به گزارش نرخ روز، یک نهاد نظارتی وابسته به پنتاگون اخیراً فاش کرده است که ایالات متحده در جریان درگیری‌های منطقه‌ای، ده‌ها فروند هواگرد از جمله دست‌کم ۳۰ پهپاد MQ-9 Reaper را از دست داده است. این گزارش همچنین نشان می‌دهد که صدها ساختمان و سازه مورد استفاده آمریکا بر اثر حملات ایران آسیب دیده یا به طور کامل منهدم شده‌اند. این سند که توسط بازرس کل وزارت دفاع منتشر شده، نخستین روایت رسمی از خسارات وارده به واشنگتن در بازه زمانی ۲۸ فوریه تا ۳۰ ژوئن را ارائه می‌دهد.
علاوه بر این، گزارش مذکور اذعان دارد که ذخایر مهمات آمریکا رو به کاهش است و این کشور در زنجیره‌های تأمین با «گلوگاه‌ها» یا همان موانع و کمبودها مواجه است. این موضوع با اظهارات مکرر رئیس‌جمهور ایالات متحده در تضاد است؛ وی پیش‌تر مدعی شده بود که آمریکا «سلاح‌های پیشرفته و ممتازتری نسبت به هر زمان دیگری در تاریخ خود» تولید می‌کند و از ذخایر مهمات «عملاً نامحدود» برخوردار است.
این گزارش می‌افزاید که در جریان عملیات موسوم به «خشم حماسی»، بین ۲۸ فوریه تا ۳۰ ژوئن، حدود ۲۲ میلیارد دلار صرف مهمات مصرف‌شده شده و هزینه کلی جنگ در همین بازه زمانی به ۳۳ میلیارد دلار رسیده است.
در طول این درگیری‌ها که با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در اواخر فوریه آغاز شد، تهران به طور مرتب پایگاه‌ها و دارایی‌های آمریکا در منطقه خلیج [فارس] را هدف حملات هوایی قرار داده است. در مورد بیشتر این حملات، کشورهای حوزه خلیج [فارس] و واشنگتن اعلام کرده بودند که حملات ورودی رهگیری و خنثی شده‌اند. اما گزارش پنتاگون تصویری از خسارات و تلفات سنگین به ارزش میلیون‌ها دلار به نیروها و تأسیسات آمریکا در منطقه ترسیم می‌کند؛ خساراتی که بسیار فراتر از ارقام اعلام‌شده در گذشته است.
در حال حاضر، آمریکا و ایران در یک بن‌بست دیپلماتیک گرفتار شده‌اند و تنگه هرمز — که گلوگاه حیاتی نفت جهان محسوب می‌شود — تقریباً به طور کامل مسدود مانده است. بنابراین، پرسش کلیدی این است که ایالات متحده در جنگ خود علیه ایران واقعاً متحمل چه خساراتی شده است؟
گزارش پنتاگون حاکی از آن است که بر اساس اعلام وزارت دفاع آمریکا، دست‌کم ۱۱ تن از پرسنل نظامی آمریکا «در حین عملیات» (در میدان نبرد) کشته شده و هفت نفر دیگر نیز در جریان جنگ بر اثر «رویدادهای غیرخصمانه» جان خود را از دست داده‌اند. در جریان حملات ایران، دست‌کم شش نفر در اول مارس در بندر «شعیبه» کویت و یک نفر در همان روز در عربستان سعودی؛ سه نفر در ۱۷ ژوئیه در پایگاه هوایی «موفق السلطی» (یا پایگاه الازرق) اردن؛ و یک نفر در ۱۹ ژوئیه در پایگاه هوایی اربیل عراق کشته شدند.
این گزارش می‌افزاید که دست‌کم شش نفر از پرسنل در پی سقوط یک فروند هواپیمای پیشرفته سوخت‌رسان هوایی جت‌موتور مدل KC-135 در عراق در تاریخ ۱۲ مارس، و یک نفر دیگر در پی سقوط بالگرد MH-60S در دریای عرب در تاریخ اول ژوئیه جان باختند. خبر این تلفات پیش‌تر علنی شده بود. در گزارش ارائه‌شده به کنگره آمریکا همچنین آمده که تا ۳۰ ژوئن، دست‌کم ۴۱۷ تن از پرسنل نظامی ایالات متحده در حملات ایران مجروح شده‌اند.
تلفات هوایی آمریکا شامل طیف وسیعی از تجهیزات بود: از جنگنده‌های خط مقدم و هواپیماهای تهاجمی گرفته تا هواپیماهای سوخت‌رسان هوایی، هواپیماهای فرماندهی و کنترل هوابرد، بالگردهای امداد و نجات و پهپادهای شناسایی.
