به گزارش نرخ روز، با وجود فعالیت شرکتهای قدرتمند حملونقل هوایی مانند فدکس و یوپیاس در آمریکا و نقش مهم این شیوه در جابهجایی کالا، بخش اعظم تجارت جهانی همچنان متکی به حملونقل دریایی است. در صورت حذف ظرفیت حملونقل دریایی از اقتصاد جهانی، زنجیره تأمین کالا با اختلالی جدی روبهرو خواهد شد. توسعه شبکههای ریلی نیز نتوانسته جایگزین کشتیهای کانتینری اقیانوسپیما شود. این کشتیهای بزرگ قادرند میلیونها تن کالا را در مسافتهای طولانی و میان چند قاره با هزینهای بهمراتب کمتر از حملونقل هوایی جابهجا کنند. هواپیماهای باری، علاوه بر هزینه بالاتر سوخت و عملیات، در بسیاری از مسیرها به توقف، سوختگیری و جابهجایی مجدد بار نیاز دارند، در حالی که کشتیهای اقیانوسپیما میتوانند حجم عظیمی از کالا را در یک مسیر طولانی و با هزینهای نسبتاً پایین منتقل کنند. جنگ و بازگشت اهمیت کریدورها در چنین شرایطی، جنگ ایران و آمریکا بار دیگر اهمیت کریدورهای تجاری و امنیت مسیرهای دریایی را برجسته کرده است. ناامن شدن مسیرهای کشتیرانی میتواند آثار خود را از بازار انرژی تا هزینه حملونقل، بیمه، مواد غذایی و نهادههای تولید نشان دهد. با افزایش نگرانیها درباره امنیت تردد کشتیها در تنگه هرمز، هزینههای حملونقل و بیمه نیز تحت تأثیر قرار گرفته است. پیامد این وضعیت تنها به بازار نفت محدود نمیشود و میتواند قیمت سوخت، کودهای شیمیایی و سایر کالاهای وابسته به زنجیرههای تأمین جهانی را نیز افزایش دهد. از سوی دیگر، افزایش قیمت نفت فشار مضاعفی بر اقتصادهای واردکننده انرژی وارد میکند. در آمریکا نیز دولت تلاش کرده است با استفاده از ابزارهایی مانند ذخایر راهبردی انرژی و افزایش عرضه نفت، از شدت فشار بر بازار داخلی بکاهد. البته قیمت بنزین در ایالتهای مختلف آمریکا متفاوت است و وضعیت بازار انرژی این کشور را باید در چارچوب شرایط داخلی و تحولات بازار جهانی بررسی کرد. اروپا؛ آسیبپذیرتر در برابر اختلال انرژی در این میان، اروپا از جمله مناطقی است که در برابر اختلال در مسیرهای انرژی و تجارت دریایی آسیبپذیری بیشتری دارد. وابستگی بسیاری از کشورهای اروپایی به واردات نفت و گاز، بهویژه از کشورهای تولیدکننده خاورمیانه، باعث شده است هرگونه اختلال در مسیرهای انتقال انرژی، هزینههای قابلتوجهی برای این منطقه ایجاد کند. جنگ روسیه و اوکراین نیز پیش از این نشان داده بود که تحولات ژئوپلیتیک چگونه میتواند ساختار انرژی اروپا را تحت فشار قرار دهد. اکنون هرگونه تشدید ناامنی در خلیج فارس و تنگه هرمز میتواند فشار مضاعفی بر بازار انرژی و حملونقل اروپا وارد کند. در واقع، تجربه سالهای اخیر نشان میدهد که امنیت تجارت جهانی صرفاً به ظرفیت تولید کالا وابسته نیست؛ امنیت مسیرهای انتقال نیز به همان اندازه اهمیت دارد. تنگهها، کانالها و کریدورهای دریایی، اگرچه از نظر جغرافیایی نقاطی محدود هستند، اما اختلال در آنها میتواند پیامدهایی فراتر از مرزهای کشورهای پیرامون خود داشته باشد. از این منظر، جنگ و ناامنی در مناطق حساس تجاری، بار دیگر این واقعیت را آشکار کرده است که اقتصاد جهانی، برخلاف تصور رایج، همچنان به زیرساختهایی وابسته است که قرنهاست ستون فقرات تجارت بینالمللی را تشکیل دادهاند؛ زیرساختهایی که در صورت از دست رفتن امنیت آنها، هزینه جنگ میتواند بسیار فراتر از میدان نبرد، به اقتصاد و زندگی روزمره مردم در نقاط مختلف جهان منتقل شود. جمعبندی نرخ روز حملونقل دریایی ستون فقرات تجارت جهانی است و اختلال در آن میتواند زنجیرههای تأمین کالا را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. جنگ ایران و آمریکا و ناامنی در تنگه هرمز، اهمیت امنیت کریدورهای دریایی را برجسته کرده و منجر به افزایش هزینههای حملونقل و بیمه شده است. این وضعیت میتواند قیمت سوخت و کالاهای وابسته را افزایش داده و فشار اقتصادی بر واردکنندگان انرژی، بهویژه اروپا، وارد کند. در نهایت، امنیت مسیرهای تجاری به اندازه ظرفیت تولید کالا برای پایداری اقتصاد جهانی حیاتی است.
تجارت جهانی در سایه جنگ و ناامنی کشتیرانی
با وجود توسعه حملونقل هوایی و ریلی، بخش عمده تجارت جهانی همچنان به دریا وابسته است و ناامن شدن مسیرهای کشتیرانی میتواند پیامدهای گستردهای از بازار انرژی تا هزینههای حملونقل و مواد غذایی داشته باشد.

برای گزارش خطا، با نرخ روز تماس بگیرید. اصول نگارش و اصلاح خبر


