افزایش بی‌سابقه نرخ کرایه نفتکش‌ها؛ نشانه‌ای از تشدید بحران انرژی جهانی

به گزارش نرخ روز، درآمد نفتکش‌های غول‌پیکر در مسیر معیار خاورمیانه به چین، به رکورد نزدیک به ۸۰۰ هزار دلار در روز رسیده است. همزمان، در مسیر خلیج آمریکا به آسیا، اجاره‌کنندگان برای نفتکش‌های غول‌پیکر حمل نفت خام مبلغ بی‌سابقه ۲۹.۵ میلیون دلار پیشنهاد داده‌اند؛ رقمی که بدون احتساب هزینه‌های اضافی ناشی از ریسک‌های جنگی یا هزینه تأخیرهای پیش‌بینی‌نشده، معادل نزدیک به ۱۵ دلار برای هر بشکه است. نشانه‌ای از تغییر این روند در آینده نزدیک دیده نمی‌شود. تحلیل کرایه حمل شرکت «کپلر» نشان می‌دهد که درآمد روزانه نفتکش‌های بزرگ تا سال آینده همچنان بالاتر از ۱۰۰ هزار دلار در روز باقی خواهد ماند؛ رقمی بیش از دو برابر سطوح تاریخی است که به‌ندرت از ۴۵ هزار دلار در روز فراتر می‌رفت. بازارهای نفت این هفته پس از ازسرگیری حملات در تنگه هرمز جهش کرده‌اند و قیمت نفت برنت برای نخستین بار از جولای از مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرده است. این در حالی است که واشنگتن به نفتکش‌های ایرانی حمله می‌کند و تهران نیز به یک پایگاه هوایی، کشتی‌های نیروی دریایی و شناورهای تجاری شلیک می‌کند. قیمت نفت خام از زمان آغاز جنگ تاکنون بیش از ۴۰ درصد افزایش یافته است. اما شاخص‌های دیگری، از جمله هزینه حمل‌ونقل دریایی، بسیار شدیدتر واکنش نشان می‌دهند؛ آن هم در شرایطی که هیچ پایانی برای جنگ آمریکا علیه ایران دیده نمی‌شود و همزمان شبه‌نظامیان حوثی حملات خود را افزایش داده‌اند و حملات اوکراین نیز صادرات نفت خام و فرآورده‌های نفتی روسیه را محدود نموده است. قیمت خرده‌فروشی گازوئیل در آمریکا نیز همراه با حاشیه سود پالایشگاه‌ها از فروش گازوئیل، به رکورد رسیده است. هزینه حمل‌ونقل، بر اساس شاخص نفتکش «بالتیک اکسچنج» که درآمد روزانه نفتکش‌های غول‌پیکر را در مسیرهای مختلف بررسی می‌کند، در طول جنگ بیش از دو برابر شده و به اوج خود رسیده است. معامله‌گران و شرکت‌های کشتیرانی که این هفته در این کنفرانس گرد هم آمده بودند، گفتند انتظار دارند مسیرهای جایگزین طولانی‌تر و روش‌های ناکارآمدتر تحویل کالا همچنان ادامه داشته باشد. مانو سِهگال، معاون راهبرد و تأمین خوراک پالایشگاه در شرکت پالایشگاهی هندی HPCL-Mittal Energy، گفت: حجم نفت خام وجود دارد. چیزی که مانع آن شده، مسئله ترانزیت است؛ چیزی که مانع شده، حمل‌ونقل دریایی است. از آغاز جنگ، عبور و مرور از تنگه هرمز ــ گلوگاه حیاتی که برخی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان نفت و گاز جهان را به بازارهای جهانی متصل می‌کند ــ به‌شدت کاهش یافته است. با این حال، برخی مالکان کشتی که آمادگی پذیرش ریسک بالاتری دارند، همچنان از این آبراه عبور می‌کنند و اغلب با استفاده از یک سیستم «رفت‌وبرگشتی» که به حضور و انتظار کشتی‌ها در دریای عمان متکی است، اجازه می‌دهند عرضه نفت هرچند به‌صورت قطره‌ای ادامه پیدا کند. این راهکار جایگزین باعث شده نفت همچنان جریان داشته باشد؛ مدیرعامل شرکت بزرگ تجارت نفت «ویتول گروپ» این هفته میزان آن را ۱۰ میلیون بشکه در روز اعلام کرد. با این حال، تعداد کشتی‌ها در مقایسه با دوران پیش از جنگ محدود است و قیمت‌ها نیز بسیار بالا هستند. «بالتیک اکسچنج»، که به‌تازگی انتشار شاخصی برای پوشش مسیر دریای عمان تا شرق آسیا را آغاز کرده، برآورد می‌کند درآمد روزانه در این مسیر از زمان آغاز محاسبه این شاخص ۸۵ درصد افزایش یافته و این هفته به نزدیک ۳۸۶ هزار دلار در روز رسیده است. همزمان، حملات حوثی‌ها به کشتی‌ها در دریای سرخ و اطراف تنگه باب‌المندب باعث شده برخی نفتکش‌های غول‌پیکر به‌جای آن، نفت خام عربستان سعودی را از یک پایانه صادراتی در مدیترانه بارگیری کنند. سفر بعدی آنها به آسیا اکنون مستلزم عبور از کانال سوئز و حرکت در اطراف قاره آفریقاست؛ مسیری که در مقایسه با مسیر مستقیم‌تر از طریق خلیج عدن، بیش از سه هفته و میلیون‌ها دلار هزینه اضافی به سفر اضافه می‌کند. عامل دیگری که موجب افزایش مسافت و هزینه‌ها شده، عطش آسیا برای نفت خام آمریکاست؛ زیرا مصرف‌کنندگان تلاش می‌کنند هزینه‌های بالاتر را در برابر ریسک کمتر متعادل کنند. تاکشی هاشیموتو، رئیس شرکت بزرگ مالک نفتکش «میتسویی او.اس.کی. لاینز»، گفت: باید بپذیریم که هزینه لجستیک نسبتاً بالاتری خواهیم داشت، زیرا به‌جای خاورمیانه، استفاده از مسیرهای جایگزین متعددی ضروری خواهد بود. جمع‌بندی نرخ روز افزایش بی‌سابقه نرخ کرایه نفتکش‌ها و جهش قیمت نفت برنت به بالای ۱۰۰ دلار، نشان‌دهنده تشدید بحران انرژی جهانی است. این وضعیت ناشی از عواملی چون حملات در تنگه هرمز، افزایش حملات حوثی‌ها و محدودیت‌های صادرات نفت روسیه است. استفاده از مسیرهای جایگزین طولانی‌تر و ناکارآمدتر، هزینه‌های حمل‌ونقل را به شدت افزایش داده و پیش‌بینی می‌شود این روند ادامه یابد. عطش آسیا برای نفت خام آمریکا نیز به افزایش مسافت و هزینه‌های لجستیک دامن زده است.