F-15E: دست‌کم چهار فروند از این جنگنده‌های دو‌سرنشین ۳۰ میلیون دلاری منهدم شدند. سه فروند از این جنگنده-بمب‌افکن‌های دوموتوره که برای حملات هوا به زمین و همچنین نبردهای هوا به هوا استفاده می‌شدند، در اول مارس بر فراز کویت هدف آتش خودی قرار گرفته و سرنگون شدند. چهارمین فروند نیز در ماه آوریل در جریان نبرد بر فراز ایران سرنگون شد. تمام خدمه پروازی نجات یافتند.
F-35A: دست‌کم یک فروند از جنگنده‌های چندمنظوره و رادارگریز (استیلت) و ارزشمند آمریکا که برای نفوذ به حریم‌های هوایی با پدافند سنگین طراحی شده‌اند، در ماه مارس بر اثر آتش ایران آسیب دید.
A-10: دست‌کم یک فروند از هواپیماهای تهاجمی زمینی با زره سنگین که عمدتاً برای پشتیبانی هوایی نزدیک از نیروهای زمینی طراحی شده‌اند، بر اثر آتش ایران سرنگون شد.
KC-135: دست‌کم هفت فروند از این هواپیماهای بزرگ سوخت‌رسان هوایی که برد و مداومت پروازی جنگنده‌های آمریکایی را افزایش می‌دهند، آسیب دیده یا منهدم شدند. یک فروند از آن‌ها در ۱۲ مارس در جریان یک مأموریت سوخت‌رسانی در عراق سقوط کرد که منجر به کشته شدن هر شش خدمه آن شد؛ پنج فروند دیگر نیز در خاک عربستان سعودی بر اثر حملات موشکی و پهپادی ایران روی زمین آسیب دیدند. یک فروند هفتم نیز در حادثه عراق درگیر بود و در آمار کلی تلفات و خسارات لحاظ شده است.
هواپیمای E-3 Sentry: دست‌کم یکی از این هواپیماهای هشدار زودهنگام و کنترل هوابرد، در جریان یک حمله متعاقب ایران در پایگاه هوایی «شاهزاده سلطان» عربستان سعودی، روی زمین آسیب دید.
بالگرد HH-60W: دست‌کم یکی از این بالگردهای نظامی چندمنظوره، دوموتوره و چهارپره (با قابلیت حمل بار متوسط)، در جریان یک مأموریت رزمی جست‌وجو و نجات بر اثر آتش ایران آسیب دید.
پهپاد MQ-4C Triton: دست‌کم یکی از این پهپادهای شناسایی با قابلیت پرواز در ارتفاع بالا و مداومت پروازی طولانی (به ارزش ۲۴۰ میلیون دلار) که عمدتاً برای جمع‌آوری اطلاعات و نظارت دریایی طراحی شده‌اند، در ماه آوریل سقوط کرد.
بالگرد AH-6: نیروهای آمریکایی چهار فروند از این بالگردهای کوچک و بسیار چابک را پس از آنکه در جریان یک عملیات رزمی جست‌وجو و نجات غیرقابل‌بازیابی تشخیص داده شدند، منهدم کردند.
AH-64 Apache: دست‌کم یکی از این بالگردهای تهاجمی دوموتوره و چهار‌ملخه که دارای کابین پشت‌سر‌هم (تاندِم) برای دو خدمه است، در تاریخ ۸ ژوئن در نزدیکی تنگه هرمز سرنگون شد.
MH-60S: دست‌کم یکی از این بالگردهای چندمنظوره نیروی دریایی ایالات متحده در تاریخ ۱ ژوئیه در دریای عرب سقوط کرد. سه نفر از چهار خدمه مجروح و نجات یافتند، در حالی که نفر چهارم مفقود اعلام شد.
MQ-9 Reaper: تا ۳۰ فروند از این پهپادهای مسلح با مداومت پروازی بالا که برای عملیات‌های شناسایی، جمع‌آوری اطلاعات و حملات دقیق استفاده می‌شوند، منهدم شدند.
ارتش ایران اعلام کرده که با سرنگونی چندین‌باره پهپادهای شناسایی و تهاجمی در نزدیکی تنگه هرمز، خسارات بیشتری به تجهیزات و امکانات ایالات متحده وارد کرده است. تهران همچنین اوایل ماه جاری یک شناور زیرسطحی آمریکایی از نوع «Dive-LD» را توقیف کرد.
