها دلار برای گذار به فناوری‌های جدید سرمایه‌گذاری کنند.آمریکا مسیر متفاوتی را در پیش گرفته است. خودروهای چینی با تعرفه‌ای بسیار سنگین مواجه هستند و در کنار آن، محدودیت‌های نظارتی در زمینه نرم‌افزار نیز ورود آن‌ها به بازار آمریکا را دشوار کرده است. در نتیجه، برخلاف اروپا، مصرف‌کننده آمریکایی فعلاً با موج گسترده خودروهای BYD، جیلی و دیگر خودروسازان چینی مواجه نیست.اما نویسنده گزارش به نکته مهمی اشاره می‌کند: تعرفه فقط زمان می‌خرد، آینده نمی‌سازد. این بدان معناست که آمریکا می‌تواند برای چند سال جلوی ورود خودروهای ارزان چینی را بگیرد، اما اگر در این مدت نتواند هزینه تولید، فناوری باتری و توانایی خودروسازانش را ارتقا دهد، در نهایت مشکل فقط به تعویق افتاده است.در این تحلیل، بخش قابل توجهی از مشکل آمریکا به انتخاب خودروسازان سنتی این کشور بازمی‌گردد. جنرال موتورز، فورد و استلانتیس در سال‌های اخیر همچنان بخش مهمی از تمرکز خود را بر روی پیکاپ‌ها و شاسی‌بلندهای بنزینی گذاشته‌اند؛ خودروهایی که در بازار آمریکا سودآور بودند.این تصمیم از نظر تجاری در کوتاه‌مدت منطقی به نظر می‌رسید، اما همزمان بازارهای خارج از آمریکا به سمت خودروهای برقی حرکت کردند. طبق این گزارش، سه خودروساز بزرگ دیترویت در ابتدای دهه جاری ده‌ها میلیارد دلار روی خودروهای برقی سرمایه‌گذاری کردند و مجموع زیان مرتبط با برنامه‌های EV آن‌ها تا پایان ۲۰۲۵ به حدود ۵۰ میلیارد دلار رسیده است.مشکل اینجاست که آمریکا نیز پول زیادی خرج کرده، اما هنوز نتوانسته از نظر قیمت و مقیاس تولید با چین رقابت کند. برای مقایسه، خودروهای برقی در چین می‌توانند با قیمت‌هایی کمتر از ۱۰ هزار دلار آغاز شوند؛ فاصله‌ای که برای خودروساز آمریکایی بسیار دشوار است.اینجا تحلیل مسیر متفاوتی را پیشنهاد می‌کند. به اعتقاد نویسنده، آمریکا نباید تلاش کند چین را دقیقاً در بازی تولید خودرو شکست دهد. برگ برنده آمریکا در جای دیگری است: نرم‌افزار، تراشه، هوش مصنوعی و رانندگی خودکار. به عبارت دیگر، آینده صنعت خودرو ممکن است دیگر فقط متعلق به شرکتی نباشد که بهترین خودرو را می‌سازد، بلکه متعلق به شرکتی باشد که بهترین سیستم خودران، تراشه و نرم‌افزار خودرو را توسعه می‌دهد.اینجاست که نام تسلا و وایمو مطرح می‌شود. تسلا در حال توسعه نسل جدید خودروهای خودران و رباتاکسی است و وایمو نیز همین حالا در چند شهر آمریکا فعالیت تجاری دارد. طبق این گزارش، وایمو هفته‌ای حدود ۵۰۰ هزار سفر پولی در شهرهایی مانند سان‌فرانسیسکو، لس‌آنجلس، فینیکس و آتلانتا انجام می‌دهد.در کنار آن‌ها، شرکت‌هایی مانند انویدیا و کوالکام در حال توسعه تراشه‌هایی هستند که زیرساخت فناوری رانندگی خودکار را تأمین می‌کنند. یعنی آمریکا هنوز یک مزیت بزرگ دارد: شرکت‌های فناوری.حتی پیشرفته‌ترین پروژه‌های خودران آمریکا هم هنوز کاملاً از چین جدا نشده‌اند. طبق همین گزارش، بخش مکانیکی خودروهای جدید وایمو از چین وارد می‌شود. وایمو بخش‌هایی مانند شاسی، اکسل، بدنه و چرخ‌ها را از چین تأمین می‌کند و تجهیزات ارزشمندتر مانند تراشه‌ها و نرم‌افزار در آمریکا توسعه پیدا می‌کنند.این موضوع یک واقعیت مهم را نشان می‌دهد: حتی اگر آمریکا در نرم‌افزار و هوش مصنوعی جلوتر باشد، وابستگی به زنجیره صنعتی چین هنوز به‌سادگی قابل حذف نیست.برای همین، پیشنهاد مطرح‌شده در این تحلیل چیزی فراتر از حمایت از چند خودروساز است. آمریکا باید همزمان روی کارخانه تراشه، باتری، پالایش مواد معدنی، بازیافت و زنجیره تأمین داخلی سرمایه‌گذاری کند؛ سرمایه‌گذاری‌ای که به اعتقاد نویسنده می‌تواند صدها میلیارد دلار هزینه داشته باشد.مهم‌ترین نکته این گزارش همین تغییر زمین بازی است. در قرن بیستم، رقابت خودروسازان عمدتاً حول موتور، گیربکس، طراحی و ظرفیت تولید می‌چرخید. اما در قرن بیست‌ویکم، بخش بیشتری از ارزش خودرو به باتری، تراشه، نرم‌افزار و سیستم‌های خودران منتقل می‌شود.چین در تولید و زنجیره تأمین دست بالا را دارد و آمریکا در فناوری و شرکت‌های نرم‌افزاری. بنابراین رقابت بعدی ممکن است این نباشد که BYD بهتر خودرو می‌سازد یا فورد؛ بلکه این باشد که چه کسی می‌تواند خودرو را به یک پلتفرم هوشمند، برقی و خودران تبدیل کند. برای آمریکا، تسلا و وایمو شاید دقیقاً همان فرصتی باشند که بتواند بخشی از فاصله ایجادشده با چین را جبران کند. اما یک هشدار هم وجود دارد: تعرفه می‌تواند رقیب را پشت مرز نگه دارد، ولی نمی‌تواند به‌تنهایی فناوری بسازد و چین طی یک دهه گذشته دقیقاً کاری را انجام داده که آمریکا حالا مجبور است برای جبران آن انجام دهد: سرمایه‌گذاری عظیم روی صنعتی که قرار است آینده خودرو را بسازد.جمع‌بندی نرخ روزچین با تولید و صادرات بی‌سابقه خودرو، به ویژه در بخش برقی، به یک قدرت جهانی در صنعت خودرو تبدیل شده است. در حالی که آمریکا با تعرفه‌ها مانع ورود خودروهای چینی شده، این استراتژی تنها زمان می‌خرد و مشکل اصلی عدم رقابت‌پذیری در قیمت و مقیاس تولید را حل نمی‌کند. تحلیلگران پیشنهاد می‌کنند آمریکا به جای رقابت مستقیم در تولید، بر مزیت‌های خود در نرم‌افزار، تراشه و هوش مصنوعی تمرکز کند تا آینده صنعت خودرو را شکل دهد، اما این امر نیز نیازمند سرمایه‌گذاری‌های عظیم در زیرساخت‌های داخلی است.