محدودیت سفر نتانیاهو به ۱۲۵ کشور جهان و تضعیف جایگاه بینالمللی
به گزارش نرخ روز، ایلات یاگیل، تحلیلگر و روزنامهنگار، تاکید کرده است که نظرسنجیهای بینالمللی نشاندهنده بدترشدن نگرشها نسبت به اسرائیل در بیشتر کشورهای جهان، از جمله آمریکا، در میان هر دو گروه دموکراتها و جمهوریخواهان است. علاوه بر این، شماری از کشورهای دوست غربی برای نخستینبار کشور فلسطین را به رسمیت شناختهاند. یاگیل در یادداشتی اشاره کرده که اتحادیه اروپا در حال بررسی لغو توافق تجارت آزاد با اسرائیل است، توافق عادیسازی روابط با عربستان که نتانیاهو وعده آن را داده بود، همچنان دور از دسترس است، و خود نتانیاهو نیز بر اساس حکم بازداشت بینالمللی تحت تعقیب است؛ حکمی که مانع ورود او به ۱۲۵ کشور میشود. دلیل تضعیف روابط خارجی اسرائیل به سیاست گسترش شهرکسازی در کرانه باختری، تحرکات در راستای الحاق عملی این منطقه، اظهارات افراطی وزرا به ویژه ایتمار بنگویر، وزیر امنیت داخلی و بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی، طولانیکردن جنگ غزه، مخالفت با تشکیل دولتی جایگزین حماس در نوار غزه، و جنگ ناموفق در ایران بازمیگردد. این حکم بازداشت بینالمللی، نتانیاهو را مسئول «جنایت جنگیِ استفاده از گرسنگیدادن بهعنوان ابزار جنگی» و نیز «جنایت علیه بشریت، از جمله قتل، آزار و اذیت و اعمال غیرانسانی» میداند. صدور چنین حکمی اقدامی غیرمعمول و نشانهای از وخامت روابط خارجی اسرائیل است. به موجب این حکم، همه ۱۲۵ کشور عضو دیوان کیفری بینالمللی ــ از جمله دموکراسیهای بزرگِ همپیمان اسرائیل مانند فرانسه، بریتانیا، آلمان و کانادا ــ در صورت ورود نتانیاهو به خاکشان، ملزم به بازداشت او هستند. این محدودیت صرفاً نظری نیست؛ چنانکه هواپیمای «بالهای صهیون» در مسیر خود به نشست مجمع عمومی سازمان ملل در سپتامبر ۲۰۲۵، از حریم هوایی فرانسه و اسپانیا عبور نکرد و مسیرش فقط از فراز یونان و ایتالیا بود؛ موضوعی که آن را ناچار کرد حدود ۶۰۰ کیلومتر به مسیر پرواز خود بیفزاید. نتانیاهو از حضور در مکانهایی که ممکن است در آنها بازداشت شود، پرهیز کرده است؛ او در مجمع اقتصادی داووس شرکت نکرد، زیرا سوئیس عضو دیوان کیفری بینالمللی است. او نمیتواند به ۱۲۵ کشور، از جمله بیشتر متحدان اسرائیل و شرکای تجاری آن، سفر کند یا حتی از فراز حریم هوایی آنها پرواز کند. او میتواند به حدود ۷۰ کشور غیرعضو سفر کند که در رأس آنها آمریکا قرار دارد؛ با وجود تهدید زهران ممدانی، شهردار نیویورک، مبنی بر تحویلدادن او به دیوان در صورت سفرش به این شهر. بیشتر کشورهای غیرعضو دیوان اساساً هیچ رابطه دیپلماتیکی با اسرائیل ندارند؛ مانند عربستان، ایران، پاکستان، سوریه و لبنان. یا کشورهایی هستند که روابطشان با اسرائیل اکنون سرد شده است؛ مانند مصر، روسیه و چین. بنابراین، سفر نتانیاهو به این کشورها اساساً در دستور کار او قرار ندارد. از زمان فعالشدن حکم بازداشت، نتانیاهو فقط به یک کشور عضو دیوان کیفری بینالمللی که این حکم در آن لازمالاجراست سفر کرده و آن کشور مجارستان بوده است. اگر نتانیاهو نمیتواند به بیشتر کشورهای جهان، از جمله اکثر قدرتهای غربی، سفر کند، این وضعیت را نمیتوان «جایگاه بینالمللی رفیع» دانست؛ بلکه باید آن را انزوای بینالمللی نامید. نظرسنجیها در سراسر جهان، نگرشی منفی نسبت به اسرائیل و تضعیف چهره آن را نشان میدهند. تازهترین نمونه، نظرسنجی مرکز پژوهشی پیو است که با مشارکت ۴۴ هزار نفر در ۳۶ کشور انجام شد و ۶۷ درصد شرکتکنندگان در آن اعلام کردند چنین نگرش منفیای دارند. وضعیت از این هم بدتر شده است؛ زیرا سخن از دوسوم افکار عمومی جهان، بهویژه در کشورهای غربی از جمله بریتانیا، آلمان، ایتالیا، هلند و استرالیا، است. جنگهای غزه و ایران تأثیری منفی بر جایگاه اسرائیل گذاشتهاند؛ زیرا رسانههای جهانی تصاویر تلخی از رنج فلسطینیان پخش میکنند و با گذشت زمان و ادامه رنج و کشتار در غزه، نگرشها نسبت به اسرائیل رو به وخامت میگذارد. همچنین جنگ علیه ایران که بهنحو نامناسبی اداره شد و بدون نتیجه قاطع پایان یافت، به بستهشدن تنگه هرمز، افزایش قیمتهای جهانی نفت و یک بحران دیپلماتیک منجر شد. نام نتانیاهو در فهرست «۱۰۰ شخصیت تأثیرگذار» قرار دارد؛ اما نه لزوماً بهدلیل جایگاه یا وضعیت مثبت او، بلکه از آن رو که میراثش آسیب شدیدی به روابط بینالمللی اسرائیل وارد کرده و او مسئول بدترین شکست امنیتی در تاریخ اسرائیل است. جمعبندی نرخ روز حکم بازداشت بینالمللی علیه نتانیاهو، او را از سفر به ۱۲۵ کشور عضو دیوان کیفری بینالمللی منع کرده و این محدودیتها عملاً به انزوای بینالمللی او منجر شده است. این وضعیت، همراه با سیاستهای داخلی و خارجی اسرائیل، به تضعیف شدید جایگاه بینالمللی این کشور و افزایش نگرشهای منفی در سراسر جهان انجامیده است. نظرسنجیها نشاندهنده دیدگاه منفی ۶۷ درصدی افکار عمومی در ۳۶ کشور نسبت به اسرائیل است که این امر بر وخامت روابط خارجی و دیپلماتیک تأکید دارد.