این گزارش همچنین بر ادعای فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) تأکید کرد که حملات ایران در جریان این درگیری، به صدها ساختمان و سازه در تأسیسات نظامی آمریکا در کویت، بحرین، قطر، امارات متحده عربی، عربستان سعودی، عراق، عمان و اردن آسیب رسانده یا آن‌ها را منهدم کرده است.
این گزارش جزئیات یا مشخصات بیشتری درباره این خسارات ارائه نکرد. بر اساس گزارش‌های پیشین، می‌دانیم که چندین تأسیسات آمریکایی به دلیل حملات ایران به طور موقت تعطیل یا جابه‌جا شدند.
این گزارش خاطرنشان کرد که «ایجاد پایگاه‌های دریایی و بنادر پشتیبانی مناسب، چالش‌های قابل‌توجهی را پیش از عملیات نظامی آمریکا علیه ایران و در حین آن ایجاد کرد»؛ چالش‌هایی که «ناشی از پیچیدگی‌ها و عدم قطعیت در خصوص مجوزهای دسترسی کشورهای میزبان برای استفاده از بنادر جهت تدارکات مجدد ناوگان» بود.
این گزارش به نقل از سنتکام آورده است: «یکی از مسائل مربوط به انتقال پشتیبانی لجستیکی و زیرساخت‌ها به جزیره دیه‌گو گارسیا، مسئله مسافت بود؛ چرا که مسیر طولانی دریایی نیازمند چرخه‌های لجستیکی ۱۴ تا ۱۸ روزه می‌شد.»
گزارش این نهاد نظارتی حاکی از آن است که تأسیسات دیپلماتیک ایالات متحده در چهار کشور عراق، کویت، عربستان سعودی و امارات متحده عربی بر اثر حملات ایران آسیب دیده‌اند و مجموع خسارات وارده به آن‌ها حدود ۱۸۴ میلیون دلار برآورد شده است.
علاوه بر این، واشنگتن به دلیل دستور خروج کارکنان و محدودیت‌های سفر در بغداد، اورشلیم، تل‌آویو، قاهره، امان، کویت و مسقط، متحمل هزینه‌ای بالغ بر ۲۴.۵ میلیون دلار در ماه بابت تأخیر در پروژه‌های عمرانی و ساخت‌وساز شده است.
این گزارش به نقل از وزارت امور خارجه ایالات متحده اعلام کرد که مأموریت این کشور در عراق تا پایان ماه ژوئن با بیش از ۶۰۰ حمله مواجه شده و هزینه‌ای بالغ بر ۱۵۷ میلیون دلار بر جای گذاشته است. در جریان این حملات، به چندین ساختمان در مجموعه جدید کنسولگری ایالات متحده در اربیل خسارت وارد شد. این گزارش حاکی از آن است که سفارت آمریکا در بغداد نیز دچار خسارت شد، «اما میزان آن کمتر بود»؛ همچنین مرکز پشتیبانی دیپلماتیک بغداد، واقع در نزدیکی فرودگاه بین‌المللی بغداد، متحمل خسارات گسترده‌ای گردید.
بر اساس این گزارش، سفارت ایالات متحده در کویت‌سیتی در تاریخ ۵ مارس به دلیل «تنش‌های منطقه‌ای»، حملات و آسیب دیدن تأسیسات سفارت، فعالیت‌های خود را متوقف کرد؛ هزینه‌ی این خسارات نزدیک به ۱۴.۷۵ میلیون دلار برآورد شده است.
در تاریخ ۳ مارس، دو پهپاد ایرانی به سفارت ایالات متحده در ریاض برخورد کردند که موجب بروز خسارات مادی به ارزش تقریبی ۱۱.۵ میلیون دلار شد.
وزارت امور خارجه ایالات متحده گزارش داد که ساختمان تأسیسات کنسولگری این کشور در دبی دچار خسارت شده و هزینه آن نزدیک به ۱۲۰ هزار دلار بوده است.
در همین شرایط، عکس‌های جدیدی که به طور اختصاصی در اختیار یک رسانه قرار گرفته، برای نخستین بار ابعاد گسترده خسارات و ویرانی ساختمان‌ها و خودروها را در چندین پایگاه آمریکا در سراسر خاورمیانه، که ناشی از حملات موشکی و پهپادی ایران بوده، آشکار می‌سازد.
این تصاویر توسط نیروهای نظامیِ در حال خدمت و به شرط ناشناس ماندن ارسال شده‌اند؛ چرا که محدودیت‌های رسانه‌ای سخت‌گیرانه‌ای در ارتش اعمال می‌شود. یکی از نیروهای نظامی مستقر در منطقه گفت: «این خسارات سنگینی به پایگاه‌های ماست که به اطلاع عموم مردم آمریکا نرسیده است. ما آنجا ایستاده‌ایم و در حالی که چشمانمان بسته است، مشت‌هایی به صورتمان می‌خورد».
