تقابل ترامپ و کوین وارش بر سر نرخ بهره؛ فدرال رزرو چه تصمیمی می‌گیرد؟

به گزارش نرخ روز، فدرال رزرو در آستانه یکی از مهم‌ترین تصمیمات سیاست پولی سال جاری خود قرار دارد. این تصمیم نه تنها مسیر نرخ بهره را تعیین می‌کند، بلکه می‌تواند به آزمونی برای سنجش اعتبار بانک مرکزی آمریکا در برابر فشارهای سیاسی تبدیل شود. داده‌های منتشرشده در روز جمعه نشان داد که تورم مصرف‌کننده آمریکا در ماه آگوست همچنان در سطح ۳.۴ درصد باقی مانده و نسبت به ماه جولای تغییری نکرده است. اگرچه این رقم به تنهایی به معنای جهش دوباره تورم نیست، اما نشانه‌ای نیز ارائه نمی‌کند که روند کاهش تورم با سرعتی که برای فدرال رزرو مطلوب است، ادامه دارد. این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که کوین وارش، رئیس فدرال رزرو، در سخنرانی خود در «سمپوزیوم جکسون هول» هشدار داده بود که افزایش قیمت‌ها به مساله‌ای نگران‌کننده‌تر تبدیل شده و اگر تورم به زودی کاهش پیدا نکند، سیاست‌گذاران کار بیشتری برای انجام دادن خواهند داشت. اکنون بازارها در حال سنجش این هستند که آیا وارش و سایر اعضای کمیته بازار آزاد فدرال رزرو حاضرند برای حفظ اعتبار این موضع، نرخ بهره را افزایش دهند یا خیر. اقتصاددانان هشدار داده‌اند که اگر فدرال رزرو پس از هشدارهای صریح وارش درباره تورم، در نشست روز چهارشنبه نرخ بهره را افزایش ندهد، اعتبار این بانک مرکزی می‌تواند تحت فشار قرار گیرد. مایکل فرولی، اقتصاددان ارشد JPMorgan، معتقد است هشدارهای مکرر وارش درباره حساسیت بانک مرکزی نسبت به تورم، در صورت نبود اقدامی برای حمایت از این موضع، می‌تواند اعتبار نهادی فدرال رزرو را با خطر مواجه کند. دیوید مریکل از Goldman Sachs نیز گفته است سیاست‌گذاران باید نگران واکنش بازار به تصمیمی باشند که با انتظاراتی که ارتباطات اخیر فدرال رزرو ایجاد کرده، مغایرت داشته باشد. این مساله در هفته گذشته به سرعت در قیمت‌گذاری بازارها منعکس شد. احتمال افزایش نرخ بهره که در ابتدای هفته حدود ۵۰ درصد بود، پس از انتشار گزارش تورم روز جمعه به نزدیک ۹۰ درصد رسید. راجر فرگوسن، نایب‌رئیس پیشین فدرال رزرو، نیز گفته است داده‌های موجود اکنون احتمال افزایش نرخ بهره در ماه سپتامبر را به مراتب بیشتر از ۵۰ درصد کرده‌اند و اگر وارش و همکارانش بخواهند اعتبار خود را حفظ کنند، شرایط برای اقدام در این نشست فراهم است. اما افزایش نرخ بهره در شرایطی رخ خواهد داد که کاخ سفید دقیقاً مسیر معکوسی را دنبال می‌کند. دونالد ترامپ روز یکشنبه بار دیگر تأکید کرد که آمریکا باید «پایین‌ترین نرخ بهره در جهان» را داشته باشد. کوین هَسِت، مدیر شورای ملی اقتصاد دولت ترامپ، نیز هشدار داده است که اگر فدرال رزرو نرخ بهره را افزایش دهد، رئیس‌جمهور احتمالاً از این تصمیم «خوشحال نخواهد شد». این اختلاف زمانی حساس‌تر می‌شود که تنها حدود هفت هفته تا انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا باقی مانده است؛ انتخاباتی که در