سیاستگذار در دو راهی «بقا» یا «رشد»؛ هشدار بختیاری
به گزارش نرخ روز، علیرضا بختیاری، مدیرمسئول گروه رسانهای دنیای اقتصاد، در همایش «چشمانداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵» نسبت به افزایش نااطمینانیهای سیاسی و اقتصادی هشدار داد. او تاکید کرد که اقتصاد ایران دیگر فرصتی برای آزمون و خطای سیاستی ندارد و سیاستگذار امروز میان دو انتخاب سرنوشتساز قرار گرفته است: «پارادایم بقا» یا «پارادایم رشد».
بختیاری با اشاره به تداوم سایه جنگ، تحریمها، تورم، ناترازی انرژی، کسری بودجه و مشکلات نظام بانکی، بیان کرد که ادامه مسیر فعلی، یعنی مدیریت روزمره بحرانها، تنها به انباشت ابرچالشهایی منجر میشود که اصلاح آنها روزبهروز دشوارتر خواهد شد.
او همچنین از تغییر رویکرد گروه رسانهای دنیای اقتصاد خبر داد و اعلام کرد که این رسانه علاوه بر پیشبینی روندهای اقتصادی، به سمت «تصمیمسازی» و «مسیریابی اقتصادی» حرکت خواهد کرد. این رویکرد با هدف ارائه گزینههای سیاستی مشخص، همراه با هزینهها و پیامدهای هر انتخاب، برای سیاستگذاران و افکار عمومی است.
بختیاری تاکید کرد که تصمیمهایی که امروز گرفته میشود، میتواند مسیر اقتصاد و آینده ایران را برای سالهای پیشرو رقم بزند. به گفته او، انتخاب عقلانی، در کنار اراده سیاسی، تنها راه عبور از شرایط دشوار کنونی و حرکت به سوی توسعه پایدار است.
وی اعلام کرد زمانی که نااطمینانی به یک وضعیت دائمی تبدیل شده، تنها پیشبینی آینده کافی نیست و باید مشخص شود که چه اقداماتی باید انجام شود. او افزود که دنیای اقتصاد در ادامه مسیر خود، علاوه بر ایفای نقش پیشبینیکننده، نقش فعالتری در حوزه تصمیمسازی و مسیریابی اقتصادی بر عهده خواهد گرفت.
مدیرمسئول دنیای اقتصاد تفاوت پیشبینی و تصمیمسازی را تشریح کرد و گفت که پیشبینی صرفاً نشان میدهد در صورت ادامه روند موجود چه اتفاقی خواهد افتاد، اما تصمیمسازی به این پرسش پاسخ میدهد که از میان گزینههای مختلف، کدام مسیر باید انتخاب شود و این مسیر با چه توالی از سیاستها باید اجرا شود.
او به موضوع ناترازی انرژی اشاره کرد و گفت که پیشبینی میتواند از تشدید این ناترازی در صورت تداوم وضع موجود خبر دهد، اما تصمیمسازی باید مشخص کند اصلاحات قیمتی با چه زمانبندی، چه سازوکارهای حمایتی برای اقشار آسیبپذیر و با چه هماهنگی با سایر اصلاحات اقتصادی باید اجرا شود.
بختیاری تأکید کرد که دنیای اقتصاد قصد دارد با بهرهگیری از دانش کارشناسان داخلی و تجربههای موفق جهانی، علاوه بر تحلیل روندها، گزینههای سیاستی مشخص همراه با هزینهها و پیامدهای هر گزینه را در اختیار سیاستگذاران و افکار عمومی قرار دهد.
او اظهار کرد که این تغییر رویکرد، رسانه را از جایگاه صرفاً بازتابدهنده اخبار اقتصادی، به بستری برای تدوین، بررسی و ارزیابی گزینههای سیاستی تبدیل میکند. وی افزود که این مأموریت دو مخاطب اصلی دارد؛ نخست سیاستگذاران و تصمیمگیران و دوم مردم، زیرا شهروندان باید بهطور شفاف بدانند که چرا برخی اصلاحات، هرچند ممکن است در کوتاهمدت هزینههایی ایجاد کند، در بلندمدت به نفع اقتصاد کشور و نسلهای آینده خواهد بود.
بختیاری همچنین خاطرنشان کرد که موفقیت هر برنامه اصلاحی مستلزم اجرای هماهنگ آن در حوزههای اقتصاد، سیاست، حقوق و مسائل اجتماعی است و غفلت از هر یک از این ابعاد، حتی بهترین برنامههای فنی را نیز با شکست مواجه خواهد کرد.
مدیرمسئول دنیای اقتصاد در پایان سخنان خود تأکید کرد که تصمیمهایی که امروز در اقتصاد ایران اتخاذ میشود، میتواند مسیر توسعه کشور را برای سالهای آینده تعیین کند. او ابراز امیدواری کرد که انتخابهای عقلانی، در کنار اراده جدی سیاستگذاران، زمینه شکوفایی اقتصادی و توسعه همهجانبه ایران را فراهم کند و افزود که دنیای اقتصاد در این مقطع تاریخی، وظیفه خود میداند با روشن نگه داشتن مسیر پیش رو، در کنار تصمیمهای دشوار اما ضروری برای آینده کشور بایستد.
