افزایش نرخ بهره بانکهای مرکزی در آمریکا، اروپا و ژاپن؛ تداوم سیاستهای انقباضی
به گزارش نرخ روز، در شرایطی که تورم در بسیاری از اقتصادهای جهانی همچنان بالاتر از اهداف تعیینشده توسط بانکهای مرکزی قرار دارد، نگرانیها از بازگشت یا ماندگاری فشارهای تورمی، سیاستگذاران پولی را بر آن داشته تا موضع محتاطانهتری در قبال کاهش تورم اتخاذ کنند. این وضعیت نشان میدهد که مسیر سیاست پولی در اقتصادهای مختلف جهان بار دیگر به سمت انقباض حرکت میکند.
بانک مرکزی نیوزلند امروز نرخ بهره خود را ۲۵ واحد پایه افزایش داد و آن را به ۲.۷۵ درصد رساند. این بانک همزمان هشدار داد که خطرات تورم بالاتر همچنان اقتصاد این کشور را تهدید میکند.
در اروپا نیز انتظارات برای افزایش نرخ بهره به شکل محسوسی بالا رفته است. یواخیم ناگل، عضو شورای حکام بانک مرکزی اروپا و رئیس بانک مرکزی آلمان، امروز اعلام کرد که بانک مرکزی اروپا هفته آینده نرخ بهره خود را افزایش خواهد داد. بازارهای مالی نیز این سناریو را تقریباً قطعی میدانند و احتمال افزایش نرخ بهره در نشست آتی بانک مرکزی اروپا به بیش از ۹۵ درصد رسیده است.
بانک مرکزی اروپا پیش از این در ماه ژوئن نیز نرخ بهره خود را ۲۵ واحد پایه افزایش داده بود و اکنون در آستانه دومین مرحله افزایش قرار دارد. عامل اصلی این تغییر انتظارات، تداوم تورم بالاتر از هدف بانک مرکزی اروپا است. دادههای منتشرشده در روز سهشنبه نشان داد که نرخ تورم منطقه یورو به ۳.۳ درصد رسیده است؛ سطحی که همچنان فاصله قابلتوجهی با هدف ۲ درصدی بانک مرکزی اروپا دارد. این وضعیت فشار بر سیاستگذاران اروپایی را برای اتخاذ موضعی انقباضیتر افزایش داده و نشان میدهد که بانک مرکزی اروپا هنوز نمیتواند پیروزی خود بر تورم را اعلام کند.
در آمریکا نیز احتمال افزایش نرخ بهره در نشست سپتامبر به طور محسوسی افزایش یافته است. موضع انقباضی اخیر کوین وارش، رئیس فدرال رزرو، و تاکید او بر اینکه تورم هنوز به اندازه کافی به سمت هدف ۲ درصدی حرکت نکرده، سرمایهگذاران را به افزایش شرطبندی بر رشد نرخ بهره واداشته است. بالا رفتن احتمال افزایش نرخ بهره آمریکا، در کنار انتظار برای سیاستهای انقباضیتر در اروپا و ژاپن، فشار بیشتری بر بازار اوراق وارد کرده و بازده اوراق خزانهداری ۱۰ ساله آمریکا امروز با افزایش ۱۶ واحد پایه به ۴.۸۱۲ درصد رسیده است.
در ژاپن نیز احتمال افزایش نرخ بهره بانک مرکزی این کشور افزایش یافته است. هاجیمه تاکاتا، عضو هیات مدیره بانک مرکزی ژاپن، امروز اعلام کرد که افزایش نرخ بهره فراتر از ۲۵ واحد پایه در نشست آینده این بانک نیز محتمل است. او همچنین تاکید کرد که سرعت افزایش نرخ بهره میتواند تغییر کند؛ اظهاراتی که به عنوان نشانهای از احتمال حرکت سریعتر بانک مرکزی ژاپن در مسیر عادیسازی سیاست پولی تفسیر شد.
بازار ارز نیز بلافاصله به این اظهارات واکنش نشان داد و ین ژاپن تقویت شد. ین در ماههای گذشته به دلیل ناامیدی سرمایهگذاران از سرعت افزایش نرخ بهره در ژاپن، تحت فشار شدیدی قرار گرفته و بخش قابلتوجهی از ارزش خود را از دست داده است؛ آن هم با وجود مداخله مشترک آمریکا و ژاپن برای حمایت از این ارز. فشار بر بانک مرکزی ژاپن برای افزایش نرخ بهره تنها از سوی بازارها نیست. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، نیز اخیراً تاکید کرده بود که بانک مرکزی ژاپن باید نرخ بهره خود را افزایش دهد. جیپی مورگان نیز انتظار دارد بانک مرکزی ژاپن در ماه سپتامبر نرخ بهره را ۲۵ واحد پایه افزایش دهد و یک مرحله افزایش دیگر نیز در ماه دسامبر اعمال کند.
افزایش انتظارات برای تداوم سیاستهای پولی انقباضی، فشار بر بازار اوراق جهانی را نیز افزایش داده است. بازده اوراق در کشورهای مختلف به بالاترین سطوح خود در چند سال گذشته رسیده و امروز نیز روند صعودی خود را ادامه داد. بازده اوراق ۱۰ ساله آمریکا با افزایش ۱۶ واحد پایه به ۴.۸۱۲ درصد رسید؛ سطحی که نشاندهنده فشار قابلتوجه فروش بر بازار اوراق و افزایش نگرانی سرمایهگذاران از ماندگاری نرخهای بهره بالا است. در ژاپن نیز بازده اوراق ۱۰ ساله از ۳ درصد عبور کرده و به بالاترین سطح خود در حدود یک قرن گذشته رسیده است. افزایش بازده اوراق ژاپن اهمیت ویژهای برای بازارهای جهانی دارد؛ زیرا سالها نرخهای بهره بسیار پایین در این کشور، سرمایهگذاران ژاپنی را به خرید گسترده داراییها و اوراق خارجی تشویق کرده بود.
مجموع این تحولات نشان میدهد که اقتصاد جهانی ممکن است وارد مرحله تازهای از چرخه سیاست پولی شده باشد؛ مرحلهای که در آن امید به کاهش سریع نرخهای بهره جای خود را به نگرانی از ماندگاری تورم و ادامه نرخهای بهره بالا داده است.
جمعبندی نرخ روز
بانکهای مرکزی در سراسر جهان، از جمله در نیوزلند، اروپا، آمریکا و ژاپن، در حال اتخاذ سیاستهای پولی انقباضی و افزایش نرخ بهره هستند. این اقدامات در واکنش به تداوم تورم بالاتر از اهداف تعیینشده صورت میگیرد و نشاندهنده نگرانی از ماندگاری فشارهای قیمتی است. افزایش نرخ بهره در این کشورها، بازده اوراق قرضه را به سطوح بیسابقهای رسانده و چشمانداز اقتصاد جهانی را به سمت دورهای با نرخهای بهره بالا سوق داده است.