یکی از عکس‌ها که در پایگاه هوایی «شاهزاده سلطان» در عربستان سعودی گرفته شده، اصابت مستقیم به نیمه عقبی یک هواپیمای چهارموتوره «بوئینگ E-3 سنتری» را نشان می‌دهد؛ دم هواپیما از بدنه سوخته‌ای که رادار چرخان (حیاتی برای جمع‌آوری اطلاعات در حین پرواز) بر روی آن نصب بود، جدا شده است.
سایر عکس‌های گرفته‌شده از این پایگاه، ساختمان‌ها و آسایشگاه‌هایی را نشان می‌دهد که تنها پوسته‌ای از آن‌ها باقی مانده است؛ سازه‌هایی که به طور کنایه‌آمیزی در کنار دیوارهای بتنی محافظ (معروف به دیوارهای T-شکل) قرار دارند که آسیبی ندیده‌اند. این دیوارها زمانی سنگرهای حیاتی در برابر حملات نارنجکی و خمپاره‌ای محسوب می‌شدند، اما در برابر حملات هوایی کاملاً ناکارآمد عمل کردند.
تصاویر تکان‌دهنده مشابهی نیز از اردوگاه «بوهرینگ» در کویت ثبت شده است؛ پایگاهی که محل اصلی استقرار نیروهای زمینی، خودروهای زرهی و برخی هواپیماهای ارتش آمریکا به شمار می‌رود و در منطقه‌ای بیابانی و دورافتاده در شمال غربی شهر کویت واقع شده است.
بازرس کل وزارت دفاع این هفته گزارش جدیدی درباره جنگ با ایران منتشر کرد که حاکی از «تلفات تجهیزاتی» به ارزش بالغ بر ۳.۷ میلیارد دلار — از جمله نزدیک به ۶۰ فروند هواپیما — بود. بازرس کل در گزارشی الزامی و بی‌سابقه که به کنگره ارائه شد، افزود که فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) حملات ایران به پایگاه‌های آمریکا در کویت، بحرین، قطر، امارات متحده عربی، عربستان سعودی، عراق، عمان و اردن را گزارش کرده است.
این عضو نیروهای نظامی افزود: «این‌ها موارد نادری از نفوذِ [مهاجمان] نیستند»؛ اشاره او به اصطلاحی بود که وزیر دفاع، پس از حمله مرگبار اول مارس به بندر «شعیبه» در کویت — که منجر به کشته شدن شش نیروی آمریکایی شد — به کار برده بود. وی ادامه داد: «ما از این پایگاه‌ها دفاع نمی‌کنیم؛ فقط نظاره‌گر نابودی آن‌ها هستیم».
در همین رابطه، یک رسانه دیگر هم در گزارشی نوشت حمله موشکی اخیر ایران به پایگاه هوایی موفق السلطی در اردن که با استفاده از کلاهک‌های چندتکه انجام شد، چالش‌های جدی برای ارتش آمریکا ایجاد کرده است. در این عملیات، نیروهای آمریکایی برای مقابله با حدود ۲۰ موشک بالستیک، بیش از ۷۰ موشک رهگیر پیشرفته از جمله پاتریوت و تاد شلیک کردند. این حجم از مصرف مهمات در یک بازه زمانی کوتاه، بار دیگر بحث‌ها درباره محدودیت ذخایر استراتژیک آمریکا و گلوگاه‌های تولید در صنایع دفاعی را داغ کرده است.
جمع‌بندی نرخ روز
گزارش اخیر نهاد نظارتی پنتاگون، ابعاد گسترده‌ای از خسارات وارده به نیروها و تأسیسات آمریکا در منطقه را فاش کرده است. این گزارش نه تنها از تلفات سنگین تجهیزاتی شامل ده‌ها هواگرد و پهپاد خبر می‌دهد، بلکه به کاهش ذخایر مهمات و چالش‌های زنجیره تأمین نیز اشاره دارد. هزینه‌های مالی جنگ و خسارات وارده به تأسیسات دیپلماتیک نیز ارقام قابل توجهی را نشان می‌دهد که تصویری متفاوت از آنچه پیش‌تر اعلام شده بود، ارائه می‌کند. این اطلاعات، بحث‌ها درباره آمادگی و توانایی‌های دفاعی آمریکا در منطقه را تشدید کرده است.
