به گزارش نرخ روز، «9 کلمه وحشتناک در زبان انگلیسی این است که من از طرف دولت هستم و اینجا هستم تا کمک کنم.» این جمله یکی از روسای جمهور آمریکا است که در نقد سیاستمداران و دولتهای بزرگ و فراگیر بیان شده است. اقتصاددانانی مانند جیمز بوکانان تلاش کردند تا این دیدگاه را از نظر علمی نیز تقویت کنند. این اقتصاددانان در واقع کوشیدند تا در مقابل پدیده «شکست بازار»، پدیدهای به نام «شکست دولت» را معرفی کنند. این نظریه بیان میکند که لزوماً هر شکست بازاری نیازمند مداخله دولت نیست و حتی ممکن است مداخله دولت وضعیت را بدتر کند.بر همین اساس، در این نوشته به معرفی مختصر جیمز بوکانان، اقتصاددان برجسته آمریکایی و برنده جایزه نوبل، میپردازیم. او امروز، سوم اکتبر، متولد شده است.جیمز ام. بوکانان، پژوهشگر ارشد برجسته، شیوه نگاه ما به فرآیند سیاسی را متحول کرد. بوکانان که به همراه گوردون تالوک از بنیانگذاران مکتب انتخاب عمومی در علم اقتصاد بود، ارزیابی واقعبینانهای از انگیزههای سیاسی و اقتصاد مداخله دولت ارائه داد.پیش از آثار بوکانان و تالوک، اقتصاددانان و دانشمندان علوم سیاسی، «شکست بازار» را معیاری برای توجیه اقدام دولت میدانستند. هرگاه تصور میشد بخش خصوصی به نتیجهای کمتر از حد مطلوب منجر شده است، فرض بر این بود که دولت میتواند با مداخله، شرایط را اصلاح کند. اما بوکانان و تالوک در کتاب «حساب رضایت» که در سال 1962 منتشر شد، این فرض را به طور جدی به چالش کشیدند: چرا تصور میکنیم صرف اینکه دولت وارد عمل شود، لزوماً میتواند یک مشکل را حل کند؟ آیا کنشگران بخش عمومی نیز مانند کنشگران بخش خصوصی، منافع شخصی خود را دنبال نمیکنند؟بر همین اساس، سیاستگذار نیز به دنبال منافع شخصی خود بوده، خیرخواه جامعه نیست و لذا لزوماً منافع او با منافع عموم مردم یکی نخواهد بود.بوکانان در سال 1986 به دلیل فعالیتهایش در حوزه اقتصاد انتخاب عمومی، جایزه نوبل اقتصاد را دریافت کرد. او مدیرکل مشاور مرکز جیمز ام. بوکانان برای اقتصاد سیاسی در دانشگاه جورج میسون بود و در زمینههایی همچون نظریه انتخاب عمومی، کسری بودجه، بوروکراسی و مالیه عمومی تخصص داشت.بوکانان به همراه جفری برنان، کتابهای «قدرت وضع قواعد: مبانی تحلیلی یک قانون اساسی مالیاتی» و «قدرت قواعد» و همچنین اثر «منطق قواعد» را تألیف کرد. از دیگر آثار مهم او میتوان به «اقتصاددانان چه باید بکنند؟» و «حدود آزادی: میان آنارشی و لویاتان» اشاره کرد.جمعبندی نرخ روزجیمز بوکانان، اقتصاددان برنده نوبل، با معرفی مفهوم «شکست دولت» در مقابل «شکست بازار»، دیدگاههای سنتی درباره نقش دولت را تغییر داد. او و گوردون تالوک در مکتب انتخاب عمومی، این فرضیه را مطرح کردند که سیاستگذاران نیز مانند فعالان بخش خصوصی، منافع شخصی خود را دنبال میکنند. این نظریه نشان میدهد که مداخله دولت لزوماً به بهبود شرایط منجر نمیشود و ممکن است حتی وضعیت را بدتر کند.
جیمز بوکانان؛ اقتصاددانی که مفهوم «شکست دولت» را مطرح کرد
جیمز بوکانان، برنده جایزه نوبل اقتصاد در سال 1986، با معرفی پدیده «شکست دولت» دیدگاه رایج درباره لزوم مداخله دولت در هر شکست بازار را به چالش کشید.

برای گزارش خطا، با نرخ روز تماس بگیرید. اصول نگارش و اصلاح خبر