مهرداد سپهوند، مدیر مرکز پژوهشهای مالی و اقتصادی گروه رسانهای دنیای اقتصاد، در همایش «چشمانداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵» گفت: این همایش در دو محور اصلی دنبال میشود؛ نخست برگزاری همایشهای «چشمانداز اقتصاد ایران» با هدف بررسی روندهای اقتصاد کلان و ارائه تحلیل درباره مهمترین مسائل اقتصادی کشور و دوم، تدوین گزارشهای دورهای چشمانداز اقتصاد ایران که بر پایه مدلهای حرفهای پیشبینی اقتصاد کلان تهیه میشوند.
سپهوند با تشریح روش تهیه این گزارشها افزود: مرکز پژوهشهای مالی و اقتصادی گروه رسانهای دنیای اقتصاد برای تدوین این گزارشها از یک جعبهابزار تخصصی استفاده میکند که در آن پنج مدل کلانسنجی به کار گرفته شده است. بر اساس این مدلها و در قالب سناریوهای مختلف، متغیرهای اصلی اقتصاد کلان کشور برای چهار فصل آینده به صورت کمی و مستمر پیشبینی میشوند.
او ادامه داد: فعالان اقتصادی و صاحبان کسبوکار بیش از هر گروه دیگری میدانند که حتی در دشوارترین شرایط نیز امکان توقف برنامهریزی و تصمیمگیری وجود ندارد و اقتصاد ناگزیر از نگاه به آینده است.
سپهوند تأکید کرد که در چنین فضایی باید روش پیشبینی تغییر کند. به گفته او، هرچه نااطمینانی افزایش یابد، افق پیشبینی کوتاهتر میشود و مدلهای اقتصادی نیز باید متناسب با تغییرات ساختاری، از طریق بازنگری در مفروضات و پارامترهای اصلی، بهروزرسانی شوند.
او افزود که در این بازنگری، متغیرهایی همچون موجودی سرمایه، وضعیت صادرات و سایر شاخصهای اثرگذار دوباره ارزیابی و در مدلهای پیشبینی اعمال شدند تا نتایج با شرایط جدید اقتصاد کشور منطبق باشد.
مدیر مرکز پژوهشهای مالی و اقتصادی دنیای اقتصاد با بیان اینکه در شرایط نااطمینانی نمیتوان پیشبینیهای قطعی و نقطهای ارائه کرد، گفت: در چنین شرایطی باید از پیشبینیهای احتمالی استفاده کرد.
به گفته وی، گزارشهای این مرکز علاوه بر ارائه محتملترین سناریو، میزان احتمال انحراف از آن سناریو را نیز مشخص میکنند تا مخاطبان تصویر دقیقتری از دامنه ریسکهای پیش رو داشته باشند. سپهوند همچنین خاطرنشان کرد که در کنار پیشبینیهای اصلی، تحلیل حساسیت نیز ارائه میشود تا مشخص شود تغییر هر یک از مفروضات تا چه اندازه میتواند نتایج مدل را تغییر دهد.
او با اشاره به عملکرد نهادهای بینالمللی در دوران بحران گفت: حتی سازمانهایی مانند صندوق بینالمللی پول نیز در دورههای افزایش نااطمینانی، پیشبینیهای خود را به طور مستمر بازبینی میکنند. سپهوند توضیح داد که در برخی دورهها، برآورد صندوق بینالمللی پول از رشد اقتصاد جهان در فاصله چند فصل، از رشد مثبت تا رکود قابل توجه تغییر کرده است؛ موضوعی که نشان میدهد در شرایط بحران، افزایش دامنه خطای پیشبینی امری طبیعی است.
سپهوند تأکید کرد که با وجود این محدودیتها، نمیتوان از انجام پیشبینی صرفنظر کرد، بلکه باید با توسعه مدلها و یادگیری مستمر، کیفیت تحلیلها را بهبود بخشید و متناسب با شرایط جدید، گزارشهای دقیقتری در اختیار تصمیمگیران قرار داد.
مدیر مرکز پژوهشهای مالی و اقتصادی گروه رسانهای دنیای اقتصاد در پایان از استادان دانشگاه، اقتصاددانان و صاحبنظرانی که در تهیه این گزارشها مشارکت داشتهاند قدردانی کرد و گفت حضور کارشناسان و مخاطبان این همایش، انگیزه این مرکز را برای توسعه هرچه بیشتر گزارشهای تحلیلی و ارتقای کیفیت پیشبینیهای اقتصادی افزایش میدهد.
جمعبندی نرخ روز
اقتصاد ایران در یک دو راهی سرنوشتساز میان «پارادایم بقا» و «پارادایم رشد» قرار گرفته و فرصتی برای آزمون و خطا ندارد. در این شرایط، گروه رسانهای دنیای اقتصاد رویکرد خود را از صرفاً پیشبینی به «تصمیمسازی» و «مسیریابی اقتصادی» تغییر داده است. این رویکرد با هدف ارائه گزینههای سیاستی مشخص و پیامدهای آنها به سیاستگذاران و مردم است تا با انتخابهای عقلانی و اراده سیاسی، مسیر توسعه پایدار برای آینده کشور هموار شود. مرکز پژوهشهای مالی و اقتصادی این گروه نیز با استفاده از پنج مدل کلانسنجی، پیشبینیهای احتمالی و تحلیل حساسیت را برای چهار فصل آینده ارائه میکند تا در شرایط نااطمینانی، تصویر دقیقتری از ریسکها و سناریوهای پیشرو در اختیار فعالان اقتصادی قرار گیرد.
