به گزارش نرخ روز، در پی بنبست در میدان نبرد اوکراین و مشکلات اقتصادی روسیه، کرملین دستور گسترش عملیات خرابکارانه و «ترکیبی» در اروپا را صادر کرده است. هدف از این اقدامات، تضعیف حمایت از کییف در ماههای آینده است.
سرویسهای اطلاعاتی اروپا به روزنامه فایننشال تایمز اعلام کردهاند که ترور اهداف غیرنظامی در اروپا، که حتی برای سازمانهای جاسوسی روسیه نیز زمانی تابو محسوب میشد، به بخش برجستهای از این طرحها تبدیل شده است.
فایننشال تایمز با مقامهایی از پنج سازمان اطلاعاتی مختلف اروپا گفتوگو کرده است. این مقامها هشدار دادهاند که مدیران عامل و دیگر کارکنان ارشد شرکتهای صنایع دفاعی، و همچنین مدیران شرکتهای کوچکتر، بهویژه فعالان در زمینه تولید پهپاد یا قطعات آنها، هدف عوامل وابسته به کرملین قرار گرفتهاند.
یکی از مقامهای ارشد اطلاعاتی اروپا اظهار داشت که سطح تهدید در اروپا هم علیه اموال و تأسیسات و هم علیه افراد افزایش یافته است.
یکی از مقامات سازمان اطلاعات داخلی آلمان اعلام کرد که این نهاد تعامل خود را با «کارکنان و مدیران» شرکتهای دفاعی آلمان بهطور قابلتوجهی افزایش داده است. این اقدامات شامل توصیه به استفاده از تیمهای حفاظت شخصیِ تحت قراردادِ بخش خصوصی میشود.
سینان سلن، رئیس این نهاد، روز دوشنبه به قانونگذاران کشورش هشدار داد که روسیه بهطور عامدانه در حال برنامهریزی برای انجام اقدامات خشونتآمیز علیه افراد، از طریق عاملان دولتی یا بازیگران تحت کنترل دولت است. وی افزود که شاهد تحول و گسترش بیشتر این اقدامات از نظر اهداف، روشها و عاملان دخیل در آنها، از جمله استفاده از ساختارهای جرایم سازمانیافته، هستیم.
چندین مدیر ارشد شرکتهای دفاعی که به شرط ناشناس ماندن با فایننشال تایمز گفتوگو کردند، اظهار داشتند که طی شش ماه گذشته، به توصیه نهادهای امنیتی دولتی، تدابیر حفاظت از خود را تشدید کردهاند. برخی دیگر نیز گفتند که تنها هنگام سفر به خارج از کشور محل اقامت خود از چنین تدابیری استفاده میکنند.
مسئولیت اجرای چنین طرحهایی، که در اصطلاح اطلاعاتی روسیه از آنها با عنوان «کار خونین» یاد میشود، عمدتاً بر عهده سازمان اطلاعات نظامی روسیه است. منابع اطلاعاتی گفتند که این سازمان در حال تطبیق و تغییر روشهای خود است. فایننشال تایمز مدعی شد افسران اداره اطلاعات نظامی روسیه به جای تکیه بر مأموران «یکبار مصرف» که به صورت آنلاین و در ازای پول استخدام میشوند، با گروههای جرایم سازمانیافته همکاری نزدیکتری دارند، از شبکههای مأموران فرامرزی استفاده میکنند و عملیات شناسایی، لجستیک، برنامهریزی و اجرا را بین سلولها یا افراد مختلف تقسیم میکنند.
در برخی موارد، طرحهای عملیاتی برای ترور پیش از اجرا شناسایی و خنثی شدهاند. در موارد دیگر، فعالیتهای مشکوکی مشاهده شده است؛ از جمله زیر نظر گرفتن الگوهای رفتوآمد و زندگی روزمره افراد، هم در محل سکونت و هم در محل کار آنها. مقامهای امنیتی تأکید کردند که یکی از جنبههای کلیدی رویکرد مسکو این است که برای تحقق اثر موردنظر این کارزار، حتی نیازی نیست تلاشهای ترور عملاً به اجرا درآیند.
