به گزارش نرخ روز، پرسش اصلی درباره تورم مزمن در اقتصاد ایران این است که آیا ریشه افزایش قیمت‌ها در تحریم‌ها و جهش نرخ ارز است یا در کسری بودجه و سیاست‌های مالی دولت؟ این موضوع، دو نگاه متفاوت را در میان کارشناسان اقتصادی مطرح کرده است.
احمدرضا جلالی‌نائینی معتقد است که تکانه‌های خارجی، شامل تحریم‌ها، جنگ و اختلال در زنجیره تأمین، با افزایش نرخ ارز و تشدید انتظارات تورمی، نقش کلیدی در انحراف تورم از روند بلندمدت آن داشته‌اند. از دیدگاه او، این شوک‌ها هم عرضه و هم تقاضا را تحت تأثیر قرار می‌دهند و مهار پایدار تورم بدون اصلاح حکمرانی داخلی، خارجی و اقتصادی بسیار دشوار خواهد بود.
در مقابل، تیمور رحمانی بر نقش سیاست مالی دولت تأکید می‌کند. به باور وی، رشد نقدینگی به‌تنهایی منشأ اصلی تورم نیست؛ بلکه باید به کسری بودجه آشکار و پنهان و آنچه «دستور خرج دولت» می‌نامد، توجه کرد.
از این منظر، قیمت‌گذاری دستوری، یارانه‌ها و تعهدات مالی دولت می‌توانند هزینه‌هایی ایجاد کنند که در نهایت به شبکه بانکی و نظام پولی منتقل شده و فشار تورمی را تداوم بخشند. این اختلاف نظر، پرسش مهم‌تری را مطرح می‌کند: برای مهار تورم، ابتدا باید با شوک‌های خارجی مقابله کرد یا سازوکارهای مالی و بودجه‌ای دولت را اصلاح کرد؟
جمع‌بندی نرخ روز
دو اقتصاددان، احمدرضا جلالی‌نائینی و تیمور رحمانی، ریشه‌های تورم در ایران را از دو منظر متفاوت بررسی کرده‌اند. جلالی‌نائینی بر نقش تکانه‌های خارجی و تأثیر آن‌ها بر نرخ ارز و انتظارات تورمی تأکید دارد، در حالی که رحمانی سیاست‌های مالی دولت، کسری بودجه و دستورات هزینه‌ای را عامل اصلی می‌داند. این دیدگاه‌های متفاوت، چالش اصلی در انتخاب راهبرد مهار تورم را برجسته می‌کند.
