به گزارش نرخ روز، بررسی دادههای مربوط به قیمت تاکسیهای اینترنتی حاکی از آن است که آغاز سال تحصیلی جدید با افزایش قیمتها همراه بوده است. با این حال، شدت این تغییر در ساعات مختلف روز یکسان نیست و تفاوتهای قابل توجهی دارد. برآورد رگرسیونی که بر اساس ۸۱۰ مشاهده انجام شده، نشان میدهد که اثر شروع سال تحصیلی در ساعت ۷ صبح، که به عنوان ساعت مرجع در نظر گرفته شده، حدود ۲۶ هزار و ۶۰۰ تومان بوده است. این در حالی است که همین اثر در ساعت ۱۲ ظهر و ۱۷ عصر به طور محسوسی کاهش یافته است. در این برآورد، علاوه بر وضعیت شروع سال تحصیلی، زمان و مسیر سفر نیز در مدل کنترل شدهاند. نتایج نشان میدهد که قیمت سفر در ساعت ۱۲ ظهر، به طور متوسط حدود ۲۴ هزار و ۶۰۰ تومان بیشتر از ساعت مرجع بوده است. این اختلاف در ساعت ۱۷ عصر به حدود ۵۲ هزار و ۸۰۰ تومان میرسد که نشاندهنده اهمیت زمان سفر به عنوان یکی از عوامل اصلی توضیحدهنده تفاوت قیمت تاکسی اینترنتی است. نکته مهمتر به تعامل میان شروع سال تحصیلی و زمان سفر مربوط میشود. ضریب تعامل شروع سال تحصیلی با ساعت ۱۲ ظهر منفی و معادل ۲۱ هزار و ۳۰۰ تومان است. بنابراین، اثر خالص شروع سال تحصیلی در ساعت ۱۲ ظهر، با جمع ضریب اصلی و ضریب تعامل، حدود ۵ هزار و ۳۰۰ تومان برآورد میشود.
به همین ترتیب، ضریب تعامل شروع سال تحصیلی با ساعت ۱۷ عصر منفی ۲۴ هزار و ۲۰۰ تومان است و اثر خالص شروع سال تحصیلی در این ساعت به حدود ۲ هزار و ۵۰۰ تومان میرسد. به بیان دیگر، دادهها نشان میدهند که شروع سال تحصیلی لزوماً به یک افزایش یکنواخت در قیمت تاکسی اینترنتی در تمام ساعات روز منجر نشده است. در ساعت مرجع (۷ صبح)، افزایش قیمت حدود ۲۶ هزار و ۶۰۰ تومان برآورد شده، اما این افزایش در ظهر به حدود ۵ هزار و ۳۰۰ تومان و در ساعت ۱۷ عصر به حدود ۲ هزار و ۵۰۰ تومان کاهش مییابد. معناداری آماری ضرایب تعامل نیز نشان میدهد که تفاوت اثر شروع سال تحصیلی میان این ساعات قابل توجه است. اگر متغیر وابسته، یعنی قیمت تاکسی اینترنتی، به صورت لگاریتمی در نظر گرفته شود تا از پراکندگی دادهها کاسته شود، ضریب «سال تحصیلی جدید» نشان میدهد که در ساعت پایه، قیمت سفر همزمان با شروع سال تحصیلی جدید ۲۰ درصد بالاتر رفته است. البته این افزایش در ساعات مختلف متفاوت است؛ به طوری که در ساعت ۱۲ ظهر، با در نظر گرفتن ضریب تعاملی، افزایش قیمت تاکسی اینترنتی به حدود ۳.۷ درصد میرسد و در ساعت ۱۷ عصر، اثر شروع سال تحصیلی جدید تقریباً صفر میشود.
بنابراین، نتایج نشان میدهد که اثر افزایشی شروع سال تحصیلی بر قیمت سفر عمدتاً در ساعت ۷ صبح، که به عنوان ساعت مرجع در نظر گرفته شده، مشاهده میشود و با ورود به ساعات ۱۲ ظهر و ۱۷ عصر به شدت تضعیف میگردد. در مجموع، مدل برآوردشده با قیمت مطلق تاکسی اینترنتی حدود ۷۸.۸ درصد از تغییرات قیمت مشاهدهشده و مدل برآورد شده با لگاریتم قیمت حدود ۸۶ درصد تغییرات را توضیح میدهد. البته این نتایج به معنای اثبات رابطه علّی نیست؛ چرا که عواملی مانند ترافیک، میزان تقاضا، عرضه رانندگان، روز هفته و شرایط جوی نیز میتوانند بر قیمت تاکسی اینترنتی اثرگذار باشند و در صورت کنترل نشدن، بخشی از تغییرات مشاهدهشده را توضیح دهند. بنابراین، مهمترین یافته این بررسی آن است که رابطه میان شروع سال تحصیلی و قیمت تاکسی اینترنتی به ساعت سفر وابسته است و افزایش قیمت پس از آغاز سال تحصیلی در همه ساعات با شدت یکسان مشاهده نمیشود. جمعبندی نرخ روز بر اساس بررسیهای انجام شده، آغاز سال تحصیلی جدید با افزایش قیمت تاکسی اینترنتی همراه بوده، اما این افزایش در ساعات مختلف روز شدت یکسانی ندارد. بیشترین افزایش قیمت در ساعت ۷ صبح مشاهده میشود و در ساعات ۱۲ ظهر و ۱۷ عصر به طور قابل توجهی کاهش مییابد.
این یافته نشان میدهد که اثر شروع سال تحصیلی بر قیمت تاکسی اینترنتی به شدت به زمان سفر وابسته است و عوامل دیگری نیز میتوانند بر این قیمتها تأثیرگذار باشند.