یکی از مقامهای اطلاعاتی گفت که از دیدگاه روسیه، هدف اصلی همچنان [عملیات] روانی است. وی افزود که همین که باعث شوند افراد احساس کنند ممکن است هدف قرار بگیرند، به هدف خود میرسند. آنها میخواهند افراد پیش از انجام هرگونه فعالیت تجاری با اوکراین، دو بار فکر کنند.
یکی از مقامها تأکید کرد که در بسیاری از موارد، تلاشهای عوامل روسیه همچنان آماتورگونه است و بهراحتی میتوان با آنها مقابله کرد. بااینحال، همین مسئله مشکلات خاص خود را ایجاد میکند؛ زیرا نهادهای امنیتی ناچارند هر فردی را بهعنوان یک تهدید بالقوه در نظر بگیرند.
در ماه آگوست، دو جوان روس که برای تعطیلات به سوئد سفر کرده بودند، به این دلیل بازداشت شدند که چادر خود را در نزدیکی ملک محل سکونت میکائیل یوهانسون، مدیرعامل شرکت دفاعی ساب، برپا کرده بودند. این دو اندکی بعد آزاد شدند.
کارشناسان امنیتی گفتند که شرکتهای دفاعی و همچنین شرکتهای فعال در بخشهایی مانند زیرساختهای حیاتی و انرژی، بیش از گذشته برای دریافت مشاوره درباره چگونگی حفاظت از کارکنان اروپایی خود با آنها تماس میگیرند.
کلودین فرای، شریک دفتر لندنِ شرکت «کنترل ریسک»، یک شرکت جهانی فعال در زمینه اطلاعات راهبردی و امنیت، گفت که خطر ترور «قطعاً به مسئلهای تبدیل شده است که اکنون توجه بسیار بیشتری را به خود جلب میکند». وی افزود: «ما شاهد افزایش علاقه به این موضوع هستیم که بدانیم تهدیدهای متوجه مدیران ارشد تا چه اندازه جدی هستند و چگونه میتوان برای مدیریت این تهدیدها، اقدامات عملی و فعالی انجام داد.»
مدیران صنعت هشدار دادهاند که هزینههای سنگین حفاظت گسترده و موردنیاز، چه برای افراد و چه برای تأسیسات، ممکن است به باری مالی برای شرکتها تبدیل شود؛ بهویژه برای شرکتهای نوپا. یکی از مدیران گفت که شرکتشان اخیراً یکی از سایتهای تولیدی خود را در اروپای غربی جابهجا کرده است تا از آن در برابر تهدیدهای روسیه محافظت کند.
مدیران ارشد شرکتهای بزرگ تسلیحاتی اروپا از اوایل سال ۲۰۲۴، زمانی که سازمانهای اطلاعاتی آمریکا و آلمان از طرحی روسی برای ترور آرمن پاپرگر، مدیرعامل شرکت آلمانی «راینمتال»، پرده برداشتند، در وضعیت آمادهباش کامل قرار داشتهاند. منابع اطلاعاتی بر این باور بودند که مأموران روسیه در حال بررسی اجرای یک عملیات ترور هدفمند علیه شخصیتی برجسته و مشخص بودهاند و پاپرگر، که از حامیان صریح و سرسخت تسلیح اوکراین در برابر روسیه بود، هدفی منحصربهفرد به شمار میرفت. پاپِرگر گفته است که اکنون بهصورت شبانهروزی تحت حفاظت نزدیکِ ترکیبی از نیروهای امنیتی خصوصی و پلیس قرار دارد.
جمعبندی نرخ روز
در پی مشکلات اقتصادی و بنبست در اوکراین، روسیه به دنبال گسترش عملیات خرابکارانه و ترور مقامات و مدیران شرکتهای دفاعی در اروپا است. این اقدامات که زمانی تابو محسوب میشدند، اکنون به بخشی از استراتژی کرملین برای تضعیف حمایت از کییف تبدیل شدهاند. سرویسهای اطلاعاتی اروپا هشدار دادهاند که سطح تهدید علیه افراد و تأسیسات افزایش یافته و شرکتها مجبور به تشدید تدابیر امنیتی و تحمل هزینههای سنگین حفاظت هستند.



