سفر مدیر اطلاعاتی آمریکا به مسکو؛ هشدار به روسیه درباره ناتو و نقش ایران

به گزارش نرخ روز، رئیس دستگاه اطلاعاتی آمریکا در سفری نادر و اعلام‌نشده به پایتخت روسیه، کرملین را تحت فشار قرار داد تا حمایت نظامی و اقتصادی خود از ایران را کاهش دهد. این سفر که روز سه‌شنبه انجام شد، موج گسترده‌ای از گمانه‌زنی‌ها را در واشنگتن و اروپا برانگیخت، زیرا نخستین سفر شناخته‌شده یک مدیر سی‌آی‌ای به پایتخت روسیه در دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ محسوب می‌شود. پیش از این، در اواخر سال ۲۰۲۱، بیل برنز، رئیس وقت دستگاه اطلاعاتی آمریکا در دوران ریاست‌جمهوری جو بایدن، در مسکو به ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، درباره حمله به اوکراین هشدار داده بود که سه ماه بعد با عبور نیروهای روسیه از مرز و آغاز حمله همراه شد. این سفر در شرایطی صورت گرفته که روسیه و اوکراین مجموعه‌ای فزاینده از حملات پهپادی و موشکی را علیه یکدیگر، در فاصله‌هایی بسیار دورتر از خطوط مقدم جنگ، انجام داده‌اند. همچنین، روسیه در هفته‌های اخیر تهدیداتی را علیه کشورهای عضو ناتو که از اوکراین حمایت می‌کنند، مطرح کرده است که نگرانی‌هایی را درباره احتمال اقدامات تهاجمی جدید در قالب جنگ ترکیبی یا حتی عملیات نظامی محدود علیه متحدان ناتو، از جمله بریتانیا، ایجاد کرده است. یکی از افراد آگاه از موضوع اظهار داشت که دیدار مدیر اطلاعاتی آمریکا عمدتاً برای هشدار دادن به روسیه درباره هرگونه اقدام تنش‌زا علیه کشورهای حوزه بالتیک بود. روزنامه وال‌استریت ژورنال نیز پیش‌تر گزارش داده بود که وی در جریان سفر خود درباره حمله به کشورهای عضو ناتو هشدار داده است، اما جزئیات بیشتری ارائه نکرد. ترامپ گمانه‌زنی‌ها مبنی بر اینکه این سفر برای متقاعد کردن پوتین به عدم آزمایش عزم ناتو یا حمله به بریتانیا بوده را رد کرد. بریتانیا نیز این هفته متعهد شد حمایت خود از اوکراین را دوچندان کند. ترامپ این سفر را «نسبتاً معمول» توصیف کرد، اما پذیرفت که هدف آن کمک به پایان دادن به جنگ بوده است. وی گفت: «نمی‌خواهم مردم را ناامید کنم. ما مایلیم شاهد پایان جنگ با اوکراین باشیم.» بر اساس پیمان ناتو، حمله مسلحانه به یکی از اعضا، حمله به تمامی اعضا محسوب می‌شود. با این حال، روسیه سال‌هاست از انواع روش‌های پایین‌تر از سطح جنگ ــ از جمله عملیات خرابکارانه و حملات سایبری ــ برای تضعیف متحدان آمریکا در اروپا استفاده کرده، بدون آنکه واکنش متقابل گسترده‌تری را برانگیزد. بر اساس داده‌های عمومی ردیابی پروازها، هواپیمای نظامی C-۱۷ که مدیر اطلاعاتی آمریکا را به مسکو منتقل کرد، از لتونی به پرواز درآمده بود. روز دوشنبه، اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، تهدید کرد تحریم‌ها علیه کشورهایی را که از قطع روابط اقتصادی با ایران خودداری کنند، به میزان چشمگیری گسترش خواهد داد. به گفته نخستین منبع مطلع از موضوع و یک مقام بریتانیایی، مدیر اطلاعاتی آمریکا نیز این مسئله را با مقام‌های روس مطرح کرده است. این مقام بریتانیایی گفت که وی تمایل واشنگتن برای توقف ارسال تسلیحات و فناوری‌های دفاعی مسکو به ایران را منتقل کرده و به مسکو توصیه کرده است اگر تحریم‌ها بر روسیه تأثیر گذاشتند، از «واکنش بیش از حد» خودداری کند. گزارش‌هایی منتشر شده است مبنی بر اینکه روسیه برای تقویت زرادخانه پهپادی ایران، تجهیزات و مواد مورد نیاز را به ایران ارسال کرده و ممکن است به تهران برای شناسایی دقیق اهداف و انجام حملات علیه تأسیسات آمریکا در خاورمیانه کمک کند. ترامپ از زمان نخستین دوره ریاست‌جمهوری خود بارها بر سر مسائل مرتبط با روسیه با جامعه اطلاعاتی آمریکا درگیر شده است؛ او گاهی به نظر می‌رسید مواضع کرملین درباره ناتو را تکرار می‌کند یا درباره پوتین ارزیابی‌هایی خوش‌بینانه‌تر از آنچه نهادهای اطلاعاتی خودش ارائه می‌کردند، مطرح می‌کند. اما ترامپ با دشوار شدن تلاش‌هایش برای پایان دادن به جنگ، تا حدی از پوتین دلسرد شده است. از سوی دیگر، مدیر اطلاعاتی آمریکا عموماً به‌عنوان چهره‌ای تندرو در قبال روسیه شناخته می‌شود. سفر به مسکو تازه‌ترین نمونه از مواردی است که ترامپ برای هدایت مذاکرات دیپلماتیک پرتنش با یک رقیب بزرگ آمریکا، به مدیر سی‌آی‌ای متوسل شده است. وی همچنین در ماه می به‌صورت مخفیانه به کوبا سفر کرد تا به هاوانا هشدار دهد که دست به اصلاحات اساسی بزند و در غیر این صورت با یک کارزار فشار از سوی واشنگتن مواجه خواهد شد. جمع‌بندی نرخ روز سفر اخیر مدیر دستگاه اطلاعاتی آمریکا به مسکو با هدف فشار بر کرملین برای کاهش حمایت از ایران و هشدار درباره اقدامات تنش‌زا علیه کشورهای حوزه بالتیک و اعضای ناتو انجام شد. این سفر در بحبوحه تشدید درگیری‌ها میان روسیه و اوکراین و تهدیدات مسکو علیه متحدان ناتو صورت گرفت. در این دیدار، موضوع گسترش تحریم‌ها علیه کشورهایی که روابط اقتصادی با ایران را قطع نکنند و همچنین توقف ارسال تسلیحات و فناوری‌های دفاعی روسیه به ایران نیز مطرح شده است.