ماه نوامبر تکلیف کنترل کنگره برای نیمه دوم دوره ریاست‌جمهوری ترامپ را مشخص خواهد کرد. ترامپ پیش از این نیز از جروم پاول، رئیس پیشین فدرال رزرو، به دلیل کاهش ندادن سریع نرخ بهره انتقاد کرده و حتی او را «احمق» خطاب کرده بود. اکنون اما وارش، رئیس جدیدی که خود ترامپ او را برای این سمت انتخاب کرده، در موقعیتی قرار گرفته که ممکن است مجبور شود برخلاف خواسته رئیس‌جمهور عمل کند. یکی از مهم‌ترین دلایل تداوم نگرانی درباره تورم، افزایش قیمت انرژی است. تورم آمریکا در بخش بزرگی از سال ۲۰۲۶ در سطوح بالا باقی مانده و رشد قیمت سوخت، که تحت تأثیر جنگ آمریکا و ایران تشدید شده، به سایر بخش‌های اقتصاد نیز سرایت کرده است. قیمت نفت در هفته گذشته بار دیگر جهش کرد و پس از حملات حوثی‌ها به زیرساخت‌های نفتی عربستان، نگرانی درباره عرضه افزایش یافت. قیمت نفت برنت در نتیجه این تحولات از ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرد و به بالاترین سطح از ماه می رسید. قیمت گازوئیل نیز روز جمعه برای نخستین بار از ۶ دلار در هر گالن عبور کرد. بنابراین، فدرال رزرو با اقتصادی مواجه است که از یک سو نیازمند توجه به رشد و بازار کار است و از سوی دیگر با فشار تورمی ناشی از انرژی روبه‌روست؛ شرایطی که تصمیم‌گیری درباره نرخ بهره را دشوارتر می‌کند. اکنون تصمیم روز چهارشنبه می‌تواند نخستین آزمون بزرگ وارش در مقام رئیس فدرال رزرو باشد. افزایش نرخ بهره، آن هم برای نخستین بار در سه سال گذشته، می‌تواند نارضایتی ترامپ را به دنبال داشته باشد؛ اما خودداری از افزایش نرخ نیز ممکن است این پرسش را ایجاد کند که آیا بانک مرکزی به هشدارهای رئیس خود درباره تورم پایبند مانده است یا خیر. گریگوری داکو، اقتصاددان ارشد EY Parthenon، معتقد است فدرال رزرو نباید زمان‌بندی انتخابات میان‌دوره‌ای یا ملاحظات مربوط به اعتبار سیاست‌گذاری را در تصمیم خود دخالت دهد. از نگاه او، اکثریت اعضای کمیته بازار آزاد احتمالاً به این جمع‌بندی رسیده‌اند که روند کاهش تورم رضایت‌بخش نیست و وارش نیز احتمالاً با تکیه بر همین اکثریت از افزایش نرخ بهره حمایت خواهد کرد. به این ترتیب، نشست این هفته فدرال رزرو می‌تواند فراتر از یک تصمیم معمول درباره نرخ بهره باشد؛ تصمیمی که هم مسیر سیاست پولی آمریکا و هم میزان استقلال بانک مرکزی در برابر فشارهای سیاسی را در معرض دید سرمایه‌گذاران قرار خواهد داد. جمع‌بندی نرخ روز: فدرال رزرو در آستانه تصمیمی حیاتی برای افزایش نرخ بهره قرار دارد، در حالی که تورم مصرف‌کننده در ۳.۴ درصد ثابت مانده و بازارها احتمال افزایش نرخ را نزدیک به ۹۰ درصد می‌دانند. این تصمیم می‌تواند اعتبار بانک مرکزی را در پی هشدارهای کوین وارش درباره تورم حفظ کند، اما با خواسته‌های دونالد ترامپ برای نرخ بهره پایین‌تر در تضاد است. افزایش قیمت انرژی و نزدیکی به انتخابات میان‌دوره‌ای، پیچیدگی این تصمیم را دوچندان کرده و آن را به آزمونی برای استقلال فدرال رزرو تبدیل می‌کند.