به گزارش نرخ روز، تعداد دانش‌آموزان کشور در سال تحصیلی گذشته از ۱۶ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر فراتر رفته است. با این حال، صرفاً تعداد ثبت‌نام‌شدگان نمی‌تواند تصویر کاملی از وضعیت آموزش ارائه دهد. برای درک دقیق‌تر، باید مشخص شود چه تعداد از کودکان و نوجوانان در سن معمول تحصیل قرار دارند و واقعاً در مقطع تحصیلی متناسب با سن خود مشغول به تحصیل هستند. دو شاخص «پوشش ظاهری» و «پوشش واقعی» این تفاوت را آشکار می‌کنند. پوشش ظاهری شامل تمام افرادی است که در یک مقطع ثبت‌نام کرده‌اند، در حالی که پوشش واقعی تنها کودکانی را در نظر می‌گیرد که هم در سن معمول آن مقطع هستند و هم در همان مقطع تحصیل می‌کنند.بر اساس داده‌ها، در مقطع ابتدایی، پوشش ظاهری در سال ۱۴۰۴ حدود ۱۰۲ درصد بوده، اما پوشش واقعی به حدود ۹۶ درصد رسیده است. این اختلاف نشان‌دهنده آن است که بخشی از دانش‌آموزان ثبت‌نام‌شده، از نظر سنی در محدوده طبیعی آن مقطع قرار ندارند. این فاصله در مقاطع تحصیلی بالاتر افزایش می‌یابد؛ به طوری که در متوسطه اول، پوشش واقعی حدود ۹۱.۷ درصد و در متوسطه دوم به حدود ۸۳ درصد رسیده است. این آمار بیانگر آن است که با افزایش سن، شکاف میان جمعیت در سن تحصیل و افرادی که عملاً در مدرسه حضور دارند، بیشتر می‌شود.نرخ ترک تحصیل در سال‌های اخیر کاهش یافته است، اما این شاخص به تنهایی نمی‌تواند وضعیت محرومیت از تحصیل را به طور کامل نشان دهد، زیرا ممکن است فردی هرگز وارد مدرسه نشده باشد و در آمار ترک تحصیل قرار نگیرد. در سال تحصیلی ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴، حدود ۲.۵ درصد از کودکان ۶ تا ۱۱ ساله در مدرسه تحصیل نمی‌کردند. این نسبت در گروه سنی ۱۵ تا ۱۷ سال به بیش از ۱۷ درصد رسید. در مجموع، بیش از یک میلیون و ۵۰ هزار کودک و نوجوان ۶ تا ۱۷ ساله خارج از مدرسه بودند.داده‌های آموزشی همچنین نشان می‌دهد که بخشی از کودکان و نوجوانان حتی پیش از آنکه فرصت ادامه تحصیل پیدا کنند، از مسیر آموزش خارج می‌شوند. در سال ۱۴۰۴، حدود یک درصد از جمعیت ۶ تا ۱۹ ساله بی‌سواد بودند و توانایی خواندن و نوشتن نداشتند. نیمی از این افراد در گروه سنی ۱۰ تا ۱۹ سال قرار داشتند. از سوی دیگر، بیش از یک میلیون و ۶۹۰ هزار فرد باسواد ۶ تا ۱۹ ساله نیز در همان سال مشغول تحصیل نبودند. بیشتر این افراد در گروه سنی ۱۵ تا ۱۹ سال قرار داشتند. البته ممکن است بخشی از این افراد تحصیلات خود را به پایان رسانده باشند. این محاسبات با استفاده از گروه‌های سنی تعیین شده توسط مرکز آمار انجام شده که نزدیک‌ترین گروه سنی به جمعیت در حال تحصیل در مدرسه، ۶ تا ۱۹ سال بود.اگرچه برخی از شاخص‌های آموزشی در سال‌های اخیر بهبود یافته‌اند، اما همچنان تعداد قابل توجهی از کودکان و نوجوانان از مدرسه دور هستند. بخشی از آن‌ها ترک تحصیل کرده‌اند و بخشی دیگر اساساً وارد مسیر تحصیل نشده‌اند. این موضوع تنها به آموزش امروز محدود نمی‌شود؛ فاصله گرفتن از مدرسه می‌تواند در سال‌های آینده به کاهش مهارت‌ها، دشواری ورود به بازار کار و کاهش فرصت‌های اقتصادی منجر شود. به همین دلیل، آمار بازماندگان از تحصیل باید فراتر از یک شاخص صرفاً آموزشی مورد توجه قرار گیرد.زمانی که بیش از یک میلیون کودک و نوجوان در سن مدرسه خارج از کلاس درس هستند، این مسئله تنها به چند درصد یا چند میلیون نفر محدود نمی‌شود. این موضوع به نسلی مربوط است که بخشی از فرصت‌های ساختن آینده خود را از دست می‌دهد و هزینه این اتفاق می‌تواند سال‌ها بعد در بازار کار و مسیر توسعه کشور نمایان شود.جمع‌بندی نرخ روزبیش از یک میلیون و ۵۰ هزار کودک و نوجوان ۶ تا ۱۷ ساله در سال تحصیلی ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ خارج از مدرسه بوده‌اند. این آمار نشان‌دهنده شکاف قابل توجه بین پوشش ظاهری و واقعی تحصیل در مقاطع مختلف است. بازماندن از تحصیل می‌تواند پیامدهای بلندمدتی بر مهارت‌ها، اشتغال و توسعه اقتصادی کشور داشته باشد. این مسئله فراتر از یک شاخص آموزشی، به آینده نسل‌ها و توسعه ملی مربوط می‌شود.